Қымтап жабылмайтын есіктер мен терезелер, желдеткіштер арқылы жылу шығыны
Әлемдік дағдарыс салдарынан көптеген адамдар табысының азайғанын сезінді. Мұндай жағдайда ең бастысы — еңсеңізді түсірмеу. Жан-жағыңызға қарап, қай жерден үнемдеуге болатынын ойластырыңыз. Көптеген батыс елдерінде адамдар тіпті ең қажетті заттардың өзінен үнемдеуді үйренген.
Негізгі бағыттар
- Электр қуаты
- Су
- Газ
- Жылу
Электр қуатын үнемдеу
Біз өмірімізді тұрмыстық техникамен және электроникамен толықтырған сайын, жайлылықпен қатар шу, кернеу және электрге арналған жоғары төлемдер де қатар келеді. Дегенмен, бірнеше қарапайым әрекет ай сайынғы шығынды азайта алады.
Жарықтандыруды дұрыс ұйымдастыру
- Әжетхана, жуынатын бөлме және қойма сияқты орындарда шамдарды төмен қуатты (мысалы, 60 Вт) шамдарға ауыстырыңыз.
- Көп уақыт өткізетін бөлмелерге және жақсы жарық қажет жерлерге энергия үнемдейтін шамдарды орнатыңыз: олар қызбайды, жарық беруге тиімді жұмыс істейді және ұзақ қызмет етеді.
- Кітап оқу үшін алты көзді люстраны қосудың қажеті жоқ — торшер немесе үстел шамы жеткілікті.
Құрылғыларды «күту режимінде» қалдырмаңыз
DVD-плеер, музыкалық орталық сияқты құрылғылар розеткаға қосылып тұрса, «аз тұтыну режимінде» болса да электр жұмсайды. Қолданбаған кезде өшіріп, мүмкін болса, ажыратқышы бар сүзгіш-ұзартқышты (сетевой фильтр) пайдаланыңыз.
Жайлы температура — артық шығынсыз
Егер пластик терезелер орнатылмаған болса, балконның ескі ағаш есіктерін және саңылауларды жылылаңыз. Бұл жел өтін азайтып, жылуды сақтайды — сәйкесінше, қосымша жылыту құрылғыларын қосудың қажеті төмендейді.
Кішкентай әдет — нақты үнем
Бір шәйнек шайды толтырып қайнатқаннан гөрі, тек өзіңіз ішетін көлемді ғана қайнатыңыз. Бұл электрді де үнемдейді, әрі қайта-қайта қайнаған шайды ішудің денсаулыққа пайдасы аз.
Суды үнемдеу
Құбырға «ағып жатқан» ақшаны бір сәтке елестетіп көрдіңіз бе? Пәтерге су есептегіш құрал орнату суды бей-берекет жұмсауды азайтып, отбасы бюджетін айтарлықтай қорғайды.
Су есептегіш қашан тиімді?
- Пәтерде бірнеше адам тіркелгенімен, іс жүзінде бір адам ғана тұрса.
- Жазда отбасыңызбен саяжайда жиі болатын болсаңыз.
Орнатудан бұрын маңызды қадамдар
Су есептегіш өздігінен «сиқыр» жасамайды: егер кранды жабуды ұмытып кетсеңіз немесе унитаздан су ағып тұрса, шығын бәрібір өседі. Сондықтан:
- Есептегіш орнатпас бұрын крандарды жөндеңіз/ауыстырыңыз және барлық ағып тұрған жерлерді жойыңыз.
- Негізгісі — күнделікті дағдыны өзгерту: суды бекерге ағызбаңыз.
- Есептегішті өз бетіңізбен орнатпаңыз: ереже бойынша оны лицензиясы бар ұйымдар ғана орнатады.
Газды үнемдеу
Газ тұтыну нормалары көп жағдайда жоғары белгіленеді. Газ есептегіші бар пәтер иесі есептегіші жоқтарға қарағанда, әдетте, аз төлейді.
Газ есептегішті орнату
Орнату аса күрделі емес: қалалық газ қызметіне есептегіш құрал орнату және үйді газдандыру жобасына сәйкес қажетті өзгерістер енгізу туралы өтініш беріңіз.
