Технологиялық жүйе өндіріс операциялары мен процестерінің ережесі

Кооператив ұғымы

Кооператив — өндірістік және өзге де қызметті бірлесіп жүзеге асыру мақсатында адамдар тобы бірігіп құрған кәсіпорын. Кооперативтің негізгі ерекшелігі — оның мүшелері еңбектенуге немесе ортақ іске тікелей қатысуға міндетті. Сонымен қатар қатысушылар мүліктік және үлестік жарналарын біріктіріп, ортақ капитал қалыптастырады.

Негізгі қағида

Кооперативтің тұрақты жұмыс істеуі мүшелердің қатысуына, ортақ мүлікке жауапкершілікпен қарауына және бірлескен басқаруға сүйенеді.

Басқарылатын кіші жүйелердің жұмыс істеу қағидалары

Өндірістік кәсіпорындарда (соның ішінде кооперативтерде де) қызметтің тиімділігі бірнеше өзара байланысты жүйелердің үйлесімділігіне тәуелді.

1) Техникалық жүйе

Өндірістік қуат

Техникалық жүйе кәсіпорынның өндірістік қуатын сипаттайды: оның көмегімен адамдар өндіріс процесінде белгілі бір көлемде әрі сапалы өнім шығара алады. Ғылыми-техникалық прогресс техникалық жүйеге едәуір ықпал етеді.

2) Технологиялық жүйе

Процестер мен ережелер

Технологиялық жүйе өндірістік операциялар мен процестерді орындау тәртібін айқындайды. Ол ғылым мен техниканың жетістіктерін және алдыңғы ұрпақ тәжірибесін ескере отырып құрылады, әрі ғылыми прогрестің өзгеруіне байланысты жаңарып отырады.

3) Өндірісті ұйымдастыру жүйесі

Ұтымдылық

Бұл жүйе өндірісті ұтымды ұйымдастыруға, өндіргіш күштерді тиімді пайдалануға және прогрессивті тәсілдер мен әдістер арқылы шығындарды азайтуға мүмкіндік береді. Нәтижесінде өндіріс процесі бірізді әрі тиімді түрде біріктіріледі.

4) Бірлескен еңбек жүйесі

Адамдар тобы

Бірлескен еңбек жүйесі — еңбек түрлерінің саны мен сапасы жағынан белгілі бір пропорциясын, сондай-ақ олардың өндіріс процесіндегі өзара байланысын сипаттайды. Яғни, бұл адамдар тобының үйлесімді әрекеттесуін қамтамасыз ететін құрылым.

5) Экономикалық жүйе

Байланыстар бірлігі

Экономикалық жүйе өндірістің барлық қырларындағы экономикалық байланыстардың бірлігін білдіреді. Ол өзге өндірістік жүйелердің мүмкіндіктерін жан-жақты пайдалану арқылы тиімділікті арттыру міндетін шешуге бағытталады.

Қолданылған әдебиеттер

  1. Павлов К. Ресей аймақтарындағы жергілікті басқару жүйесі және дамыған елдер тәжірибесі. Басқару теориясы және практикасының проблемалары. 1999. №5. 47–50-б.
  2. Қазақстан Республикасының заңы: «Қазақстан Республикасының әкімшілік үрдіс құрылымы туралы» (1993 ж. 8 желтоқсан, №2572-XII). ЮРИСТ (электронды ресурс): анықтамалық жүйе. Шығыс Қазақстандық аймақтық орталық. Өскемен: Юринфо, 2007.
  3. Рой О. М. Мемлекеттік және муниципалдық басқару жүйесі. М.: Дело, 2003. 254 б.