Шаруашылық жүргізуші субъектілер қаржысының мазмұны
Мазмұны
Бұл материал шаруашылық жүргізуші субъектілердің қаржысы және коммерциялық емес ұйымдар мен мекемелердің қаржысы туралы негізгі ұғымдарды жүйелейді.
Курстық жұмыс
Көлемі: 33 бет
1. Шаруашылық жүргізуші субъектілердің қаржысы туралы түсінік
- 1.1 Шаруашылық жүргізуші субъектілер қаржысының мазмұны
- 1.2 Кәсіпорындардың, ұйымдардың және мекемелердің сыныптамасы
- 1.3 Негізгі ұйымдық-құқықтық нысандардағы қаржының ерекшеліктері
2. Коммерциялық емес ұйымдар мен мекемелердің қаржысы
- 2.1 Коммерциялық емес сала ұйымдары мен мекемелер қаржысының мазмұны және оны ұйымдастыру
- 2.2 Коммерциялық емес ұйымдар мен мекемелерді қаржыландыру көздері
- 2.3 Коммерциялық емес сала ұйымдары мен мекемелердің шығыстары
Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер
Кіріспе
Шаруашылық жүргізуші субъектілердің экономикалық қызметі өндірістік қатынастардың өзіндік ерекшеліктерімен сипатталады. Бұл саладағы таза қаржы қатынастары басқа ақша қатынастарымен өте тығыз байланыста болады. Бірқатар ғалымдардың пікірінше, кәсіпорындар мен салалар қаржысы қаржы жүйесінің жалпы мемлекеттік қаржыларына қарағанда ортақ белгілерден гөрі айырмашылығы көбірек болатын ерекше буын ретінде көрінеді.
Осы көзқарасқа сәйкес, егер бұл буынға кәсіпорындардың ақша қатынастарының бүкіл жиынтығын енгізсек, онда дербес экономикалық категория ретінде кәсіпорындар мен ұйымдардың ақша шаруашылығы бар екендігі туралы мәселе қоюға болады.
Негізгі идея
Кәсіпорын деңгейіндегі қаржы қатынастары өз табиғаты бойынша тек мемлекеттік қаржымен шектелмейді: олар өндірістік, шаруашылық-қаржылық және әлеуметтік басқару міндеттерімен тікелей ұштасады.
Коммерциялық ұйымдардың мәні және нысандары
Коммерциялық шаруашылық жүргізуші субъектілер табыс (пайда) алу мақсатында құрылады. Олар өз қызметін келесі ұйымдық нысандарда жүзеге асыра алады:
-
Мемлекеттік кәсіпорындар
Қоғамдық мүддеге бағытталған, бірақ коммерциялық қызмет атқара алады
-
Муниципалдық кәсіпорындар
Жергілікті деңгейдегі мүлік пен қызметті басқаруға негізделеді
-
Шаруашылық қоғамдар мен серіктестіктер
Қатысушылар үлесіне және корпоративтік басқаруға сүйенеді
-
Өндірістік кооперативтер
Мүшелік пен ортақ еңбекке негізделген үлестік құрылым
Коммерциялық негізде жұмыс істейтін ұйымдардың кең спектрі
Коммерциялық негізде материалдық өндіріс саласындағы кәсіпорындардың басым бөлігі және материалдық емес сала ұйымдары мен мекемелерінің едәуір бөлігі жұмыс істейді. Оларға мыналар жатады:
- Коммерциялық банктер
- Сақтандыру ұйымдары
- Қаржы секторының өзге мекемелері (жинақ және депозит мекемелері, инвестициялық қорлар)
- Қор биржалары және бағалы қағаздар нарығына қызмет көрсететін ұйымдар
- Ақша-кредит нарықтарына қызмет көрсететін әртүрлі мекемелер
- Сауда-делдалдық кәсіпорындар
- Ерікті қоғамдық қорлар
- Трасттық компаниялар және басқа құрылымдар
Қаржы қорлары және басқарудағы ақпараттық рөлі
Қаржы қорларында кәсіпорындар мен ұйымдар мүлкінің қозғалысы толық немесе ішінара түрде бейнеленеді. Бұл ақпарат өндірісті, шаруашылық-қаржылық және әлеуметтік қызметті басқаруда қолданылады.
Көлем
Қорлардың қозғалысы қаржының жалпы көлемін салыстыруға мүмкіндік береді.
Нысан
Қаржы ресурстарының қай арна арқылы қалыптасып, пайдаланылғанын айқындайды.
Пайдалану мөлшері
Жоспарланған және нақты көрсеткіштердің арақатынасын нақтылауға көмектеседі.
Осыған байланысты кейбір қорлар бір мезгілде жоспарланған және іс жүзінде қол жеткен нәтижелерді сипаттайтын қаржылық көрсеткіштер ретінде де қызмет етеді немесе есеп-қисап үшін бастапқы дереккөз болады.
Коммерциялық емес сектордың орны
Өндірістік емес салада коммерциялық негізде жұмыс істейтін ұйымдармен қатар (тұрғын үй-коммуналдық және тұрмыстық қызмет көрсету, сақтандыру, банк және басқа да құрылымдар) коммерциялық емес қызмет жүргізетін ұйымдардың да үлесі жоғары.
Назар аударатын түйін
Коммерциялық емес ұйымдардың қаржысы мемлекеттік деңгейдегі әлеуметтік, қоғамдық және институционалдық міндеттерді орындауға бағытталады. Сондықтан олардың қаржысын ұйымдастыру, қаржыландыру көздері мен шығыстарын талдау — практикалық маңызы бар мәселе.