ТМД елдерінің топырақ қорлары, оның экологиялық жағдайы
ТМД елдерінің топырақ қорлары және оны қорғау (семинар сабағы)
Бұл материал ТМД елдерінің топырақ қорларының қазіргі экологиялық ахуалын, оларды тиімді пайдалану мен қорғаудың негізгі бағыттарын талқылауға арналған.
Сабақтың мақсаты
ТМД елдерінің топырақ қорларын, олардың қазіргі экологиялық жағдайын және топырақты тиімді пайдалану мен қорғау жолдарын талқылау.
Негізгі назар
Топырақ құнарлылығының төмендеу себептері мен оның алдын алу шаралары, сондай-ақ ауыл шаруашылығы үшін жарамды жер үлесінің шектеулілігі.
Семинар сұрақтары
- ТМД елдерінің топырақ қорлары және олардың экологиялық жағдайы.
- Топырақ қорларын ұтымды пайдалану және қорғау.
Әдістемелік нұсқаулар
ТМД елдерінің аумағы әлемнің құрғақ жерінің шамамен 15%-ын құрайды. Бұрынғы Одақ елдерінде жер қоры мол болғанымен, ауыл шаруашылығына қолайлы, игеруге ыңғайлы аумақтар салыстырмалы түрде аз.
Жер қорының құрылымы
- 58% — суық тундра аймақтары
- 15% — шөл және жартылай шөлді аймақтар
- 27% — ауыл шаруашылығына салыстырмалы түрде қолайлы жерлер
Осы себепті қосымша жер игеру мүмкіндігі көптеген өңірлерде шектеулі, ал бар ресурсты сақтап, тиімді басқару шешуші мәнге ие.
Халық саны
300 млн.+
ТМД кеңістігіндегі жалпы халық саны 300 миллионнан асады.
Жылдық өсім
2,0–2,2 млн.
Халық саны жыл сайын 2,0–2,2 млн адамға артады.
Қоныстану үлесі
62% / 38%
Қалада — 62%, ауылда — 38%.
Азық-түлік қауіпсіздігі және топырақ
БҰҰ деректеріне сәйкес, Жер шарында 200–500 млн адам аштыққа жиі ұшырайды, ал 1,5 млрд адам сапалы тамақтануға толық қол жеткізе алмайды. Бұл жағдай топырақ ресурстарын ұтымды пайдалану мен қорғау мәселесін ерекше өзекті етеді.
Жер құнарлылығының жылдан-жылға кемуі қайыршылықтың, кедейліктің және әлеуметтік қиындықтардың артуына әкелуі мүмкін. Сондықтан табиғи ресурстарды тиімді пайдалану, ластануға жол бермеу және табиғатты ғылыми негізде жоспарлы түрде басқару — күрделі, бірақ қажетті міндет.
Талқылауға ұсынылатын бағыттар
- ТМД елдерінің жер қорының адамзатты азық-түлікпен қамтамасыз ету әлеуетін бағалау.
- Топырақ құнарлылығын арттыру және сапасын жақсарту арқылы өнімділікті көтеру мүмкіндіктері.
- Қазіргі кезде жүргізіліп жатқан топырақты тиімді пайдалану, қорғау және жақсарту шараларын талдау.
Реферат тақырыптары
- Топырақты тиімді пайдалану және қорғау.
- Топырақ эрозиясы.
- ТМД елдері топырағының қазіргі экологиялық жағдайы.