Сыбайлас жемқорлық қылмыстарының түсінігі
Кіріспе
Мемлекеттік қызмет мүдделеріне қарсы қылмыстар тақырыбын қарастырмас бұрын, мәселенің мәнін ашуға көмектесетін негізгі ұғымдар мен контексті жүйелі түрде айқындап алған жөн. Қазіргі кезеңде елімізде қылмысқа қарсы күресті күшейту, азаматтар мен мемлекеттің заңды мүдделерін қорғау, сондай-ақ сот жүйесінің беделін арттыруға бағытталған құқықтық және институционалдық шаралар жалғасып келеді.
Қылмыстың өзгерген бейіні
Бұрынғы дәстүрлі қылмыстармен қатар, қазір «кеңселік» сипаттағы құқық бұзушылықтар көбейді: компьютер, ұялы байланыс және цифрлық құралдар арқылы жасалатын қылмыстардың үлесі артып отыр.
Құқық қорғау саясатының екпіні
10 қыркүйекте құқық қорғау органдары өкілдерімен өткен алқалы жиында қылмысқа қарсы күресті күшейту мәселесіне ерекше назар аударылды. Бас прокуратура тарапынан да жергілікті буындарға қойылатын талаптар күшейтілді.
Зерттеу мақсаты
Бұл жұмыс мемлекеттік қызмет мүдделеріне қарсы қылмыстарды талдауға бағытталады. Негізгі мақсат — мемлекеттік органдарды басқару қызметіне байланысты өкімет өкілдеріне және өзге де тұлғаларға қарсы қылмыстардың мән-жайын, түрлерін, топталуын және қылмыс құрамдарын мүмкіндігінше толық ашып көрсету.
Қарастырылатын бағыттар
- Қазақстан Республикасының шекарасының мызғымастығына қол сұғатын қылмыстар
- Ресми құжаттар мен мемлекеттік наградалардың айналым тәртібіне қарсы қылмыстар
- Әскери қызметке шақыру тәртібіне қарсы қылмыстар
- Қазақстан Республикасының мемлекеттік рәміздеріне қарсы қылмыстар
- Басқару тәртібін қамтамасыз ететін жекелеген ережелерге қол сұғатын қылмыстар
Неге бұл тақырып маңызды?
Қазақстан сыбайлас жемқорлықтың әлеуметтік-экономикалық дамуды тежейтінін, нарықтық экономиканы қалыптастыруға және инвестициялар тарту үдерісіне кедергі келтіретінін, сондай-ақ демократиялық мемлекеттің саяси және қоғамдық институттарына кері әсер ететінін атап өтеді. Бұл құбылыс елдің даму болашағына елеулі қауіп төндіреді.
І тарау. Мемлекеттік қызмет пен басқару мүдделеріне қарсы сыбайлас жемқорлық қылмыстары мәселелерінің түсінігі
1.1 Мемлекеттік қызмет пен басқару мүдделеріне қарсы қылмыстар: жалпы сипаттамасы және белгілері
Мемлекеттік қызмет пен басқару мүдделеріне қарсы қылмыстар мемлекеттік биліктің беделіне, басқарудың тиімділігіне және қоғамдық сенімге зиян келтіреді. Мұндай құқық бұзушылықтар көбіне өкілеттіктерді теріс пайдалану, қызметтік міндеттерді адал орындамау, шешім қабылдау процесін заңсыз ықпалға ұшырату сияқты әрекеттер арқылы көрініс табады.
1.2 Сыбайлас жемқорлық қылмыстарының түсінігі
Сыбайлас жемқорлық қылмыстары — қызметтік жағдайды жеке пайда үшін пайдалану арқылы мемлекеттің және қоғамның мүдделеріне нұқсан келтіретін әрекеттердің жиынтығы. Бұл құбылыс заңның үстемдігіне, әділеттілік қағидатына және мемлекеттік аппараттың тиімділігіне тікелей қарсы бағытталады.
