Қазақстан Ұлттық банкісінің төрағасының ұсынысымен Қазақстан Республикасының Президентінің Ұлттық банк төрағасы орынбасарларын алып тастау

Қазақстан Республикасының Ұлттық банкі: мәртебесі және орны

Қазақстан Республикасының Ұлттық банкі — елдің орталық банкі және отандық банк жүйесінің жоғарғы деңгейі. Ол орталық банктермен, өзге елдердің банктерімен, халықаралық банктермен және басқа да несие-қаржылық ұйымдармен қатынастарда Қазақстан Республикасының мүддесін қорғайды.

Ұлттық банк өз міндеттерін орындау барысында табыс табуды басты мақсат ретінде көздемеуі тиіс.

Құқықтық негіз

Ұлттық банк өз қызметін Қазақстан Республикасының Конституциясына, қолданыстағы нормативтік қаулыларға, заң күші бар Президент жарлықтарына (соның ішінде «Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметі туралы» актілерге), өзге де құқықтық актілерге және халықаралық деңгейде бекітілген келісімшарттарға сүйене отырып жүзеге асырады.

Екінші деңгейлі банктер

Екінші деңгейлі банктердің түрлері, құқықтық мәртебесі, құрылу тәртібі, қайта ұйымдастырылуы, таратылуы және қызмет ету тәртібі банк заңнамасына және Қазақстан Республикасының өзге де заңдарына сәйкес айқындалады.

Құқықтық мәртебе және құрылым

  • Ұлттық банк — заңды тұлға, дербес балансы бар ұйым.
  • Ұлттық банк және оған бағынысты бөлімшелер жоғарғы деңгейлі банктің бірыңғай құрылымын құрайды.
  • Ұлттық банк және оның барлық бөлімшелері салықтардың барлық түрін, соның ішінде кедендік баж салығын төлеуден босатылады.

Қазақстан Республикасы Ұлттық банкінің функциялары

Негізгі функция

Ұлттық банктің негізгі функциясы — Қазақстан Республикасының ұлттық валютасының тұрақтылығын қамтамасыз ету.

Мемлекеттік саясатты әзірлеу және жүргізу

Қазақстанның экономикалық даму мақсаттарына жету және әлемдік экономикаға интеграциялану үшін ақша, несие, банктік есеп айырысу және валюталық қатынастар саласында мемлекеттік саясатты әзірлеу және іске асыру.

Жүйелік тұрақтылық

Ақша, несие және банк жүйесінің тұрақты жұмыс істеуін қамтамасыз ету.

Қорғау және қадағалау

Несие берушілер мен банк салымшыларының мүдделерін қорғау, сондай-ақ банктердің және өзге ұйымдардың реттеуші талаптарды сақтауын бақылау.

Валюталық операциялар саласындағы реттеу

Алып-сату, айырбас және шетел валютасымен операциялар жүргізетін ұйымдардың қызметін реттеу мен қадағалауға қатысу.

Негізгі құралдар мен өкілеттіктер

  • Қазақстан Республикасында ақша-несие саясатын қайта қаржыландыру тетіктері арқылы жүзеге асырады.
  • Банктердің, сондай-ақ айырбас және алып-сату операцияларын жүзеге асыратын ұйымдардың қызметін бақылауды жүргізеді.
  • Қазақстан Республикасындағы банктік пайыздық мөлшерлемелерді ресми мөлшерлемелерді өзгерту арқылы реттейді.