Топырақтану ғылымының ғылымдар жүйесіндегі орны
Семинар сабағы · 1 сағат
Топырақтану ғылымының дамуы
Бұл семинар топырақтанудың ғылым ретінде қалыптасу жолын, негізгі бағыттарын, өзге ғылымдармен байланысын және топырақтың биосфера мен адам өміріндегі орны мен рөлін жүйелі түрде қарастырады.
Сабақтың мақсаты
Топырақтанудың ғылым ретінде дамуы туралы түсінік қалыптастыру; оның негізгі бағыттарын және басқа ғылым салаларымен байланысын ашу; топырақтың биосферадағы және адам өміріндегі орны мен рөлін ұғындыру.
Негізгі түйін
Топырақ — құрлықтағы биоценоздардың тіршілік негізі және адамзат үшін өлшемі жоқ, баға жетпейтін табиғи байлық.
Семинар сұрақтары
-
1
Топырақтану ғылымы және оның даму тарихы
Ғылымның қалыптасу кезеңдері, негізгі ұғымдар және жетекші зерттеу бағыттары.
-
2
Топырақтану ғылымының Қазақстанда дамуы
Қазақстандағы зерттеу мектептері, қолданбалы мәселелер және аймақтық ерекшеліктер.
-
3
Топырақтанудың ғылымдар жүйесіндегі орны
География, биология, экология, агрономия және геохимиямен байланысы.
-
4
Топырақтың биосфера мен адам өміріндегі орны мен рөлі
Экожүйелік қызметтері, табиғи айналымдардағы рөлі және қоғам үшін маңызы.
Әдістемелік нұсқаулар
Дайындық барысы
- Ұсынылған әдебиеттерді пайдаланып, топырақтанудың дамуы мен қалыптасуына назар аударыңыз.
- Ғылымды дамытуға үлес қосқан ғалымдардың еңбектерін талдаңыз.
- Топырақтанудың ғылымдар жүйесіндегі орнын және пәнаралық байланысын көрсетіңіз.
Мазмұндық басымдықтар
- Топырақты құрлық биоценоздарының тіршілік негізі ретінде қарастырыңыз.
- Топырақтың биосферадағы экологиялық қызметіне ерекше көңіл бөліңіз.
- Топырақтың адам өміріндегі маңызын табиғи ресурс әрі ұлттық байлық ретінде дәлелдеңіз.
- Қазақстанда топырақтану ғылымының дамуы мен қалыптасуына қатысты деректерді нақтылаңыз.
Әдебиеттер
- 1. Жамалбеков Е.Ү., Білдебаева Р.М. Жалпы топырақтану және топырақ географиясы. Алматы: ҚҰУ, 2000.
- 2. Почвоведение / ред. И.С. Кауричева. Мәскеу: Агропромиздат, 1989.
- 3. Добровольский В.В. География почв с основами почвоведения: жоғары оқу орындарына арналған оқулық. Мәскеу: Гуманит. изд. центр ВЛАДОС, 1999. 384 б.
- 4. Тазабеков Т.Т. Жалпы топырақтану. Алматы: Агроуниверситет, 1998. 182 б.
- 5. Сибирцев Н.М. Почвоведение. Таңдамалы еңбектер, т. 1. Мәскеу, 1951. 472 б.