"Активтердің тозуы"
«Активтердің тозуы» 02 есебі
Бұл шотта бюджеттік ұйымдардың балансында есепке алынған активтердің тозуы бойынша қозғалыс көрсетіледі. Тозу белгіленген тәртіппен анықталып, есептеледі және активтердің құнын кезең сайын жүйелі түрде бөлуге қызмет етеді.
Тозу есептелетін активтер
Тозу төмендегі активтер бойынша анықталады және есептеледі:
- ғимараттар мен құрылыстар;
- беріліс құрылғылары;
- машиналар мен жабдықтар;
- жұмыстық мал;
- көліктік құралдар;
- өндірістік мүлік (тиесілігін қоса алғанда) және шаруашылық мүлік;
- пайдалану жасына жеткен көпжылдық өскіндер.
Тозу есептелмейтін активтер
Тозу төмендегі активтер бойынша анықталмайды:
Ерекше мәдени және тарихи объектілер
- сәулет пен өнердің бірегей ескерткіштері болып табылатын ғимараттар мен құрылыстар.
Оқу-ғылыми мақсаттағы көрнекі құралдар
- жұмыс істейтін және жұмыс істемейтін жабдықтар, экспонаттар, нұсқалар, үлгілер, кабинеттер мен зертханаларда тұрған және оқу мен ғылыми мақсаттарда пайдаланылатын макеттер және басқа көрнекі құралдар.
Жануарлар және өнімдік мал
- өнімдік мал, буйволдар, өгіздер, бұғылар, сондай-ақ хайуанаттар парктерінде және осыған ұқсас мекемелерде есепке алынатын жануарлар әлемі экспонаттары.
Қорлар мен құндылықтар
- кітапханалық қорлар, фильм қорлары, сахналық-қойылым жабдықтары, мұражайлық және көркем құндылықтар, арттехқару-жарақ.
Өзге ерекшеліктер
- пайдалану жасына жетпеген көпжылдық өскіндер;
- шекарадан тыс орналасқан бюджеттік ұйымдардың активтері;
- 010-1 «Жер» қосалқы шотында ескерілетін активтер.
Есептеу тәртібі және құжаттамалау
Карточкалардағы деректер
Активтердің есебі бойынша ОС-6, ОС-8 мүліктік карточкаларында: тозудың жылдық сомасы (теңгемен), жылдық тозу нормасының шифры және тозу соңғы рет есептелген жыл көрсетіледі.
Қосалқы шоттар
- Нормативтік активтер бойынша тозу есебі 021 қосалқы шотында жүргізіледі.
- Тозудың жалпы сомасы жыл қорытындысында 020 және 021 қосалқы шоттарымен өзара байланыста көрсетіледі.
Материалдық емес активтер
Пайдалы тұтыну мерзімін анықтау мүмкін емес материалдық емес активтер бойынша тозу нормасы 10 жылға белгіленеді, бірақ ол ұйым қызметінің мерзімінен аспауға тиіс.
Жылдық жабу және жазбалар
1) Ведомость
Жыл сайын тозу сомалары мүліктік карточкалардан ведомостьқа көшіріліп жазылады.
2) Мемориалдық ордер
Желтоқсанның соңғы күні тозудың жалпы сомасына мемориалдық ордер жасалады: дебет — 250, кредит — 020, 021.
3) Бас журнал
Мемориалдық ордер бойынша тозу сомасы тек «Бас журнал» кітабына жазылады.
Есептен шығару және тозуды түзету
Әрі қарай пайдалануға жарамды объектілер (заттар) бойынша құнының 100% мөлшерінде есептелген тозу оларды толық тозу себебі бойынша есептен шығаруға негіз бола алмайды.
Объектіні шығарған кездегі тәртіп
- Объектінің жойылуына немесе тиісті карточка бойынша қайтарымсыз тапсырылуына байланысты есептен шығарылған кезде, пайдалануда болған уақыт үшін есептелген тозудың жалпы сомасы анықталады.
- Осы сомаға 020 қосалқы шоты бойынша тозу кемітіледі.
- Объектіні пайдаланудың бүкіл кезеңі үшін тозу сомасы беру жылын есептемегенде, объектінің баланстық құны және оның мемлекеттік мекемеде болған уақыты (күнтізбелік жыл саны) туралы түгендеу карточкаларындағы деректер негізінде есептеледі.