Жылуды үнемдеу
Тұрғын үй-коммуналдық қызметтерге кететін жалпы шығынның шамамен 40%-ын жылу құрайды. Сондықтан жылуды үнемдеу — ең жоғары басымдықтардың бірі.
Жылу неге «жоғалады»?
Көпқабатты тұрғын үйде жылу шығынының едәуір бөлігі ғимараттың қоршау конструкцияларындағы саңылаулар мен желдету арқылы кетеді. Төмендегі үлгілік көрсеткіштер жиі кездеседі:
Терезе мен есіктер (оқшаулауы әлсіз)
14%
Қабырғалар арқылы
22%
Төбе, еден, шатыр жабындылары
8%
Саңылаулар мен желдеткіштер арқылы
56%
Есептегіш жоқ болса — үнемдеу көрінбеуі мүмкін
Егер жылуға есептегіш құрал орнатылмаған болса, сіз қанша үнемдесеңіз де, төлем сомасы тікелей өзгермеуі мүмкін. Дегенмен жылуды «бостан-босқа жоғалтпау» — үй ішіндегі жайлылық пен қосымша газ/электр шығынын азайту үшін бәрібір маңызды.
Жылу беруді реттеу
Жылыту маусымында барлық желдеткіштерді ашық қалдырмай, радиаторларға реттегіш орнату ұсынылады. Осылайша жылу қажеттілікке қарай беріледі, ал мәселе «жылуды қалай үнемдеу» емес, «жылуды қалай жоғалтпау» деңгейіне ауысады.
Есіктер мен терезелер — негізгі әлсіз тұс
Суық мезгілде жылы ауа көбіне есік пен терезе арқылы сыртқа шығады. Қаражатыңыз жетсе, заманауи терезелер үйді жылы әрі қолайлы етеді. Ал мүмкіндік шектеулі болса, суық түсердің алдында терезе мен кіреберіс есікті міндетті түрде жылылаңыз.
Пайдалы кеңестер (қысқа чек-парақ)
-
Терезе мен есікті оқшаулаңыз
Жылуды жоғалтуды азайтады.
-
Күндіз пердені ашыңыз
Табиғи жарықты көбірек пайдаланыңыз.
-
Шығарда шамды өшіріңіз
Күнделікті ұсақ әдет — айлық үнем.
-
Энергия үнемдейтін шам қолданыңыз
Тұтынуды бірнеше есе азайта алады.
-
Есептеу аспаптарын орнатыңыз
Үйге — жалпы, пәтерге — суық/ыстық суға.
-
Батареяны жаппаңыз
Жиһаз бен перде жылу беруді тежейді.
-
Кір жуғышты толық толтырып қосыңыз
Бір жууда көбірек тиімділік.
-
Қолданбағанда құрылғыларды өшіріңіз
Күту режимін қысқартыңыз.
-
Тамақ пісіргенде қақпақты жабыңыз
Жылу тез сақталады, уақыт қысқарады.
-
Тоңазытқышты жылу көзінен алыстатыңыз
Компрессорға түсетін жүктеме азаяды.
Пайдалы сілтемелер
- 1) www.zakon.kz — ақпараттық портал
- 2) www.alseco.kz — АЛСЕКО АҚ сайты
- 3) www.zhkh-center — Тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығын жаңғырту мен дамытудың қазақстандық орталығы АҚ сайты. «Халыққа арналған пайдалы кеңестер» бөлімінде жылу үнемдеуге арналған материалдар бар.
- 4) Facebook желісіндегі ТКШ Қаз.орталығы парағы және EnergysaversKZ тобы — энергия үнемдеуге арналған жаңа технологиялар туралы ақпарат.
Интернет арқылы іздеу
Осы тақырып бойынша көптеген материалды интернеттен табуға болады. Іздеу жүйелерінде (мысалы, Google, Rambler, Yandex) «коммуналдық шығындарды үнемдеу», «коммуналдық шығындар» сияқты кілт сөздерді қолданып көріңіз.
Қорытынды
Өзіңізге кем дегенде екі-үш үнемдеу тәсілін таңдаңыз да, бүгіннен бастаңыз. Нәтижесі көп күттірмейді: төлемдер төмендеп, үйдегі жайлылық артады, ал ресурстарды тұтыну мәдениеті қалыптасады.