БУХГАЛТЕРЛІК ЕСЕПТІҢ СТАНДАРТТАРЫ
Кіріспе
Экономистер қауымында бухгалтерлік есепті «бизнес тілі» деп атау кең тараған. Сондықтан бұл тілді неғұрлым сауатты меңгеру — қоғам үшін де, ұйымдар үшін де маңызды.
Бүгінгі таңда бухгалтердің рөлі тек «қарапайым есепші» деңгейімен шектелмейді: ол бизнес-процестерді ұйымдастыруға, ақпарат ағындарын реттеуге және басқарушылық шешімдерді қолдауға ықпал ететін маманға айналды.
Қазақстандағы өзгерістердің қысқаша контексті
Қазақстан Республикасы тәуелсіздік алған алғашқы кезеңде бухгалтерлік кәсіптің дамуы КСРО дәуірінен қалған жоспарлы-әкімшілік экономиканың тәсілдерімен жүзеге асты. Алайда нарықтық экономикаға өту бухгалтер мамандығына жаңа талаптар қойды: ұйымдардың бәсекеге қабілеттілігін арттыру, инвесторлар мен реттеушілер үшін ашықтық қамтамасыз ету, сондай-ақ мемлекеттің экономикалық қауіпсіздігін күшейту.
Елдің әлемдік экономикаға ықпалдасуына байланысты бухгалтерлік есептен халықаралық қауымдастыққа түсінікті және салыстырмалы ақпарат ұсыну талап етіледі. Бұл жағдай қаржылық есептіліктің халықаралық стандарттарына (ХҚЕС) және соған жақын ұлттық стандарттарға кезең-кезеңімен көшуге негіз болды.
Экономиканың стандарттарға көшуі барысында кадрлық және әдістемелік базаның жеткіліксіздігі салдарынан бірқатар қиындықтар туындады. Осы мәселелер бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы заңнамалық бастамалар аясында талқыланып, тиісті деңгейде қаралуда.
Стандарттардың мәні
Стандарттар шаруашылық жүргізуші субъект туралы анық әрі түсінікті ақпарат алудың тиімді құралдарының бірі болып саналады.
Басқару және бақылау
Жаңа ережелер ұйымға бақылау және басқару мақсаттары үшін сенімді ақпарат ұсыну үдерісін жеңілдетеді.
Ұлттық жүйенің халықаралық стандарттарға жақындауы бухгалтерлердің кәсіби даярлығы мен біліктілігін арттыруды талап етеді. Бұл бағыттағы кадрларды даярлау жүйесі мемлекеттік білім беру стандарттарына сәйкес болуы қажет. Сонымен қатар халықаралық және ұлттық кәсіби ұйымдардың белсенді ынтымақтастығы — осы өзгерістердің маңызды шарты.
Жоспарлы экономикадан нарықтық модельге өту
Жоспарлы экономика жағдайында бухгалтерлік есеп жүйесі көбіне мемлекеттік басқару қажеттіліктеріне бағындырылды: есеп ақпаратын негізгі тұтынушы ретінде мемлекеттік органдар, әсіресе статистикалық қызметтер қабылдады. Мемлекеттік қаржылық бақылау жүйесі ұйымдардың шаруашылық қызметіндегі ауытқуларды анықтауға басымдық берді.
Ал нарықтық экономика жағдайында есепті ұйымдастыруды жетілдірудің маңызды бағыты — есептің халықаралық талаптарға сәйкестігі. Бұл есеп пен бақылаудың сапасын арттырып, өндіріс техникасы, технологиясы, еңбек үдерістері және ұйым ерекшеліктері туралы нақты әрі толық көрініс беретін жүйені қолдануға мүмкіндік береді.
Курстық жұмыстың мақсаты
Курстық жұмыстың негізгі мақсаты — бухгалтерлік есептің қалыптасу кезеңдерін, даму үрдісін және оның мәнін жан-жақты ашып көрсету.
Курстық жұмыстың міндеттері
- Бухгалтерлік есептің пайда болу тарихын және қалыптасу кезеңдерін қарастыру.
- Бухгалтерлік есептің дамуына үлес қосқан ғалымдар туралы жазу.
- Бухгалтерлік есептің түсінігін және оның атқаратын қызметтерін сипаттау.
- Бухгалтерлік есептің мақсаты мен міндеттерін талдау.
- Бухгалтерлік есептің әдістері мен принциптерін қарастыру.
- Есеп саясатының мәнін және оның негізгі аспектілерін жүйелеу.
- Бухгалтерлік есеп стандарттарын қарастыру.
- Бухгалтерлік есеп жұмысында қолданылатын өлшем түрлеріне тоқталу.
- Бухгалтерлік есепті 1С:Бухгалтерия жүйесінде жүргізу ерекшеліктерін қарастыру.
Жұмыстың көлемі
Курстық жұмыс көлемі — 47 бет.
Фокус
Есептің тарихи қалыптасуы, теориялық негіздері және практикалық қолданылуы бір тұтас жүйе ретінде қарастырылады.
Өзектілік
Халықаралық стандарттарға сәйкестік — ұйымдардың ашықтығы мен салыстырмалылығын арттыратын фактор.
Нәтиже
Құжатталған есеп саясаты, стандарттарға сай есеп жүргізу және 1С құралдарын пайдалану басқаруды күшейтеді.