БАНКТІҢ НЕСИЕЛІК САЯСАТЫ
Бұл мәтін курстық жұмыстың кіріспе бөлімі ретінде өңделіп, құрылымдалып берілді.
Кіріспе
Қазіргі қоғамда несиелік саясаттың мәні ерекше. Ол экономикалық категория ретінде әртүрлі қоғамдық-экономикалық жүйелерде қызмет етеді. Несиені шаруашылық субъектілерімен бірге мемлекет, үкімет және жеке азаматтар да кеңінен пайдаланады.
Несиенің анықтамасы
Несие — уақытша бос ақшаны қайтарымдылық, пайыздылық, мерзімділік және кепілділік қағидалары негізінде орналастыру.
Несие объективті қажеттіліктен туындайды және қоғамдық өндіріс процесінде маңызды рөл атқарады. Оның көмегімен мемлекеттің, халықтың, ұйымдардың және кәсіпорындардың табыстары мен уақытша бос ақшалай қаражаттары жинақталып, несие капиталына айналады.
Несиелік қатынастардың субъектілері
Несие беруші
Несие беруші — несиелік мәміледе қарыз ұсынатын тарап. Мұны жүзеге асыру үшін оның белгілі бір ақшалай қаражаты (қоры) болуы қажет. Қазіргі жағдайда қарызға ақша ұсынатын негізгі институт — банк.
Қарыз алушы
Қарыз алушы — несие алып, алынған қарызды белгіленген мерзімде қайтаруға міндетті тарап. Қазіргі заман талабына сай қарыз алушыларға кәсіпорындар, кәсіпкерлер, халық, мемлекеттер және банктер жатады.
Несиенің экономикадағы орны мен рөлі
Несиенің экономикадағы орны мен рөлі оның атқаратын қызметтері арқылы айқындалады. Жалпы алғанда, несие экономикалық категория ретінде мынадай қызметтерді атқарады:
- Қайта бөлу — ресурстарды салалар мен субъектілер арасында тиімді бөлуге ықпал етеді.
- Айналыс шығындарын үнемдеу — ақша айналымын жеделдетіп, есеп айырысуды оңтайландырады.
- Капиталдың шоғырлануын жеделдету — өндіріс пен инвестицияның өсуін қолдайды.
- Ғылыми-техникалық прогресті жеделдету — инновацияны қаржыландыруға мүмкіндік береді.
Банктегі несиелік саясат
Банктегі несиелік саясаттың негізгі мақсаты — несиелік жұмысты жүйелі ұйымдастыру, ішкі бақылауды тиімді құру және несиелік бөлімшелердің нұсқаулық талаптарын орындауын қамтамасыз ету. Сондай-ақ, несиелік талдау мен аудит қызметкерлері үшін тексеруді жүргізуге негіз болатын талаптарды нақтылау маңызды.
Несиелік саясат нені белгілейді?
- Банктің несиелік қызметінің міндеттерін.
- Міндеттерді іске асырудың құралдары мен әдістерін.
- Несиелік процесті ұйымдастырудың қағидалары мен тәртібін.
Несиелік саясат банк қызметкерлерінің қандай экономикалық секторларды несиелеуге болатынын дұрыс таңдауы үшін бағдар береді. Сондай-ақ ол несие беру мүмкіндігі туралы шешім қабылдауда маңызды факторларды ескеруге және қарыз алушының несиелік қабілетіне сүйене отырып клиентті іріктеуге мүмкіндік береді.
Маңызды элемент: бақылауды ұйымдастыру
Несиелік саясаттың өзекті бөлігі — банктегі бақылау жүйесін құру. Бұл жүйе несие беру, портфельді жүргізу және тәуекелді басқару сапасын тұрақты бақылауға бағытталады.
- Қамтитын бағыттар
- Несиелік қызметті ұйымдастыру, несие қоржынын басқару
- Бақылау нысандары
- Несиелеуге бақылау, іріктеу критерийлері
Курстық жұмыстың мақсаты мен міндеттері
Бұл курстық жұмыстың мақсаты — банктік несиенің жіктелуін және несиелік саясат құрылымын талдау. Осы мақсатқа сәйкес келесі міндеттер қойылады:
Негізгі міндеттер
- Несие түсінігін талдау.
- Банктің несиелік саясатының құрылымын талдау.
Зерттеу бағыттары
- Несиенің экономикадағы орны мен рөлін анықтау.
- Несиенің түрлерін экономикалық және ұйымдастырушылық белгілер бойынша жіктеу.
- Несиенің қызметтерін сипаттау және зерттеу.
- Банктің несиелік саясатының бағыттары мен түрлерін анықтау.
- Несиелік механизмнің құрылымдық элементтерін зерттеу.
- Несиелеу процесінің кезеңдерін талдау.
Дереккөздер және құрылым
Жұмысты жазу барысында отандық және шетелдік экономистердің еңбектері, газет-журнал материалдары, сондай-ақ Қазақстан Республикасының заңнамалық құжаттары пайдаланылды. Курстық жұмыс кіріспеден, үш бөлімнен, қорытындыдан, қолданылған әдебиеттер тізімінен және қосымшалардан тұрады.