Психолог - консультант туралы қазақша реферат
Психолог-консультанттың рөлі және клиентпен қарым-қатынас
Психолог-консультант пен клиенттің арасындағы қарым-қатынас клиенттің болашақ өміріне жаңа мақсаттар, жаңа ойлар, жаңа тәжірибелер және жаңа әрекеттер табуына мүмкіндік беретіндей құрылуы тиіс. Осы мақсатқа сай психолог өз жұмысында белгілі бір теориялық бағдарға қатаң байланбай-ақ, өмір, өмірдің мәні, адамның өмірдегі орны, құндылықтар және индивидуалдылық (даралық) сияқты ұғымдарды кеңінен қолданады.
Психологиялық консультацияның негізгі бағыттары
Қазіргі психологияда қалыптасқан психологиялық консультация практикасына қатысты бірнеше көзқарас бар. Төменде кең тараған негізгі бағыттар қысқаша сипатталады.
Тереңдік психология
- Психоанализ (З. Фрейд)
- Индивидуалды психология (А. Адлер)
- Аналитикалық психология (К. Юнг)
- Транзактті анализ (Э. Берн)
Бихевиоралды бағыт
- Әлеуметтік үйрену
- Әлеуметтік компетенттілікті дамыту тренингтері
- Өз бетінше оқу (self-learning)
- Когнитивті терапия
- Рационалды-эмоционалды терапия (А. Эллис)
Гуманистік бағыт
- Гештальт-терапия (Р. Перлз)
- Топтық терапия (К. Роджерс)
- Логотерапия (В. Франкл)
- Психодрама (Я. Морено)
Санасыздық ұғымы және психоаналитикалық көзқарас
Санасыздық концепциясы — З. Фрейд теориясының негізгі тіректерінің бірі. Санасыздық ұғымы адамның ішкі өмірінің күрделілігі мен көпқырлылығын түсіндіруге мүмкіндік береді. Психоанализдің басты міндеті — адам мінез-құлқын басқаратын санадан тыс саланы ашып, оны түсінуге жағдай жасау.
Консультациядағы мақсат
Психодинамикалық бағытта жұмыс істейтін психолог клиентпен өзара әрекеттесу арқылы клиенттің санадан тыс үрдістерін түсінуіне және сол үрдістерге ықпал етуіне көмектеседі. Клиент өз ішкі механизмдерін танып, олармен саналы түрде жұмыс істей бастағанда, терапиялық әсердің мақсатына жақындаған деп есептеледі.
Ерте тәжірибе және мінез қалыптасуы
Бұл көзқарас бойынша тұлғаның салыстырмалы тұрақты мінез сипаттары өте ерте кезеңдерде қалыптасады. Балалық шақта пайда болған стереотиптер ересек адамның мінез-құлқында әртүрлі түрде көрінуі мүмкін, ал адамның қазіргі өмірі көп жағдайда өткен тәжірибемен айқындалады.
Психологтың жұмысы: байланыстарды ашу және интерпретация
Клиентпен жұмыс барысында психолог осы стереотиптерді айқындап, олардың өзара байланысын және балалық тәжірибемен қатысын талдайды. Нәтижесінде клиенттің ойлары мен әрекеттері психоанализ ұғымдары арқылы түсіндіріліп, интерпретацияланады.