Бұл әрекеттер белгілі бір мақсаттарға бағынған және саналы (мақсатты бағытталған) немесе стихиялы түрде ұстаздың ішкі түйсікпен қалыптастыратын педагогикалық жағдайда қандай да бір педагогикалық міндеттерді орындауға бағытталған
Педагогикалық іс-әрекеттің құрылымы
Педагогикалық іс-әрекет белгілі бір педагогикалық жағдайларда жүзеге асатын әртүрлі әрекеттердің жүйелі жиынтығы болып табылады. Ол келесі әрекет түрлері арқылы көрініс табады:
-
Перцептивті
Оқушыны, жағдайды және оқу үдерісіндегі өзгерістерді қабылдау мен түсіну.
-
Мнемикалық
Ақпаратты есте сақтау, қайта жаңғырту және тәжірибеге сүйеніп әрекет ету.
-
Коммуникативтік
Оқушымен, ата-анамен және әріптестермен тиімді қарым-қатынас орнату.
-
Заттық-қайта түрлендіруші
Оқу ортасын, тапсырмаларды және әдістерді мақсатқа сай өзгертіп, жетілдіру.
-
Зерттеушілік
Оқу нәтижесін талдау, себеп-салдар байланысын анықтау және жаңа тәсілдерді сынау.
-
Бақылаушы (өзін-өзі бақылау)
Өз әрекетін қадағалау, түзету және кәсіби рефлексия жүргізу.
-
Бағалаушы (өзін-өзі бағалау)
Оқу жетістігін және өз жұмысының тиімділігін әділ бағалап, қорытынды шығару.
Мақсат пен саналық деңгейі
Бұл әрекеттер белгілі бір мақсаттарға бағынады. Олар ұстаз тарапынан саналы түрде, яғни мақсатты бағытталып орындалуы мүмкін немесе педагогикалық интуицияға сүйенген стихиялы түрде қалыптасуы ықтимал. Қай жағдайда да, олардың барлығы нақты педагогикалық міндеттерді шешуге бағытталады.
Саналы (мақсатты) әрекет
Алдын ала жоспарлау, әдіс-тәсілді таңдау және нәтижені өлшеу арқылы жүзеге асады.
Стихиялы (интуитивті) әрекет
Жағдайға жедел бейімделіп, тәжірибе мен ішкі түйсікке сүйену арқылы көрінеді.
Құрылымдық ұйымдасуы және функциялары
Әртүрлі әрекеттердің осындай жүйелі бірлігі педагогикалық іс-әрекеттің құрылымдық ұйымдасуын айқындайды. Бұл құрылым белгілі бір психологиялық-педагогикалық функциялардың нақты іске асуына негіз болады және оқу үдерісінің тиімділігін арттыруға қызмет етеді.
Негізгі түйін: педагогикалық іс-әрекет — мақсатқа бағытталған, көпқұрамды әрекеттер жүйесі, ал олардың өзара байланысы ұстаздың кәсіби функцияларын жүзеге асыруды қамтамасыз етеді.