1994 жылы Бас Ассамблея 16 қыркүйекті озон қабатын күзетудің халықаралық күні деп жариялады
Озон қабатын қорғау күні: не үшін маңызды?
1994 жылы БҰҰ Бас Ассамблеясы 16 қыркүйекті озон қабатын қорғаудың халықаралық күні деп жариялады. Бұл күн — озон қабатын бұзатын заттар туралы Монреал хаттамасына қол қойылған күн.
1987 жылы 36 мемлекет, оның ішінде Ресей де бар, озонды бұзатын заттарды өндіруді шектеу және олардан біртіндеп толық бас тарту туралы құжатқа қол қойды. Хаттамада және оған енгізілген толықтыруларда белгіленген мақсаттар мен міндеттерге сәйкес, бұл күні мемлекеттер ақпараттандыру жұмыстарын күшейтіп, қоршаған ортаны қорғауға бағытталған әрекеттерді насихаттауы тиіс.
Озон қабаты нені қорғайды?
Озон қабаты — атмосферадағы жұқа газ қабаты. Ол Жерді Күннің зиянды сәулеленуінен, әсіресе ультракүлгін сәулелердің жойқын әсерінен қорғайды және сол арқылы тіршіліктің сақталуына ықпал етеді.
- Озонның айқын шоғырлануы атмосфераның жоғарғы қабатында байқалады.
- Озон қабаты әлсіресе, бүкіл биосфера үшін қауіп артады.
Озонның жұқаруы қандай қауіп тудырады?
Озон қабаты тозса, ультракүлгін сәулелердің әсері күшейеді. Бұл адамдардың денсаулығына да, жануарлар мен өсімдіктерге де кері ықпал етеді.
Адам денсаулығына ықтимал әсері
Тері қатерлі ісігі, көз аурулары (соның ішінде көру қабілетінің төмендеуі), иммундық жүйенің әлсіреуі.
Экожүйеге ықтимал әсері
Тірі ағзалардың өсуі мен көбеюіне кедергі, теңіз бен құрлықтағы қоректік тізбектердің бұзылуы.
“Озон тесігі” ұғымы қалай пайда болды?
1980-жылдары ғалымдар Антарктида аймағында озонның жалпы мөлшері шамамен екі есе төмендегенін анықтады. Осыдан кейін “озон тесігі” деген ұғым кеңінен тарала бастады.
Озон неге бұзылады?
Озонның бұзылуына өнеркәсіп пен тұрмыста қолданылған кейбір химиялық қосылыстар әсер етеді. Олар атмосферада реакцияға түсіп, озон молекулаларын ыдырататын үдерістерді күшейтуі мүмкін.
Озон қабатындағы ірі өзгерістерді бір адамның күшімен тоқтату мүмкін емес. Дегенмен, күнделікті таңдаулар арқылы қоршаған ортаға түсетін зиянды әсерді азайтуға болады.