Мал шаруашылығының өнімдері
Ауыл шаруашылығы өнімдерінің жалпы динамикасы (2001–2007)
2001–2005 жылдары ауыл шаруашылығындағы жалпы өнім көлемі орта есеппен 10,7%-ға артты. Оның ішінде өсімдік шаруашылығында өсім 13%-ды, ал мал шаруашылығында 7%-ды құрады. Бұл оң динамика дақылдардың түсімділігінің жақсаруымен, мал басы мен өнімділіктің артуымен және мемлекеттік қолдау шараларының іске асырылуымен байланысты.
2003–2005: мемлекеттік бағдарлама
Бағдарлама шеңберінде республикалық бюджеттен 6,5 млрд теңге, жергілікті бюджеттен 367,2 млн теңге бөлініп, игерілді.
Қаржының негізгі бағыттары
Фитосанитарлық және эпизоотикалық қолайлылықты қамтамасыз ету, тұқым сапасын тексеру, таңдаулы тұқымдар мен асыл тұқымды өнімдерді қолдау, минералды тыңайтқыштар, гербицидтер және суармалы су жеткізу құнын арзандату.
2006 жылдан кейінгі саясат: тұрақты даму
2006 жылдан бастап агроөнеркәсіптік кешенді тұрақты дамыту тұжырымдамасын іске асыру басталды. Осы кезеңде ауыл шаруашылығы өндірісіне мемлекеттік қолдау жалғасты: жыл басынан бері облыстың ауыл шаруашылығы тауар өндірушілеріне республикалық бюджеттен 2,7 млрд теңге, облыстық бюджеттен шамамен 7 млн теңге бөлінді.
Өсімдік шаруашылығы: өндірістің артуы
2005 жылы 2001 жылмен салыстырғанда бірқатар өнім түрлері бойынша өндіріс айтарлықтай өсті. Бұл жер өңдеудің жаңа жағдайларға бейімделуімен және отандық дән өндіру мектебін қайта жаңғыртумен байланысты.
2005 ж. (2001 ж.-мен салыстырғанда) қосымша өндіріс
- Дәнді дақылдар +273,4 мың т
- Картоп +20,5 мың т
- Көкөніс +85,1 мың т
- Бақша дақылдары +37,7 мың т
- Майлы дақылдар +15,0 мың т
Мал шаруашылығы: өнім және генетикалық әлеует
Мал шаруашылығында да өсім байқалды. 2001 жылмен салыстырғанда сүт өндірісі 66,9 мың тоннаға, ет 20,3 мың тоннаға, жүн 2,0 мың тоннаға, жұмыртқа 2,5 млн данаға артты. Көрсеткіштердің тұрақты өсуіне асыл тұқымды шаруашылықтар санын көбейту және қолдан ұрықтандыру орталықтары арқылы малдың генетикалық қорын жақсарту ықпал етті.
Инфрақұрылым
Облыста 204 қолдан ұрықтандыру пункті және 59 асыл тұқымды мал шаруашылығы жұмыс істейді.
Мал басының жалпы үрдісі
Шошқадан басқа барлық мал түрлерінің саны артуда. Өндіріс пен мал басының өсу динамикасы ағымдағы жылы да сақталды.
5 жылдағы мал басының өсуі (2006 ж. басына)
- МІҚ (мүйізді ірі қара) +63,5% (293 мың бас)
- Қой мен ешкі +71,4% (1979 мың бас)
- Жылқы +38% (73,5 мың бас)
- Түйе +34% (4,3 мың бас)
- Құс +29% (1375,2 мың бас)
Баға динамикасы: инфляция ықпалы (2007)
Нарықтық экономика жағдайында инфляция маңызды факторлардың бірі болып саналады. Соған байланысты 2007 жылдың бірінші тоқсанында ауыл шаруашылығы өнімдерінің бағасы 4,3%-ға өсті. Ағымдағы жылдың маусымында өсімдік шаруашылығы өнімдерінің бағасы 2006 жылдың желтоқсанымен салыстырғанда 6,9%-ға, ал мал шаруашылығы өнімдерінің бағасы 1%-ға көтерілді.
Дәнді дақылдар бағасы
Дәнді дақылдар бойынша жалпы өсім 7,2% болды. Негізгі өсім бидай (+7,6%), жүгері (+5,8%), арпа (+5,1%), күріш (+4,8%), сұлы (+2,6%), қарақұмық (+1,8%), тары (+1,3%) бойынша тіркелді.
Жеміс-көкөніс бағасы
Ең жоғары өсім қиярға (+31,2%) және қызанаққа (+25,2%) тиесілі. Сондай-ақ қырыққабат (+8,3%), қызылша (+5,1%), сәбіз (+1,1%) бойынша өсім байқалды. Картоп +10%, жидек +1,3%, күнбағыс тұқымы +1,2% болды.
Мал шаруашылығы өнімдері бағасы
2007 жылдың маусымында 2006 жылдың желтоқсанымен салыстырғанда мал еті +4,9%-ға, құс еті +2,5%-ға қымбаттады. Ал жұмыртқа бағасы 14%-ға, сүт бағасы 1,6%-ға арзандады.
Көрсеткіштер кестесі (берілген деректер негізінде)
Формат: 2007 ж. маусымы; 2007 ж. қаңтар–маусымы; 2006 ж. қаңтар–маусымына қатынасы; 2007 ж. мамыры; 2006 ж. желтоқсанына қатынасы.
| Өнім түрі | 2007 ж. маусымы | 2007 ж. қаңтар–маусымы | 2006 ж. қаңтар–маусымына |
|---|---|---|---|
| Ауыл шаруашылығы өнімдері | 0,0 | 4,3 | 12,9 |
| Өсімдік шаруашылығы өнімдері | 0,9 | 6,9 | 15,5 |
| Дәнді дақылдар | 1,1 | 7,2 | 16,2 |
| Картоп | 0,2 | 10,0 | 25,8 |
| Көкөніс | -0,2 | 5,9 | 7,7 |
| Мал шаруашылығы өнімдері | -1,2 | 1,0 | 9,5 |
| Мал мен құс | 1,3 | 4,9 | 9,4 |
| Сүт | -4,9 | -1,6 | 9,5 |
| Жұмыртқа | -8,7 | -14,0 | 10,9 |
Баға индексі: анықтамасы және есептеу шеңбері
Ауыл шаруашылығы өнімдерін өткізу бағасының индексі — отандық ауыл шаруашылығы тауар өндірушілері өндірген өнім бағаларының әртүрлі өткізу арналары бойынша өзгерісін сипаттайтын көрсеткіш. Байқау барлық меншік нысандарындағы ауыл шаруашылығы құрылымдарының іріктемелі жиынтығы бойынша жүргізіледі.
Өткізу бағасына қосылған құн салығын (ҚҚС) есептемегенде тасымалдау, жабдықтау, өнімдерді тиеу және түсіру шығыстары енгізіледі.
Ескерту
Бастапқы мәтінде көрсетілген “2-сурет” және “1-кесте” сілтемелері мазмұнмен берілгенімен, олардың түпнұсқа графигі/макеті ұсынылмағандықтан, бұл материалда деректер мәтіндік блоктар мен кесте түрінде ықшамдалып берілді.