Жеке тұлғалардың мүлкіне салынатын салық ставкалары

Салық төлеушілер кімдер?

Меншік құқығында салық салу объектілері бар жеке тұлғалар жеке тұлғалардың мүлік салығын төлеушілер болып табылады. Сонымен қатар, мүлік салығын төлейтін жеке тұлғаларға заңнамада салық жеңілдіктері мен босатулар көзделген.

Жеңілдіктер мен босатулар

1995 жылғы 24 сәуірдегі нормалар бойынша (тарихи шолу)

1995 жылғы 24 сәуірдегі «Салықтар және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» Қазақстан Республикасы Президентінің Жарлығына сәйкес, мүлік құнының 1000 ең төменгі деңгейі шегінде жеке тұлғалардың мүлік салығынан жеңілдік берілген санаттар:

  • Кеңес Одағының Батырлары, Социалистік Еңбек Ерлері, Ұлы Отан соғысына қатысушылар және оларға теңестірілген адамдар.
  • «Халық қаһарманы» атағына ие болғандар, III дәрежелі Даңқ орденімен және «Отан» орденімен наградталған адамдар.
  • «Алтын алқа» және «Ардақты ана» атағына ие болған көп балалы аналар.
  • I және II топ мүгедектері.
  • Жеке тұратын зейнеткерлер.

Қазіргі қолданылатын босатулар мен шектер (мәтін негізінде)

Босату

Мерзімді қызметтегі әскери қызметшілер мерзімді қызметтен өту (оқу) кезеңінде мүлік салығын төлеуден босатылады.

Шек (1000 АЕК)

Меншік құқығындағы барлық салық салу объектілерінің жалпы құны бойынша тиісті қаржы жылына арналған республикалық бюджет туралы заңда белгіленген 1000 айлық есептік көрсеткіш шегінде жеңілдік қарастырылған (мысалы, 2007 жылы АЕК — 1030 теңге).

1000 АЕК шегіндегі жеңілдік берілетін санаттар:

  • Кеңес Одағының Батырлары.
  • Социалистік Еңбек Ерлері.
  • «Халық қаһарманы» атағын алғандар, III дәрежелі Даңқ орденімен және «Отан» орденімен наградталған адамдар.
  • «Ардақты ана» атағын алғандар және «Алтын алқа» алқасымен наградталған көп балалы аналар.
  • Жеке тұратын зейнеткерлер.

Шек (1500 АЕК)

Меншік құқығындағы барлық салық салу объектілерінің жалпы құны бойынша тиісті қаржы жылына арналған республикалық бюджет туралы заңда белгіленген 1500 айлық есептік көрсеткіш шегінде жеңілдік қолданылатын жағдай да қарастырылған.

Маңызды шектеу

Аталған адамдардың пайдалануға берілген немесе жалға берілген салық салу объектілері бойынша мүлік салығына қатысты бұл жеңілдік түрі қолданылмайды.

Сенімгерлік басқару, жалға беру және ортақ меншік

Салық салу объектілерін меншік иесі сенімгерлік басқаруға немесе жалға берген кезде, меншік иесінің келісімі бойынша сенімгер басқарушы немесе жалгер берілген объектілер бойынша салық төлеуші болуы мүмкін.

Бұл ретте сенімгер басқарушының немесе жалгердің салық төлеуі — меншік иесінің осы салық кезеңі үшін салық міндеттемесін орындауы болып есептеледі.

Егер салық салу объектісі бірнеше тұлғаның ортақ үлестік меншігінде болса, олардың әрқайсысы салық төлеуші деп танылады.

Ал бірлескен ортақ меншіктегі объектілер бойынша өзара келісім арқылы меншік иелерінің бірі салық төлеуші бола алады.

Салық салу объектілері қандай?

Жеке тұлғаларға меншік құқығымен тиесілі және кәсіпкерлік қызметте пайдаланылмайтын төмендегі объектілер салық салу объектісі болып табылады:

Жылжымайтын мүлік (ҚР аумағында)

  • Тұрғын үй-жайлар.
  • Саяжай құрылыстары.
  • Гараждар.
  • Өзге де құрылыстар, ғимараттар және үй-жайлар.

Аяқталмаған құрылыс

Қазақстан Республикасының аумағындағы аяқталмаған құрылыс объектілері де салық салу объектілеріне жатады. Салық салу қоныстану (пайдалану) басталған кезден есептеледі.

Салық базасы қалай анықталады?

Әрбір жылдың 1 қаңтарындағы жағдай бойынша, Қазақстан Республикасының Үкіметі айқындайтын уәкілетті орган белгілейтін салық салу объектілерінің құны жеке тұлғалар үшін салық базасы болып табылады.

Жеке тұлғалардың салық салу объектілерінің құнын анықтау тәртібін Қазақстан Республикасының Үкіметі белгілейді.

Егер салық төлеушінің бірнеше салық салу объектісі болса, салық базасы әр объект бойынша бөлек есептеледі.

Ставкалар: қысқаша тарихи өзгерістер

  1. 1991 жылғы 24 желтоқсан

    «Жеке адамдардың мүлкіне салынатын салық туралы» Заңға сәйкес салық жыл сайын құрылыстардың, үй-жайлар мен ғимараттардың түгенделген құнынан 0,1% мөлшерлеме бойынша есептелді. Түгендеу құны болмаған жағдайда, мемлекеттік міндетті сақтандыру төлемдерін есептеу үшін қолданылатын бағалар пайдаланылды.

  2. 1995 жылғы 24 сәуір

    Президент Жарлығына сәйкес кәсіпкерлік қызметте пайдаланылмайтын мүліктің түгендемелік құнынан 0,5% мөлшерінде мүлік салығы қолданылды.

  3. 2005 жылдың соңына дейін

    Жеке тұлғалардың мүлкіне салынатын салық объект құнына қарай әртүрлі ставкалар бойынша есептелді.

  4. 2005 жылғы 22 қараша (№89 Заң)

    Жеке тұлғалардың мүлік салығына өзгерістер енгізіліп, салық ставкалары екі есе төмендетілді. Бұл өзгерістер 2006 жылғы 1 қаңтардан бастап қолданысқа енгізілді.

Есептілік жолдарына қатысты ескертпелер

700.02.011 жолында иеленудің нақты кезеңі үшін салық сомасы көрсетіледі. Ол 700.02.010 / 12 × 700.02.003 формуласы бойынша анықталады.

Егер нақты иелену кезеңі 12 ай болса, онда 700.02.011 жолына 700.02.010 жолында көрсетілген сома көшіріледі.

700.02.012 жолында осы нысан бойынша есеп жасалатын көлік құралдарының саны көрсетіледі.

700.02.011 және 700.02.012 жолдарын көбейту арқылы анықталатын салық сомасы көрсетіледі.