Алматы әлемдегі табиғаты таза, сұлу қалаға айналу керек туралы
Алматының экологиялық болашағы: жоспар, бақылау және нақты қадамдар
Алматы сияқты халқы шамамен 1,5 миллионға жететін еліміздегі ең ірі мегаполистің экологиясын қорғау оңай емес. Дегенмен, қаланың табиғи тазалығын сақтап, оны әлемдегі ең көрікті әрі жайлы қалалардың біріне айналдыру — ортақ міндет.
«Таза ауа — жанға дауа» бағдарламасы (1999–2015)
Алматы қаласының 1999–2015 жылдарға арналған «Таза ауа — жанға дауа» кешенді бағдарламасы қабылданып, оны іске асыру арқылы оңтүстік астананың экологиялық ахуалын жақсартуға бағытталған жүйелі жұмыстар жүргізілді.
Ұйымдастыру және мониторинг
Экологиялық ахуалды жақсарту жоспарының орындалуына мемлекеттік бақылау жүргізу — негізгі міндеттердің бірі. Осы мақсатта бағдарлама аясындағы жұмыстарды ұйымдастыру және мониторинг жасау тұрақты түрде іске асырылды. Басқарманың ақпарат, мониторинг және жобаны дайындау бөлімі бағдарламаның орындалуын қадағалап, апта сайын қалалық әкімдікке есеп беріп отырды.
Қаржыландыру және бағыттар
Бағдарламаны іске асыруға бір жылда 442 миллион теңге бөлінді. Бұл 1999 жылмен салыстырғанда 4 есе көп. Қаражаттың негізгі бөлігі төмендегі бағыттарға жұмсалды:
Саяси қолдау және қоғамдық бағдар
Елбасы Н. Ә. Назарбаев экологияны қорғауға қатысты міндеттерді үнемі назарда ұстап, сөйлеген сөздерінде бұл мәселені айналып өтпеді. Халыққа арналған Жолдауда «Жасыл ел» бағдарламасының айтылуы да табиғатты қорғау ісінің маңызын айқындай түсті.
Сонымен қатар қала әкімі И. Тасмағамбетов те Алматы экологиясын басым бағыттардың бірі ретінде қарап, тұрақты бақылауда ұстады.
Неліктен Алматыда ауа мәселесі ушығады?
Алматының орналасу ерекшелігіне байланысты қала ауасының ластануы өзекті мәселеге айналды. Автокөліктер санының күрт артуы, жылу қазандықтары, өндіріс орындары мен кәсіпорындардың шығарындылары қаланы көк түтінге тұншықтыра түседі.
Қала тау баурайындағы ойпатта орналасқандықтан, ауа алмасуы әрдайым тиімді бола бермейді. Кейбір экологиялық қиындықтары Киев қаласындағы жағдайға ұқсас деп бағаланады. Алайда Киевте қаланы желдетіп, тазартып тұратын Днепр секілді қуатты өзен бар. Алматыда ондай ірі өзен жоқ, тек шағын өзендер ғана кездеседі.
Есесіне Алатау тарапынан келетін салқын ауа қала атмосферасын табиғи түрде тазартып отырады. Бірақ соңғы жылдары қаланың жоғары бөлігінде көпқабатты үйлердің көбеюі таза ауаның қалаға енуіне кедергі келтіре бастады.
Қалалық шешім: құрылысқа шектеу
Осы жағдайды ескере отырып, қала әкімі Әл-Фараби даңғылынан жоғары аймақта көпқабатты тұрғын үйлер салуды тоқтату туралы шешім қабылдады. Бұл — қалаға табиғи желдетілу арналары қажет екенін түсінген, экологиялық тұрғыдан орынды қадам.
Қорытынды
Алматының экологиясын жақсарту — тек қаржы бөлу емес, нақты жоспар, үздіксіз бақылау және қала құрылысы саясатындағы жауапты шешімдер арқылы орындалатын ұзақ мерзімді жұмыс. Таза ауа мен жасыл кеңістік — мегаполистің өмір сапасын анықтайтын басты құндылықтардың бірі.