Денсаулыққа қарсы қылмыстардың жекелеген түрлері

Денсаулыққа қарсы қылмыстарды топтау

Енді адам денсаулығына қарсы қылмыстарды жүйелейік. Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексінде адам денсаулығына қарсы қылмысқа жататын әрекеттер нақты көрсетілген.

ҚР ҚК бойынша адам денсаулығына қарсы қылмыстардың негізгі түрлері

1 Денсаулыққа қасақана ауыр зиян келтіру (103-бап).
2 Денсаулыққа қасақана орташа ауырлықтағы зиян келтіру (104-бап).
3 Денсаулыққа қасақана жеңіл зиян келтіру (105-бап).
4 Денсаулыққа жан күйзелісі жағдайында зиян келтіру (108-бап).
5 Қажетті қорғаныс шегінен шығу кезінде ауыр зиян келтіру (109-бап).
6 Қылмыс жасаған адамды ұстау кезінде ауыр зиян келтіру (110-бап).
7 Денсаулыққа абайсызда зиян келтіру (111-бап).
8 Қорқыту (112-бап).
9 Ауыстырып салу немесе өзгедей пайдалану үшін адамның органдары мен тіндерін алуға мәжбүр ету (113-бап).
10 Медицина қызметкерінің кәсіптік міндеттерін тиісінше орындамауы (114-бап).
11 Соз ауруларын жұқтыру (115-бап).
12 Адамның иммун тапшылығы вирусын (АИТВ) жұқтыру (116-бап).
13 Заңсыз аборт жасау (117-баптың 4-тармағы).
14 Науқасқа көмек көрсетпеу (118-бап).
15 Қауіпті жағдайда қалдыру (119-бап).
16 Есірткі заттарды немесе жүйкеге әсер ететін заттарды заңсыз дайындау, сатып алу, сақтау, тасымалдау, жөнелту немесе сату (259-бап).
17 Есірткі заттарды немесе жүйкеге әсер ететін заттарды ұрлау немесе қорқытып алу (260-бап).
18 Есірткі заттарды немесе жүйкеге әсер ететін заттарды тұтынуға көндіру (261-бап).
19 Құрамында есірткі заттар бар, өсіруге тыйым салынған өсімдіктерді заңсыз өсіру (262-бап).
20 Есірткі заттарды немесе жүйкеге әсер ететін заттарды дайындауға пайдаланылатын шикізаттың, аспаптардың немесе жабдықтардың заңсыз айналымы (263-бап).
21 Есірткі заттарды немесе жүйкеге әсер ететін заттарды тұтыну үшін притондар ұйымдастыру немесе ұстау (264-бап).
22 Есірткі заттарды, жүйкеге әсер ететін, күшті әсер ететін немесе улы заттарды ұстау ережелерін бұзу (265-бап).
23 Жекеше медициналық практикамен немесе фармацевтикалық қызметпен заңсыз айналысу (266-бап).
24 Санитарлық-эпидемиологиялық ережелерді бұзу (267-бап).
25 Адамдардың өміріне немесе денсаулығына қауіп төндіретін мән-жайлар туралы ақпаратты жасыру (268-бап).
26 Қауіпсіздік талаптарына сай келмейтін тауарлар шығару немесе сату, жұмыс орындау не қызмет көрсету (269-бап).

Денсаулыққа қарсы қылмыстардың жекелеген түрлері

Халықтың денсаулығына қарсы қылмыстардың ішіндегі ең қауіпті әрекеттердің бірі — есірткі, психотроптық, күшті әсер ететін және улы заттарды заңсыз айналымға енгізумен байланысты іс-әрекеттер.

Қылмыстық-құқықтық реттеу

Осыған байланысты Қылмыстық кодекстің 259–265-баптарында осы санаттағы қылмыстардың жекелеген түрлері үшін жауаптылық көзделген.

Бұл қылмыстардың тікелей объектісі — халықтың денсаулығы.

Қылмыс заты (нені қамтиды)

Есірткі заттар.
Психотроптық заттар.
Прекурсорлар.
Күшті әсер ететін және улы заттар.
ҚР ҚК-нің 263-бабына сәйкес: есірткі немесе жүйкеге әсер ететін заттарды дайындауға пайдаланылатын шикізат, аспаптар немесе жабдықтар.

Нормативтік негіз және халықаралық құжаттар

Есірткі, психотроптық заттар, сол тектестер және прекурсорлар айналымын мемлекеттік реттеу, сондай-ақ олардың заңсыз айналымы мен теріс пайдаланылуына қарсы іс-қимыл шаралары Қазақстан Республикасының 1998 жылғы 10 шілдедегі арнайы заңымен және Қазақстан Республикасы Үкіметінің 1998 жылғы 9 наурыздағы №186 қаулысымен бекітілген бақылауға жататын заттар тізімі арқылы жүзеге асырылады.

Қабылдаудың негіздемесі

Аталған нормативтік актілер халықаралық-құқықтық міндеттемелерге сүйене отырып қабылданған, соның ішінде:

1961 жылғы Есірткі заттар туралы бірыңғай конвенция және оған енгізілген 1972 жылғы түзетулер хаттамасы.
1971 жылғы Психотроптық заттар туралы конвенция.
БҰҰ-ның Есірткі заттардың заңсыз айналымына қарсы күрес туралы 1988 жылғы конвенциясы.

Ескерту: Мәтіндегі бап нөмірлері бастапқы дерекке сәйкес берілді.