Педагогикалық зерттеу жоспарланғанда зерттеуші мына жайттарды анықтауы қажет
Педагогикалық зерттеуді жоспарлаудың негізгі қадамдары
Педагогикалық зерттеу жоспарланған кезде зерттеуші тәжірибенің сапасы мен нәтижелердің сенімділігін қамтамасыз ету үшін бірқатар маңызды жайттарды алдын ала айқындауы қажет. Әсіресе тәжірибеге дейін әр кезеңді мұқият жоспарлау — дұрыс ұйымдастырудың және кейінгі талдаудың негізі.
Алдын ала анықталатын негізгі көрсеткіштер
Зерттеу басталмас бұрын төмендегі тармақтар нақты белгіленуі тиіс:
-
Тәжірибеленушілердің саны
Қатысушылар саны зерттеу мақсатына, әдісіне және нәтижелерді талдау мүмкіндігіне сай болуы керек.
-
Тәжірибеленушілерді іріктеу тәсілдері
Іріктеу өлшемдері мен процедурасы (топ құрамы, деңгейі, ерекшеліктері) алдын ала анықталып, бірізді қолданылуы қажет.
-
Тәжірибе жүргізетін адамдар
Экспериментті кім жүргізетіні, олардың рөлі мен жауапкершілігі нақты бөлінуі тиіс.
-
Алынған нәтижелердің дәлдігі
Өлшеу құралдарының сенімділігі, деректердің нақтылығы және қателік ықтималдығы ескерілуі керек.
-
Нәтижелерге дұрыс түсініктеме беру
Қорытындылар деректерге сүйеніп жасалып, интерпретация әдістемелік тұрғыдан негізделуі қажет.
Тәжірибе кезеңдерін жоспарлауда ескерілетін мәселелер
Тәжірибеге дейін әр сатыны жоспарлау барысында төмендегі мәселелер де міндетті түрде айқындалуы қажет:
Тәжірибенің мақсаты мен міндеттері
Зерттеудің не үшін жүргізілетіні және қандай нәтижеге бағытталатыны нақты тұжырымдалады.
Өткізілетін орны, уақыты және көлемі
Өткізу ортасы, уақыт кестесі және қамтылатын жұмыс көлемі алдын ала жоспарланады.
Қатысушылардың мінездемелері
Қатысушылардың жас ерекшелігі, дайындық деңгейі және өзге де сипаттамалары көрсетіледі.
Тәжірибе жүргізу әдісінің сипаттамасы
Әдістің кезеңдері, процедуралары және қолданылатын құралдар жүйелі түрде баяндалады.
Нәтижелерді өңдеу әдісінің сипаттамасы
Деректерді өңдеу тәсілдері, есептеу қадамдары және қолданылатын әдістер нақтыланады.
Нәтижелерді түсіндіру әдісінің сипаттамасы
Алынған нәтижелерді қалай талдап, қандай өлшемдер арқылы қорытынды жасалатыны көрсетіледі.
Қорытынды ой
Жоспарлау кезеңінде осы тармақтардың барлығы нақты әрі толық белгіленсе, тәжірибе жүйелі өткізіліп, нәтижелердің дәлдігі артады, ал интерпретация ғылыми тұрғыдан негізді болады.