Жедел басу тәсілдері ішінде кең тарағаны - ротопринттік тәсіл
Көбейткіш техника және баспа тәсілдерінің жіктелуі
Полиграфиялық өнімдерді дайындауда қолданылатын көбейткіш техника құралдары мен баспа тәсілдері екі негізгі топқа бөлінеді: баспаханалық және оперативтік.
- Баспаханалық баспа тәсілдеріне: жоғары, терең, жалпақ және трафареттік басу жатады.
- Оперативтік баспа тәсілдеріне ксерокс, ротопринт, электрографиялық аппараттар және басқа да құрылғылар көмегімен басып шығару жатады.
Баспаханалық басудың негізгі тәсілдері
Жоғары тәсілмен басу
Кескін қағазға баспа нысанының көтеріңкі тұрған учаскелері арқылы түсіріледі. Бұл жағдайда әріп штрихтарындағы бояу әрқашан біркелкі түсе бермейді.
Ерекшелігі: полиграфияда “таңбаны басып шығару” деп аталатын рельеф (бедер) байқалады.
Қолданылатын құралдар: баспаханалық теру және цинкографиялық клише.
Жалпақ тәсілмен басу
Басылатын элементтер мен бос (басылмайтын) бөліктер бір жазықтықта орналасады. Таңба штрихтарындағы бояу біркелкі таралады, ал рельеф болмайды.
Диагностикалық белгі: мәтіннің қысымы мен бедері айқын сезілмейді, штрих құрылымы салыстырмалы түрде тегіс көрінеді.
Терең тәсілмен басу
Басылатын элементтер бояу толтырылған ойық (тереңдік) түрінде орындалады. Бұл тәсілге рельефтің болмауы және таңбадағы басылатын элемент формаларында бояу қалыңдығының біркелкі еместігі тән.
Нәтиже: штрихтарда бояу жиналуы немесе қалың-жұқа аймақтар байқалуы мүмкін.
Баспа қалыбы туралы
Жалпақ және терең тәсілмен басуға арналған баспа қалыптары, әдетте, арнайы темірден жасалады.
Оперативтік басу: ротопринттік тәсіл
Оперативтік басу тәсілдерінің ішінде ең кең таралғаны — ротопринттік тәсіл. Оның бірқатар белгілері жалпақ баспаханалық басуға тән сипаттармен ұқсас келеді.
Неге бұл маңызды?
Әртүрлі тәсілдердің іздік белгілерін түсіну құжаттың қай технологиямен жасалғанын бағалауға және баспа сапасындағы айырмашылықтарды дұрыс түсіндіруге мүмкіндік береді.
Криминалистикалық зерттеудегі қолданылуы
Қазіргі әдістемелер диагностикалық және сәйкестендірушілік міндеттерді шешуге бағытталған. Атап айтқанда, олар:
- Баспа формасын және оның таңбаларын жасау тәсілін анықтауға;
- Кейбір баспа формаларының түрлері дайындалған кәсіпорынды анықтауға;
- Сөз жолдары және басқа да элементтері құйылған баспа формаларын, сондай-ақ линотиптерді сәйкестендіруге мүмкіндік береді.
Кешенді қорытындылар
Кешенді криминалистикалық зерттеу нәтижесінде құжаттың жасалу тәсілі туралы (фабрикалық немесе қолдан жасалған), сондай-ақ баспа формасы мен құжаттан алынған көшірменің сәйкестігі сияқты сұрақтар шешіледі.