Отандық және шетелдік капиталдың қатысумен қаржыландырудың венчурлық жүйесін құру
Ұлттық инновациялық жүйені қалыптастыру стратегиясы (2005–2015)
2005 жылғы 25 сәуірде Қазақстан Республикасы Үкіметінің №387 қаулысына сәйкес 2005–2015 жылдарға арналған Ұлттық инновациялық жүйені (ҰИЖ) құру және дамыту стратегиясы бекітілді.
Бағдарламаның негізгі мақсаты — отандық өндіріс базасына сүйене отырып, сондай-ақ шетелдік ғылыми әлеует пен технологияларды тиімді қолдану арқылы бәсекеге қабілетті түпкі өнім шығаратын ашық инновациялық жүйені қалыптастыру.
Негізгі міндеттер
- Инновациялық кәсіпкерлік ортаны ынталандыру және дамыту.
- Көпсатылы инновациялық инфрақұрылымды қолдау және дамыту.
- ҰИЖ элементтері арасындағы тиімді өзара іс-қимылды қамтамасыз ету.
- Нормативтік-құқықтық базаны жетілдіру.
Іске асыру кезеңдері
1-кезең (2005–2007)
Қалыптасу- Мемлекеттің белсенді қатысуымен ҰИЖ негізін қалыптастыру.
- Ғылыми әлеуетті дамыту және ғылыми-технологиялық дамудың басымдықтарын айқындау.
- Инновациялық кәсіпкерлікті дамыту: қолайлы орта қалыптастыру, инновациялық жобаларды жүйелі іске асыру.
- Инновациялық инфрақұрылымның негізгі элементтерін құру және дамыту.
- Мемлекеттік қорлар ресурстарын қажетті бағыттарға шоғырландыру.
2-кезең (2008–2010)
Механизмдерді жетілдіру- Өзара іс-қимыл механизмдерін толық жетілдіру және ҰИЖ элементтерінің тұрақты жұмысын қамтамасыз ету.
- Ұйымдасқан элементтердің әрекеттестік сапасын арттыру.
- Шетелдік инвесторлар мен венчурлық қорлар арқылы венчурлық қаржыландыру тетіктерін белсенді дамыту.
- 1-кезеңде қалыптасқан жобалар төңірегіндегі кооперациялық кластерлерді дамыту.
- Әлемдік компаниялардың аймақтық және жаһандық технологиялық одақтарын құру жобаларына ҰИЖ субъектілерінің қатысуын кеңейту.
3-кезең (2011–2013)
Тұрақты даму- ҰИЖ-тің тұрақты дамуын қамтамасыз ету.
- Мемлекеттік шығындардың үлесін біртіндеп азайтып, жеке инвестициялардың өсуін ынталандыру.
- Ынталандыру үшін жанама қолдау құралдарын кең қолдану.
4-кезең (2014–2015)
Шығу- Мемлекеттің венчурлық қорлардан және инновациялық жобалардан кезең-кезеңімен шығуы.
Күтілетін нәтижелер
Экономикалық және инвестициялық әсер
- ЖІӨ-дегі ғылым және ғылыми-инновациялық қызметтің үлесі
- 2005 ж. — 0,8% → 2015 ж. — 1,7%
- Инновация және ғылыми-зерттеу қызметіне тікелей шетелдік инвестициялар
- 2015 жылға қарай 15–20 есеге дейін артуы
- ҒЗТКЖ және қолданбалы зерттеулерді қаржыландыру
- Қаржыландыру тетіктерін жүйелі түрде оңтайландыру.
Инфрақұрылым және экожүйе
- Қазақстан Республикасының инновациялық қызметі бойынша бірыңғай ақпараттық базаны қамтитын тиімді инновациялық инфрақұрылым құру.
- Ұлттық технологиялық парктер мен аймақтарды дамыту және құру.
- Отандық және шетелдік капитал қатысуымен венчурлық қаржыландыру жүйесін қалыптастыру.
- Венчурлық қорлар мен жас технологиялық компанияларға арналған құнды қағаздар нарығы (IPO бағыты) тетіктерін дамыту.
- Инновациялық менеджмент деңгейін арттыру және инновациялық даму саясатына сәйкес заңнаманы жетілдіру.
Технологиялық парктердің басым бағыттары
Ақпараттық технологиялар
IT шешімдер, цифрлық сервистер, бағдарламалық өнімдер.
Биотехнология
Биомедицина, агро-биотехнология, биоинженерия.
Өнеркәсіп және мұнай-химия
Өңдеу технологиялары, мұнай-химиялық өнімдер, тиімді өндіріс.
Жаңа материалдар
Құрама материалдар, берік қорытпалар, функционалды жабындар.
Ядролық технологиялар
Энергетика, қауіпсіздік, қолданбалы ядролық шешімдер.
Агроөнеркәсіптік технологиялар
Өнімділік, сақтау, қайта өңдеу, агротех инновациялар.
Сонымен қатар, экономика салаларының қажеттіліктеріне қарай басқа да салалық технопарктерді дамыту қарастырылды.
1-кезең бойынша нақты жоспарлар
- 7 аймақтық технопарк құру.
- Технопарктер жанынан 12 университет, сондай-ақ 8 оқу орталығын ұйымдастыру.
- Отандық және шетелдік капиталды тарта отырып, венчурлық қаржыландыру жүйесін жолға қою.
- Венчурлық қорлар мен жас технологиялық компаниялар үшін IPO нарығын дамытуға жағдай жасау.
- Инновациялық менеджмент сапасын арттыру.
- Инновациялық даму саясатына сәйкес заңнамалық жетілдірулер жүргізу.
Инновациялық инфрақұрылым элементтерінің қызметі
Аталған инновациялық инфрақұрылым элементтерінің негізгі қызмет бағыттары:
- Жаңа технологияларды әзірлеу.
- Техникалық құжаттаманы көбейту және тарату.
- Жаңа өнімді тәжірибелік түрде өндіріске енгізу.