Несие объектілерінің қажеттілігін қарастыру
Кіріспе
Нарықтық экономика дамыған сайын несие түрлері де көбейеді. Солардың ішінде тұтыну ссудасының негізгі мақсаты — халыққа тұтыну тауарларын сатуды ынталандыру және тұрғындардың тұрмыс деңгейін жақсарту.
Тұтыну ссудасы және бөлшек сауда арасындағы байланыс
- Тауар айналымы өскен сайын несие көлемі де артады, өйткені тауарға деген сұраныс несиеге деген сұранысты тудырады.
- Несие төлем қабілеті бар халықтың сұранысын қалыптастырады және оны қолдайды.
- Нарық тұтыну тауарларымен қаныққан сайын бұл байланыс одан әрі күшейе түседі.
Қай тауарларға қолданылады?
Тұтыну ссудасы көбіне қымбат және ұзақ мерзім пайдаланылатын тауарларды сатып алуға беріледі: автокөлік, жиһаз және басқа да тұрмыстық қажеттіліктер. Тауар бағасы жоғарылаған сайын бұл несие түріне деген сұраныс та ұлғаяды.
Дамыған елдердегі үрдіс
Дамыған елдерде тұтыну несиесінің едәуір бөлігі автокөлік сатып алуға бағытталады. Ал қалған тауарлар көбіне қолма-қол ақшамен сатып алынады.
Берілудің нысандары: тауарлық және ақшалай
Тұтыну ссудасы тауарлық нысанда да, ақшалай нысанда да берілуі мүмкін. Соңғы жылдары Қазақстанда ақшалай берілетін тұтыну ссудасы кең таралуда: ол көбіне автокөлік пен ұзақ мерзімді тауарларды алуға, тұрғын үй салуға немесе сатып алуға және басқа мақсаттарға беріледі.
Экономикаға әсері
Тұтыну ссудасының көлемі халықтың тұрмыс деңгейіне және кәсіпкерлердің тауар өткізуіне елеулі ықпал етеді. Дамыған елдерде ол сұранысты арттырып, өндірісті көбейтуге және сатуды ынталандыруға маңызды рөл атқарады.
Бұл несие түрін көбіне табысы орташа жұмысшылар мен қызметкерлер пайдаланады: несие арқылы сатып алу құны жоғары болуы мүмкін, бірақ төлемді бөліп өтеуге мүмкіндік береді.
Қазақстандағы қазіргі жағдай
Қазіргі уақытта Қазақстандағы тұтыну ссудасы да, оның бір түрі саналатын ипотекалық несие де дамудың жаңа кезеңіне қадам басты. Несиенің объективті қажеттілігі капиталдың үздіксіз айналымымен байланысты: ақшалай нысан тауарға, тауар өндірістік нысанға, өндірістік тауарлық нысанға және қайтадан ақшалай нысанға ауысып отырады.
Несиені іске асырудың негізгі талаптары
1) Қатысушылардың дербестігі. Несие келісімінің тараптары — несие беруші мен қарыз алушы — міндеттемелердің орындалуына материалдық жауапкершілік көтере алатын дербес заңды субъектілер болуы тиіс.
2) Мүдделердің сәйкестігі және өзара қызығушылық. Несие беруші мен қарыз алушының мүдделері үйлескен жағдайда несие аса қажет болады; келісімнің жүзеге асуы үшін екі тарап та несиеге өзара қызығушылық танытуы керек.
Курстық жұмыстың мақсаты мен міндеттері
Курстық жұмыстың мақсаты — тұтыну ссудасының түрлерімен танысу, жеке тұлғалардың тұтыну ссудасын қандай мақсаттарға алатынын қарастыру және тұтыну ссудасының берілу тәртібін сипаттау.
Осы мақсатқа жету үшін келесі міндеттер қойылады:
- Тұтыну ссудасының түрлеріне талдау жүргізу.
- Несие объектілерінің қажеттілігін қарастыру.
- Жеке тұлғалардың несиелік қабілетін бағалау әдістеріне сипаттама беру.
- Несиені уақытында қайтаруды қамтамасыз ету нысандарын талдау.
I-бөлім. Тұтыну ссудасы туралы түсінік және оның түрлері
1.1. Тұтыну ссудасы туралы түсінік және оның мәні
Тұтыну ссудасы — халықтың сатып алу мүмкіндігін кеңейтіп, сұраныс арқылы өндіріс пен сатуды ынталандыратын несие түрі.
1.2. Тұтыну ссудасының түрлері және қажеттілігі
Тауарлық және ақшалай нысандар, сондай-ақ мақсатты бағытталуы (автокөлік, тұрмыстық техника, тұрғын үй) сұранысқа сай қалыптасады.
II-бөлім. Тұтыну ссудасын «Казкоммерцбанк» АҚ тәжірибесінде талдау
III-бөлім. Жеке тұлғаларды ссудалауды жетілдіру жолдары және мәселелері
3.1. Қазақстанда жеке тұлғаларды несиелеуді жетілдіру жолдары
Несиелік өнімдерді жетілдіру, бағалау әдістерін күшейту және қолжетімділікті арттыру бағыттары.
3.2. Тұтыну ссудасын берудегі өзекті мәселелер
Төлем қабілеті, тәуекел, қамтамасыз ету және қайтарымдылық талаптары тұрғысынан негізгі проблемаларды қарастыру.
Қорытынды
Тұтыну ссудасы — сұранысты күшейтетін, халықтың тұрмыс сапасын жақсартуға ықпал ететін және тауар өткізуге қолдау көрсететін маңызды қаржы құралы. Оның тиімді жұмыс істеуі үшін несие қатынастарына қатысушылардың дербестігі, келісім шарттарының айқындығы және өзара экономикалық мүдденің болуы шешуші мәнге ие.
Қолданылған әдебиеттер тізімі
Бұл бөлім бастапқы мәтінде нақты дереккөздермен толықтырылмаған. Қорғауға/жазба нұсқаға енгізу үшін пайдаланылған кітаптар, мақалалар, нормативтік құжаттар және интернет-ресурстардың библиографиялық деректерін қосу ұсынылады.