Көп жағдайда шылым шегу - терең бір проблеманың бір белгісі ғана
Көп жағдайда балалар шылым шегуді 18 жасқа толмай тұрып бастайды. Неге? Себептері әртүрлі: зерігу, алаңдаушылық, қатарластарының қысымы, мазасыздық немесе біреуге еліктеу. Қазіргі смартфон дәуірінде әлеуметтік желілер мен микроблогтарда шылым шегу туралы түрлі «деректер» мен ойдан шығарылған пікірлер тез таралады — бұл да жасөспірімге әсер етпей қоймайды.
Жасөспірімдер шылымды не үшін бастайды?
Қыз балалар
Кейбір қыздар шылым шегу арықтауға немесе салмақ қоспауға көмектеседі деп ойлап, темекіге әуестенеді. Зиянын біле тұра, «қазір ғана» деген сезім басым болуы мүмкін.
Ұл балалар
Ұлдар көбіне ересектерге еліктейді: әкесіне, ағасына, жоғары сынып оқушыларына немесе «беделді» көрінетін ортаға қарап бой түзейді.
Ата-ана не істей алады?
Балаңызды жаман әдеттен қорғау — ұзақ әңгіме мен тұрақты қолдауды қажет ететін процесс. Төмендегі кеңестер отбасы ішінде дұрыс бағыт беруге көмектеседі.
Үлгі болыңыз
Егер өзіңіз темекі тартсаңыз, ең сенімді қадам — темекіні тастау. Балалар ата-ананың сөзінен гөрі ісіне көбірек қарайды. Сіздің әдетіңіз олардың мінез-құлқына тікелей әсер етеді.
Шылымның қауіптері туралы ашық айтыңыз
Әдепті түрде, бірақ нақты сөйлесіңіз. Шылым адамды «сәтті», «еңселі», «интеллигентті» немесе «тартымды» етпейді. Бұл — тәуелділікке әкеліп, адамды әлсіз күйге түсіретін әдет. Бала темекінің денсаулыққа келтіретін зиянын түсінуі керек.
Маңыздысы: қорқыту емес, түсіндіру. Аңыздың орнын — дерек, ал айыптаудың орнын — қолдау бассын.
Таза, дұрыс ойлауға шақырыңыз
Темекі түтінімен айналаңдағы адамдарды улау дұрыс па? Өз денсаулығыңды құртып қана қоймай, өзгелердің де денсаулығына зиян келтіретін өнімді қолдау арқылы қоғамдық мәселені күшейту қаншалықты орынды? Әр адам өзіне және жанындағы адамдардың амандығына жауапты.
Жасөспірімді бүгін мазалайтын нәрселермен сөйлесіңіз
«40 жасқа келгенде өкпе ісігінен өлесің» деу жасөспірімге көбіне әсер етпейді. Оларды ең алдымен қазіргі уақыты, бүгінгі өмір сапасы қызықтырады. Сондықтан шылым шекпеудің дәл қазір беретін артықшылықтарын көрсетіңіз:
Сыртқы келбет
Саусақта және тісте сарғыш дақ болмайды. Киім мен шаштан темекі иісі шықпайды — бұл тартымдылыққа әсер етеді.
Қаражат
Темекіге кететін ақша аз емес. Шекпеген адам ай сайын да, жыл сайын да едәуір қаржы үнемдей алады.
Сезімталдық
Шылым шекпейтін адам тағамның дәмін, иісін жақсырақ сезеді және өмірдің қарапайым ләззаттарын көбірек бағалайды.
Өмірді бақылау
Бос уақыт та, күш те көбірек болады. Өзіне сенімділік артады, ал өзін кінәлау мен «тастау үшін күрес» сияқты ауыр цикл қажет болмайды. Тағдыр — өз қолында.
Түпкі себепті табуға көмектесіңіз
Көп жағдайда шылым шегу — тереңірек проблеманың белгісі ғана. Кейде баланың көз алдында өзі құрған «кумир» құлағандай болады, ал кейде ішкі жалғыздық немесе қабылданбаған сезім тұрады.
Ең алдымен, бала ата-анасының бауыр еті, сүйікті ұл-қызы екенін, оны жақсы көретін адамдар бар екенін анық сезінуі керек. Осы сезім пайда болғанда ғана дұрыс даму мен өсуге берік негіз қаланады.
Балалар шынайы еркіндіктің бар екенін — соның ішінде жаман әдеттерден арылу еркіндігі бар екенін — сезініп өсуі қажет. Бұл үмітті оларға ең алдымен ата-ана береді.
Пайдалы сілтемелер және іздеу кеңесі
Тақырыпты тереңірек зерттеу үшін интернеттен қосымша материалдар оқыңыз. Іздеу жүйелерінде «шылымның зияны», «темекі және балалар», «жасөспірім және темекі» сияқты кілт сөздерді теріп көріңіз.
www.narcom
Русский Народный Сервер Против Наркотиков (ақпараттық ресурс).
www.poleznovam
Өмірдің түрлі салалары бойынша қызықты әрі танымдық ақпарат.
Іздеу жүйелері ретінде Google, Rambler, Yandex сияқты сервистерді пайдалануға болады.