Жүрек жұмысының көрсеткіші
Жүрек пен қан тамырлар жүйесінің құрылысы
Жүрек — қанайналым жүйесінің негізгі мүшесі. Ол қанды үздіксіз айдап, қан тамырлары арқылы бүкіл ағзаға жеткізеді. Қан тасымалдауға артериялар, көктамырлар және қылтамырлар қатысады, ал олардың үйлесімді жұмысы тіндердің оттек пен қоректік заттарды тұрақты алуын қамтамасыз етеді.
Жұмыс циклі
Жүректің жұмыс циклі 3 фазадан тұрады. Әр фазаның ретімен және үйлесімді жүруі қанның камералар арқылы дұрыс қозғалуына және тиімді айдалуына мүмкіндік береді.
Систола және диастола
Жүрек бұлшықетінің жиырылуы систола, ал босаңсуы диастола деп аталады. Осы екі күйдің алмасуы жүректің сорғы қызметінің негізін құрайды.
Бұлшықет қасиеттері
Жүрек бұлшықеті бірқатар физиологиялық қасиеттерімен сипатталады. Бұл қасиеттер жүректің тұрақты ырғақпен жұмыс істеуіне және жүктемеге бейімделуіне әсер етеді.
Жүрек жұмысының көрсеткіштері
Систолалық және минуттық көлем
Жүрек жұмысы маңызды көрсеткіштер арқылы бағаланады. Соның ішінде систолалық көлем және минуттық көлем ерекше орын алады. Бұл көрсеткіштердің мәні жас ерекшелігіне байланысты өзгеріп отырады.
Қанайналым шеңберлері
Адам ағзасында қанайналым шеңбері екіге бөлінеді. Қанның қозғалысын қамтамасыз етуде барлық қан тамырлары өзара байланыста жұмыс істейді.
Реттелуі: жүйкелік және гуморалдық басқару
Жүректің қызметі жүйкелік және гуморалдық жолмен реттеледі. Бұл реттеу механизмдері жүрек соғу жиілігін, жиырылу күшін және қанайналымның жалпы қарқынын ағзаның қажеттілігіне сәйкес бейімдеп отырады.
Жүйкелік реттелу
Жүйке жүйесі жүрек жұмысына жедел әсер етіп, оның ырғақтық қызметін нақты жағдайға сай өзгерте алады.
Гуморалдық реттелу
Қан құрамындағы биологиялық белсенді заттар жүрек жұмысына ықпал етіп, ұзақтау әрі жүйелі бейімделуді қамтамасыз етеді.