Бағдарламаның алдына қойған негізгі жұмыстары
Сақтандыру нарығы: бүгінгі түйткілдер және даму бағыттары
Бүгінгі таңда сақтандыру нарығының дамуындағы негізгі проблемалардың бірі — республикада өмірді және жеке басты сақтандырудың өзге түрлерінің, сақтандыру ұйымдарында корпоративтік басқару жүйелерін енгізудің, сондай-ақ сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдары қызметі туралы статистикалық және өзге деректер базасының қолжетімділігін қалыптастыру мен қамтамасыз етудің жеткілікті деңгейде дамымауы.
Нарықтағы негізгі проблемалар
- Ұзақ мерзімді және жинақтаушы өмірді сақтандыруды қоса алғанда, ерікті сақтандыру бойынша ұсынылатын қызметтердің шектеулілігі.
- Сақтандыру өнімдерінің (міндетті сақтандыру түрлерінен басқа, мұнда тарифтер заңнамаға сәйкес белгіленеді) қымбат болуы және сұраныстың төмендігі.
- Нарықтағы бірқатар сақтандыру ұйымдарының белсенділігінің жеткіліксіздігі.
- Сақтанушылардың сақтандыруға, әсіресе өмірді сақтандыруға қызығушылығының төмендігі.
- Сақтандыру ұйымдарының тәуекелдерді басқару қабілетінің әлсіздігі (анықтау, бағалау, есептілік).
- Жинақтаушы өмірді сақтандыру шарттары бойынша сақтанушыларға қарыз беру тетіктерінің жеткілікті дамымауы.
- Халықтың сақтандыру нарығына сенімінің төмендігі және сақтандыру ұйымдарындағы қызмет көрсету сапасының әлсіздігі.
- Сақтандыру бизнесі саласындағы алаяқтық тәуекелдерінің болуы.
Мемлекеттік бағдарлама: 2006–2010 жылдарға арналған даму күн тәртібі
Сақтандыру нарығының құқықтық базасындағы елеулі өзгерістермен қатар, жоғарыда аталған проблемаларды шешуге бағытталған шаралардың ішінде Қазақстан Республикасының сақтандыру нарығын дамытудың 2006–2010 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасын ерекше атап өткен жөн. Бағдарламаның мақсаты — ұлттық сақтандыру индустриясын одан әрі реформалау.
Бағдарламаның негізгі міндеттері
- Жеке басты сақтандыруды, соның ішінде жинақтаушы және ұзақ мерзімді түрлерін дамыту
- Өзара сақтандыру жүйесін дамыту
- Халықтың сақтандыру мәдениетін арттыру
- Сақтандыру ісінің ақпараттандыру және автоматтандыру деңгейін көтеру
- Міндетті сақтандыру саласындағы мемлекеттік саясатты әзірлеу және нарық инфрақұрылымын жетілдіру
- Сақтандыру саласы мамандарының даярлық деңгейін қалыптастыру және арттыру
- Сақтандыру қызметін реттеу мен қадағалау стандарттарын күшейту
- Қайта сақтандыру және бірлесіп сақтандыру тетіктерін жетілдіру
Күтілетін нәтижелер: тұрақтылық, сенім және сапа
- Ұлттық сақтандыру индустриясының тұрақтылығы мен сенімділігін нығайту.
- Жеке сақтандыруға деген сұранысты қалыптастыру.
- Сақтандыру нарығының заманауи инфрақұрылымын қалыптастыру.
- Халықтың сақтандыру мәдениеті деңгейін арттыру.
- Міндетті сақтандырудың тиімді жүйесін құру.
- Сақтандыру саласындағы кадрлық әлеуетті жақсарту.
- Жаңа сақтандыру өнімдері мен технологияларын енгізу.
- Сақтандыру қызметтерінің сапасын арттыру.
- Нарық қатысушыларын реттеу мен қадағалаудың тиімділігін күшейту.
Капиталдандыру және халықаралық стандарттарға жақындау
Нарықтың негізгі көрсеткіштерін, соның ішінде нарық сыйымдылығын ұлғайту және шетелде қайта сақтандыру үлесін төмендетуді ынталандыру мақсатында Қаржы нарығын реттеу және қадағалау агенттігі сақтандыру ұйымдарын капиталдандырудың үш жылдық жоспарын әзірледі.
Сонымен қатар, бағдарламаның маңызды міндеттерінің бірі — сақтандыру ұйымдарының жеткіліктілігін сипаттайтын негізгі көрсеткіштерді әлемдік стандарттарға сәйкестендіру. Бұл сақтандыру ұйымдарының қаржылық тұрақтылығын нығайтып, сақтанушылар тарапынан сенімнің артуына ықпал етеді.
Жаһандану жағдайындағы сақтандырудың экономикалық рөлі
Жаһандану және интеграция жағдайында тиімді сақтандыру секторы жалпы инвестициялық тартымдылық тұрғысынан да, ірі жобаларды іске асыру мүмкіндігі тұрғысынан да маңызды артықшылық береді.
Сапалы және кешенді сақтандыру қор нарықтарында қаражаттың шоғырлануына, несиелік ресурстардың құнын төмендетуге, сондай-ақ шетелдік компаниялармен келісімшарттар жасасуды жеңілдетуге көмектеседі.