Қазақша рефераттар

Қазақстанның мұнай өнеркәсібіндегі бірлескен кәсіпорындар қызметіне Қазақтүрікмұнай ЖШС бірлескен кәсіпорны мысалында талдау

Мазмұны

Кіріспе және теориялық бөлім

  1. Кіріспе 3
  2. 1. Бірлескен кәсіпорындар нарықтық экономикадағы кәсіпорынның ұйымдастырушылық формасы ретінде 6
  3. 1.1. Бірлескен кәсіпорындардың экономикалық мәні, мақсаты, формалары 6
  4. 1.2. Қазақстандағы бірлескен кәсіпорындардың маңызы және олардың салалық ерекшеліктері 10
  5. 1.3. Қазақстандағы мұнай-газ саласындағы бірлескен кәсіпорындардың қызмет етуінің құқықтық негіздері 12

Сараптамалық және практикалық бөлім

  1. 2. Қазақстанның мұнай өнеркәсібіндегі бірлескен кәсіпорындар қызметін «Қазақтүрікмұнай» ЖШС БК мысалында талдау 16
  2. 2.1. «Қазақтүрікмұнай» ЖШС БК: құрылу тарихы, негізгі қызметі және басқару жүйесі 16
  3. 2.2. Бірлескен кәсіпорын қызметінің ерекшеліктері (есеп беру, салық, баға қалыптастыру) 19
  4. 2.3. «Қазақтүрікмұнай» ЖШС БК-ның 2003–2005 жылдардағы қаржылық көрсеткіштерін талдау 24
  5. 3. Бірлескен кәсіпорындар қызметін жетілдірудің негізгі бағыттары 36
  6. 3.1. «Қазақтүрікмұнай» ЖШС БК-ның даму перспективасы және өзекті мәселелері 36
  7. 3.2. Қазақстан Республикасындағы бірлескен кәсіпорындардың шаруашылық қызметін жетілдіру жолдары 39
  8. Қорытынды 41
  9. Қолданылған әдебиеттер 44
  10. Қосымшалар 45

Кіріспе

Бүгінгі таңда Қазақстандағы кәсіпкерлік отандық экономиканы дамытудың маңызды тетігі екені анық. Нарықтық экономикаға көшу монополизмді шектеу, бәсекені дамыту және өндіріс құрылымын жаңарту секілді түбегейлі өзгерістерді талап етті. Әлемдік тәжірибе көрсеткендей, мұндай қайта құру меншіктің және ұйымдық-құқықтық формалардың әртүрлілігіне сүйенген кәсіпкерлік дамымайынша нәтижелі болмайды.

Маңызды контекст

Қайта құруға дейін сыртқы экономикалық байланыстар негізінен макродеңгейде, яғни мемлекет деңгейінде басқарылды. Сыртқы сауда және сыртқы экономикалық қызмет монополия жағдайында болды: қандай ұйымдар, қай салада және қандай көлемде операция жүргізетіні бекітіліп, экспорт-импорт жоспары орталықтандырылған түрде анықталды.

Мемлекет экспорт пен импортты рұқсатнама жүйесі арқылы реттеді. Әлемдік нарықта экспорттық және импорттық операцияларды жүзеге асыру құқығы бар болғаны 80 арнайы сыртқы экономикалық ұйымға берілді.

Қайта құру кезеңі басталғаннан кейін, нақтырақ айтқанда 1987 жылы, әлемдік нарықта бәсекеге қабілетті өнім өндіретін отандық кәсіпорындар мен фирмаларға сыртқы нарыққа шығуға мүмкіндік беретін шешім қабылданды. Бүгінде әрбір ұйым заңнама шегінде сыртқы экономикалық қызметін дербес жүргізіп, оны микродеңгейде басқара алады. Бұл жағдайда мемлекеттің рөлі реттеу, үйлестіру, бақылау және ықпал ету функцияларымен айқындалады.

Фирма деңгейіндегі басқару нені талап етеді?

  • Сыртқы экономикалық саясаттың стратегиялық бағыттарын әзірлеу.
  • Шетелдік нарықтағы фирманың мінез-құлқын және сыртқы сауда жоспарларын қалыптастыру.
  • Сыртқы экономикалық қызметті басқару органдарының тиімді құрылымын құру және оны фирманың басқа қызметтерімен үйлестіру.
  • Шетелдік серіктестермен қатынастар бойынша басқарушылық шешімдерді ақпаратпен қамтамасыз ету.

