Жүрек - қан тамырлары аурулары сайты
Жүрек-қан тамырлары аурулары — тіпті экономикалық дамуы жоғары елдердің өзінде де мүгедектікке ұшыраудың және өмірден ерте озудың басты себептерінің бірі. Бұл дерттердің алдын алу көбіне ортақ қағидаларға сүйенеді, бірақ кейбір жағдайлар жекелеген шараларды талап етеді. Төменде қауіп факторлары мен күнделікті өмірде қолдануға болатын негізгі нұсқаулықтар берілген.
Алдын алудың негізгі тіректері
- Ізгі ниет пен эмоциялық тепе-теңдік — жүйкелік ширығуды азайту.
- Белсенді өмір салты — жүрек пен тамырды табиғи түрде шынықтыру.
- Дұрыс тамақтану — тұзды, майлы, ащыны шектеу.
- Зиянды әдеттерден бас тарту — темекі, алкогольді шектеу.
- Дәрігерлік бақылау — кардиологқа жүйелі қаралу.
Өзіңе және айналаңа ізгі ниет
Жүрек-қан тамыр жүйесі аурулары көбіне жүйкелік-психикалық ширығумен байланысты. Сондықтан стресс деңгейін және оның күнделікті жиілігін азайту — көптеген жүрек-қан тамыр дерттеріне қарсы ең тиімді алдын алу шараларының бірі.
Неліктен қауіп кейде үйден басталады?
Көп адам жұмыста бөгде ортада өзін ұстамды ұстауға тырысады да, ал үйде «өз адамдарым ғой» деген ұстаныммен күні бойы жиналған ашу-ызасын жақындарына бағыттап жібереді. Жауап ретінде дәл сондай реакция туындап, өкпе-реніш күшейеді, жүйке ширығады. Бұл ұзаққа созылса, денсаулыққа, соның ішінде жүрекке салмақ түседі.
Отбасындағы үйлесімділікті сырттан ешкім келіп орнатып бермейді. Сондықтан өзіңе де, айналаңдағы адамдарға да ізгі ниетпен қарап, ренішті ұмытуды және шын кешіре білуді әдетке айналдыру маңызды.
Кейде адам өз-өзіне де разы болмай жүреді. Ескі, бірақ мәнін жоймаған ақиқат: әлемді сүю өзіңнен басталады. Әр адамға жылы сөз, жақсы әсер ауадай қажет. Жақсы кітап оқу, достармен араласу, жақсы көретін әрі сені бағалайтын адамдармен белсенді, қуанышты өмір сүру — алдын алудың қуатты құралы.
Белсенді өмір салты
Белсенділік — спортпен айналысу, таза ауада ұзақ серуендеу, жүзу, туристік сапарлар, яғни адамға рахат сыйлайтын кез келген дене еңбегі. Мұндай қозғалыс жүрек-қан тамыр жүйесін күшейтіп, жалпы төзімділікті арттырады.
Шынығуды әдетке айналдыру
- Ыстық және салқын суды алма-кезек қабылдау
- Салқын сумен құйыну
- Қарда жалаңаяқ жүру (сақтықпен)
- Монша немесе саунаға бару
Таңдау көп: әркім өзіне жайлысын таңдағаны дұрыс. Бұл шаралар қан тамырлары қабырғаларын нығайтып, көптеген аурулардың алдын алуға көмектеседі.
Демалыс және ұйқы
Демалыс толыққанды болуы қажет. Ұйқының қалыпты ұзақтығы тәулігіне 8–9 сағат. Мүмкіндік болса, күндіз, әсіресе түс ауа, аз уақыт тынығып алу да пайдалы.
Тамақтану әдеттері
Майлы, ащы, тұзды тағамдардың көп болуы тек артық салмаққа ғана әкелмей, қан тамырларының серпінді жұмысына да кері әсер етеді. Нәтижесінде қан айналымы бұзылуы мүмкін.
Тұзды шектеу — маңызды қадам
Әсіресе гипертензия кезінде ас тұзы мәселесі өте өзекті: мұндай жағдайда тұзды барынша азайту — алғашқы қажеттіліктердің бірі. Ал басқа адамдар үшін де жүрек-қан тамыр ауруларының алдын алу мақсатында тұзды шектеп, тұзды тағамдарды тек мерекелік дастарханмен ғана шектеген жөн.
Ағзадағы тұздың шамадан тыс көп болуы бүйрек жұмысына кері әсер етіп, сұйықтықтың шығуын тежейді. Бұл тамырлар мен жүрекке қосымша салмақ түсіреді.
Жүрек-қан тамыр жүйесіне әсері бар өнімдер
- Қою шай
- Кофе
- Алкогольдік ішімдіктер
Бұл өнімдерді қолдануда мөлшерді сақтау маңызды, ал кейбір жағдайларда толық шектеу қажет болуы мүмкін.
Темекінің әсері
Жүрек-қан тамыр жүйесіне кері әсер ететін әдеттердің бірі — темекі тарту. Шылым шегушілер арасында жүрек-қан тамыр аурулары жиірек кездеседі. Темекі тартудың пайдасынан зияны әлдеқайда басым, сондықтан бұл әдеттен толық бас тарту ұсынылады.
Жүйкені тыныштандырудың балама жолдары
Жүйкені басу үшін темекіден өзге де пайдалы әрі жағымды әдістер бар: серуен, тыныс алу жаттығулары, жеңіл дене жаттығулары, жақындармен ашық әңгіме, хобби және жеткілікті ұйқы.
Қорытынды
Дене белсенділігі, өзіңе және айналаңа ізгі ниет, дұрыс тамақтану, зиянды әдеттерден арылу және кардиологтың тексеруінен уақтылы өту — жүрек-қан тамыр ауруларының алдын алудағы негізгі кепілдердің бірі.