Негізгі заңды тұлғалардың қаржылық есеп берулерінде тәуелді заңды тұлғалардың инвестициясы консолидалынған қаржылық есеп беруінде Тәуелді шаруашылық серіктестіктерінің инвестициясының есебі деген БЕС сәйкс есепке алынуы мүмкін
Тәуелді заңды тұлғаларға инвестицияны консолидаланған қаржылық есеп беруде көрсету
Негізгі заңды тұлғаның қаржылық есеп берулерінде тәуелді заңды тұлғаларға салынған инвестициялар консолидаланған қаржылық есеп беруде «Тәуелді шаруашылық серіктестіктеріне инвестициялардың есебі» жөніндегі БЕС талаптарына сәйкес көрсетілуі мүмкін. Бұл жағдайда, әдетте, үлестік қатысу әдісі қолданылады.
Тәуелді заңды тұлға ұғымы
Тәуелді заңды тұлға — инвестордың елеулі ықпалы бар, бірақ ол еншілес те емес, сондай-ақ бірлесіп бақыланатын заңды тұлға да емес ұйым.
ҚР заңнамасына сәйкес, егер басқа заңды тұлға ұйымның дауыс беретін акцияларының 20–50% аралығына иелік етсе, ол ұйым тәуелді шаруашылық серіктестігі болып танылады.
Үлестік қатысу әдісін қолдану және ерекшеліктер
Тәуелді шаруашылық серіктестігіне салынған инвестиция, әдетте, қаржылық есеп беруді консолидациялау кезінде үлестік қатысу әдісі бойынша есепке алынады. Алайда төмендегі жағдайлар ерекшелік болып табылады:
- Инвестицияны жақын арада сату мақсатымен сатып алған жағдайда.
- Тәуелді шаруашылық серіктестігі ұзақ мерзім бойы қатаң шектеулер жағдайында қызмет ететін болса.
Еншілес және тәуелді қатысу қатар болғанда
Егер инвестор тәуелді шаруашылық серіктестігінің еншілес ұйымының акцияларына да иелік етсе, онда:
Еншілес ұйымға қатысты бөлік
БЕС талаптарына сәйкес толық консолидацияланады.
Тәуелді ұйымға қатысты қалған бөлік
Үлестік қатысу әдісі арқылы есепке алынып, консолидацияланады.
Есеп беру күні және түзетулер
Инвестордың да, тәуелді заңды тұлғаның да қаржылық есеп беру күні, әдетте, сәйкес болуы тиіс. Егер негізгі компания мен тәуелді ұйымның есеп беру күндері сәйкес келмесе, тәуелді ұйым негізгі кәсіпорынның есеп беру күніне сәйкес есеп береді.
Есеп беру күндері айырмашылығы сақталған жағдайда, есеп беру кезеңіндегі мәнді операциялар мен оқиғалардың нәтижелері бойынша қажетті түзетулер енгізіледі.
Біртұтас есеп саясаты және ақпаратты ашып көрсету
Негізгі және тәуелді заңды тұлғалар қаржылық есеп беруде біртұтас есеп саясатын қолдануы тиіс, соның негізінде аналитикалық операциялар мен қаржылық-шаруашылық қызмет оқиғалары көрсетіледі.
Егер қолданылатын есеп саясаттарында айырмашылықтар болса, тәуелді заңды тұлғаның қаржылық есеп беруіне тиісті түзетулер енгізіледі. Ал түзетулер енгізу мүмкін болмаған жағдайда, бұл факт түсіндірме жазбада ашып көрсетіледі.
Ескерту: Мәтінде қолданылған «БЕС» — бухгалтерлік есеп стандарттарына сілтеме.