ІІ тарау. Мемлекеттік қызмет пен басқару мүдделеріне қарсы сыбайлас жемқорлық қылмыстары мәселелерінің түрлері
2.1 Мемлекеттік қызмет пен басқару мүддесіндегі қылмыс құрамдары
Бұл бөлімде мемлекеттік басқару жүйесіне тікелей зиян келтіретін қылмыс құрамдары қарастырылады. Негізгі назар қызметтік өкілеттіктердің шегінен шығу, лауазымдық өкілеттіктерді теріс пайдалану, сондай-ақ басқару функцияларының заңдылығына қол сұғатын әрекеттерге аударылады.
2.2 Мемлекеттік қызмет пен басқару мүддесіндегі өзге де қылмыстар
Мемлекеттік қызметке байланысты құқық бұзушылықтар тек бір топпен шектелмейді. Өзге де қылмыстар басқару тәртібіне, мемлекеттік институттардың тұрақтылығына, құжат айналымының дұрыстығына және қоғамдық қауіпсіздікке әсер етуі мүмкін. Осы санаттағы әрекеттерді жіктеу олардың алдын алу шараларын нақтылауға мүмкіндік береді.
ІІІ тарау. Мемлекеттік қызмет пен басқару мүддесіндегі сыбайлас жемқорлық қылмыстарын алдын алу мәселелері
3.1 Қазақстан Республикасындағы халықаралық сыбайлас жемқорлық контексіндегі ішкі және сыртқы жағдай
Қазақстан Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығы елдері арасында сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылдың заңнамалық базасын және жүйесін қалыптастыруда алдыңғы қатарда келеді. 1998 жылғы 2 шілдеде «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы» Қазақстан Республикасының Заңы қабылданды.
Мемлекеттік бағдарлама (2006–2010)
Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрестің 2006–2010 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасы Қазақстанның 2030 жылға дейінгі Даму стратегиясымен, 1998 жылғы заңмен және Президенттің 2005 жылғы 18 ақпандағы Жолдауымен өзара сабақтастықта іске асырылды.
Үйлестіру және қайталануды болдырмау
Еңбек пен қаржы ресурстарының теңгерімділігін сақтау және іс-шаралардың қайталануын болдырмау мақсатында бағдарлама көлеңкелі экономиканы қысқартуға бағытталған экономикалық саясатпен және құқық бұзушылықтарға қарсы салалық бағдарламалармен үйлестірілді.
Бағдарламаның қағидаттары
- Кешенділік
- Жүйелілік
- Сабақтастық
- Іске асырылушылық және атаулылық
- Пәрменділік және нәтижелілік
Қорытынды
Мемлекеттік қызмет пен басқару мүдделеріне қарсы қылмыстар, соның ішінде сыбайлас жемқорлық сипатындағы әрекеттер қоғамның мемлекетке деген сенімін әлсіретіп, экономикалық дамудың қарқынын төмендетеді. Сондықтан құқықтық тетіктерді жетілдірумен қатар, алдын алу шараларын жүйелі түрде іске асыру — тұрақты басқарудың маңызды шарты.
Бұл тақырыпты зерттеу мемлекеттік аппараттың ашықтығын арттыруға, басқару шешімдерінің заңдылығы мен әділеттілігін күшейтуге бағытталған практикалық ұсыныстарды негіздеуге мүмкіндік береді.
Қолданылған әдебиеттер тізімі
- «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы» Қазақстан Республикасының Заңы (1998 жылғы 2 шілде).
- Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрестің 2006–2010 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасы.
- Қазақстан Республикасының 2030 жылға дейінгі Даму стратегиясы.
- Қазақстан Республикасы Президентінің 2005 жылғы 18 ақпандағы Жолдауы.
- Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2003 жылғы 5 қыркүйектегі № 903 қаулысымен бекітілген 2003–2006 жылдарға арналған бағдарлама және оны іске асыру жөніндегі іс-шаралар жоспары.
Ескерту: мәтін бастапқы дереккөзге сәйкес редакциялық өңдеуден өтті. «Курстық жұмыс — 33 бет» мәліметі сақталды.
Құжат туралы
- Жанр
- Курстық жұмыс
- Көлемі
- 33 бет