Сыртқы экономикалық қызмет саласындағы кәсіпорындар, ұйымдар және бірлестіктер үшін базалық алғышарт — экспортқа бағдарланған өнім өндіру. Экспорттық өнім өндірушілер мен қызмет ұсынушыларға сыртқы нарыққа тікелей шығуға мүмкіндік беру СЭҚ-тің жаңа формаларын дамытумен қатар, шетелдік серіктестермен тікелей өндірістік байланыстарды орнатуға, фирмааралық кооперацияға және бірлескен кәсіпорындар негізінде бірігуге жол ашты.

Сонымен қатар экспорттық стратегияны әзірлеуде маркетинг пен жарнаманың маңызы артты: сыртқы нарыққа шығу рәсімдерін білу және сақтау, сондай-ақ инвестициялық-шаруашылық саясатты және ел ішінде де, шет елдерде де мемлекеттік реттеу тетіктерін түсіну қажет болды.

Бірлескен кәсіпорындардың орны

Экономикалық реформалар жағдайында Қазақстанда меншіктің әртүрлі формалары қалыптасты. Солардың ішінде отандық экономиканың дамуына ықпал ете алатын маңызды институттардың бірі — бірлескен кәсіпорындар.

Анықтама

Бірлескен кәсіпорындар — шетелдік серіктесі бар, өндірістік, ғылыми-техникалық, сыртқы сауда және басқа да функцияларды орындауға бағытталған, материалдық және қаржылық ресурстарға ортақ меншік қатынасы қалыптасқан шаруашылық-құқықтық әріптестік нысаны.

Қазақстанда құрылып жатқан бірлескен кәсіпорындар елге жаңа техника мен технологияны, халықаралық маркетингтің заманауи әдістерін және озық басқару тәжірибесін тарту тұрғысынан елеулі әлеуетке ие.

Зерттеудің мақсаты мен міндеттері

Бұл жұмыс бірлескен кәсіпорындардың қызмет ету логикасын және оны жүзеге асыру механизмдерін теориялық тұрғыдан зерделеуді, сондай-ақ «Қазақтүрікмұнай» ЖШС бірлескен кәсіпорнының қызметін талдау негізінде сыртқы экономикалық қызметті жетілдіруге арналған ұсыныстар әзірлеуді мақсат етеді.

Негізгі міндеттер

  • Бірлескен кәсіпорындардың теориялық негіздерін зерттеу.
  • Мұнай өнеркәсібіндегі бірлескен кәсіпорындардың әрекет ету механизмінің құқықтық базасын қарастыру.
  • «Қазақтүрікмұнай» ЖШС БК қызметіне талдау жүргізу.
  • Мұнай саласындағы шағын және орта кәсіпорындардың тиімді қызмет етуі бойынша шетелдік тәжірибені шолу.
  • СЭҚ-тің негізгі қатысушыларының бірі ретінде бірлескен кәсіпорындардың қызметін жетілдіру бағыттары мен механизмдерін айқындау.

Жұмыстың құрылымы

Теориялық бөлімде бірлескен кәсіпорындар ұғымы, олардың мұнай саласындағы қызмет ету механизмінің құқықтық негіздері және Қазақстан өнеркәсібіндегі маңызы қарастырылады.

Екінші, сараптамалық бөлімде Қазақстанның мұнай өнеркәсібіндегі бірлескен кәсіпорындар қызметі «Қазақтүрікмұнай» ЖШС БК мысалында талданады: кәсіпорынның құрылу тарихы, басқару жүйесінің ерекшеліктері, есеп беру, салық және баға қалыптастыруға қатысты мәселелер, сондай-ақ соңғы үш жылдағы қаржылық-экономикалық көрсеткіштерге талдау беріледі.

Үшінші бөлімде «Қазақтүрікмұнай» ЖШС БК-ның даму перспективалары мен проблемалары сараланып, жалпы мұнай-газ секторындағы бірлескен кәсіпорындардың дамуын тежейтін кедергілерді азайту және қызмет аясын жетілдіру бойынша ұсыныстар ұсынылады.

Теориялық және ақпараттық база

Жұмыстың теориялық негізі ретінде отандық және шетелдік ғалымдардың ғылыми еңбектері, монографиялар мен мақалалар, сондай-ақ Қазақстан Республикасының заңнамалық және нормативтік актілері пайдаланылды.

Ақпарат көздері

  • ҚР Статистика жөніндегі ұлттық агенттігінің мәліметтері.
  • «Қазақтүрікмұнай» ЖШС БК-ның қаржылық есептілігі.
  • Ашық дереккөздер және интернеттегі ақпараттық ресурстар.

Қолданылған әдістер

Ғылыми танымның эмпирикалық және теориялық әдістері қолданылды: салыстыру, талдау және синтез, индукция, дедукция, жалпылау, топтастыру, сондай-ақ математикалық әдістер.

Жалпы көлемі

Жұмыс көлемі: 45 бет.