Тәрбие сатылы деңгейде жүргізілгені дұрыс

Бала — өте нәзік әрі сезімтал жан. Оны жаралап алу оңай, ал сол жараның ізі өмір бойы сыздап жүруі мүмкін. Бала кезде шешілмей қалған түйткілдер есейгенде психологиялық қиындықтарға негіз болуы ықтимал екенін естен шығармаңыз.

Көп ата-ананы бір мезгілде қатал да мейірімді болу, өз беделін сақтай отырып ең жақын дос бола алу мәселесі ойландырады. Төмендегі кеңестер бала тәрбиесінде нақты тірек бола алады.

Көңіл күй және қарым-қатынас

Көңіл күйіңіз төмен кезде бала тәрбиесіне кіріспеңіз. Балаңызбен тығыз байланыс орнатуға ең алдымен сіздің көтеріңкі көңіл күйіңіз бен оң көзқарасыңыз әсер етеді.

Әңгіме нәтижелі болуы үшін ашық, жарқын, сенімге құрылған риясыз тәсілді таңдаңыз. Сөзіңіз қаталдау естілуі мүмкін, бірақ ешқашан ауыр, өрескел болмауы керек. Ақырын әрі сенімді айтылған сөз ғана талап пен ойды балаға дұрыс жеткізеді.

Практика: Бала сөйлегенде оның көзіне қарап, мұқият тыңдаңыз. Сол сәтте ол ішкі жан дүниесіне бейжай қарамайтыныңызға сенеді.

Тәрбиені сатылы жүргізу

Тәрбиені сатылы деңгейде жүргізген дұрыс: әр биікке өз уақытында, біртіндеп көтерілген жөн. Балаға бірден көп талап қойып, ұзақ-ұзақ ақыл айту көбіне кері әсер береді.

Алдымен өзіңіз нені талап ететініңізді анықтаңыз. Одан кейін міндетті түрде оның нені қалайтынын біліңіз. Аса маңызды жағдайларда ортақ ұстанымға келу үшін келісімге ұмтылыңыз.

Әңгіме мәнін жоғалтпау үшін көпсөзділіктен арылыңыз: қысқа, нақты, түсінікті болсын.

Қаталдық пен мейірімнің теңгерімі

Бір мезгілде қатал да мейірімді бола біліңіз. Балаға деген ыстық ықыласыңызды үнемі білдіріп, тек қажет кезде ғана ескерту жасасаңыз, тәрбиенің нәтижесі әлдеқайда берік болады.

Бала үшін керек уақытта ақыл қосатын, қадамын бірден айыптамайтын ең жақын досына айналыңыз.

Оны өзін және айналасындағы адамдарды жақсы көруге үйретіңіз. Бұл өзіне сенімді тұлға болып қалыптасуына, ортаға бейімделуіне көмектеседі.

Шекара, бақылау және жауапкершілік

Шектен тыс бақылауды азайтыңыз

Артық бақылау көп жағдайда табыс әкелмейді. Бала көтере алмайтын жүктің астында қалмауы керек.

Жауап беруге үйретіңіз

Оны өз қадамдары үшін жауап беруге дағдыландырыңыз: таңдау жасау құқығын мүмкіндігінше өзіне қалдырыңыз.

Баланың өзін емес, жақсы қадамын бағалаңыз. Егер қателессе, қатесін көрсетіңіз де, “мен сенің орныңда осылай істер едім” деп бағыт беріңіз, бірақ шешімді өзі қабылдасын.

Ешқашан оның бұрынғы қателіктерін қайта-қайта еске салмаңыз. Болған нәрсені өткен күнде қалдырыңыз.

Сынның орнына — сезім

Егер мінез-құлқы ренжітсе, тәртібін талқылап “сен осындайсың” демеңіз. Оның орнына өз көңіл күйіңізді айтыңыз: “Мен бұған қынжылдым”, “Маған бұл ауыр тиді”.

Құрметпен сөйлесу және татуласу мәдениеті

Балаңызбен әрдайым үлкен адамдарша сөйлесіңіз: оны кішірейтіп, еркелетер сөздерді шамадан тыс қолданбаған дұрыс. Сіздің талап қоюыңыз да нәзік, жан-жақты әрі бірізді болғаны маңызды.

Даулы мәселе туғанда баланың өзін үнемі “қателесуші” сезінбеуі үшін кейде оған жол беріңіз. Бұл арқылы сіз кешіруді, өз қатесін түсінуді, жеңіліс пен қателікті мойындауды үйретесіз.

Жанжалдасқан күйі екі жаққа бөлініп жүре бермеңіз: алдымен татуласыңыз, содан кейін ғана өз шаруаларыңызды жалғастырыңыз.

Махаббат, өзіндік құндылық және қарапайымдылық

Балаңызды ақылы, таланты, сұлулығы немесе тума дарыны үшін емес — сол қалпында бар болғаны үшін жақсы көріңіз.

Оған “сен жақсы адамсың” деп жиі ескертіңіз, бірақ сонымен бірге “сен басқалардан артық емессің” деген шындықты да жұмсақ түрде ұғындырыңыз. Бұл тәкәппарлық пен екіжүзділіктің алдын алады.

Оның таңдауы мен пікіріне құлақ түріңіз. Тіпті келіспесеңіз де, бірден сынамаңыз.

Уақыт, үйдің жылуы және мадақ

Бос уақытыңызды мүмкіндігінше балаңызбен өткізуге тырысыңыз. Мұндай сәттер оның өз орнын сезініп өсуіне көмектеседі.

Әрдайым “қажет кезде үйде болғаның қандай жақсы” деп еске салып, мақтап отырыңыз. Бала өзін керек сезінген сайын, үйге асығатын болады.

Оған өмірдегі өз ұстанымына тұрақты болуды үйретіңіз: қиындыққа қарамастан еңсесін тік ұстайтын, айналасындағыларға құрметпен қарайтын және өз қадамы үшін жауап бере алатын адам көбіне табысқа жетеді.

Пайдалы сілтемелер және интернеттен іздеу

Осы тақырып бойынша қосымша ақпаратты интернеттен де таба аласыз. Мысалы, іздеу жүйелеріне “бала тәрбиесі”, “баланы қалай тәрбиелеу керек” сияқты кілт сөздерді теріп көріңіз.

Іздеу жүйелері

  • google
  • rambler
  • yandex

Қорытынды ой

Егер сіз шынымен де жауапкершілігі жоғары, сыйлы, табысты азамат тәрбиелегіңіз келсе, бар мүмкіндікті ұтымды қолданыңыз. Сонда ғана кейін өзіңізді кінәламай, перзентіңізбен мақтана алатын күнге жақындайсыз.