Қазақстан Республикасындағы шағын бизнестің дамуын бақылау
Кіріспе
Қазақстан тәуелсіздік алғаннан кейін нарықтық экономикаға көшуге бағытталған ауқымды реформалар басталды. Халық шаруашылығын басқару мен реттеудегі мемлекеттің үлесі біртіндеп қысқарып, нарықтық қатынастардың қалыптасуына мүмкіндік туды.
Қолайлы саяси-әлеуметтік жағдай, КСРО-дан мұраға қалған инфрақұрылым, енді ғана қалыптасып келе жатқан ішкі нарық және салыстырмалы түрде төмен бәсекелестік Қазақстанда жаңа кәсіпкерліктің дамуына негіз болды. Соңғы жылдары елде жеке бастаманы күшейтіп, өз мүлкімен жауапкершілік алып, пайда табуға бағытталған шағын кәсіпкерліктің өсу қарқыны айқын байқалады.
Кеңестік кезеңде «кәсіпкерлік» немесе «бизнес» ұғымдары экономикалық лексикадан іс жүзінде алынып тасталып, қоғамда көбіне жағымсыз көзқарас қалыптастырды. Ал нарықтық экономиканың дамуы шағын кәсіпкерліктің қалыптасуы мен орнығуын табиғи түрде талап етеді.
Қазақстанда жүргізіліп жатқан экономикалық реформалар шағын кәсіпкерліктің дамуына жаңа перспективалар ашуда. Оның әлеуметтік-экономикалық мәні — экономиканың икемділігін арттыру, тұрғындардың қаржылық және өндірістік ресурстарын тиімді айналымға тарту, монополияға қарсы әлеуетті күшейту, ғылыми-техникалық прогрестің бірқатар бағыттарын жеделдету, сондай-ақ жұмыспен қамту мәселелерін шешуге ықпал ету.
Бүгінде Қазақстан Республикасында шағын кәсіпкерлік жан-жақты бағытта кеңейіп келеді. Бұл үдерістің қарқыны мен нәтижелілігі көбіне құқықтық базаның сапасына, институционалдық кәсіпкерлік ортаның қалыптасуына және мемлекеттік қолдаудың тиімділігіне байланысты.
Нарықты толықтыру
Өтпелі кезеңде шағын бизнес нарықты тауармен толтыруға және ұсынысты әртараптандыруға мүмкіндік берді.
Жұмыс орындары
Жаңа жұмыс орындарын құру арқылы халықты жұмыспен қамтуға тікелей әсер етеді.
Орта тап
Экономикалық тұрақтылықтың индикаторы саналатын орта таптың қалыптасуына негіз қалайды.
Жалпы алғанда, шағын кәсіпкерлік экономикада бәсекелі ортаны қалыптастырып қана қоймай, мемлекеттің орнықты дамуына қажет әлеуметтік құрылымды — орта тапты нығайтады. Оның әлеуметтік міндеттері қатарында халықты жұмыспен қамту, тұрмыс деңгейін көтеру және адамның болашаққа сенімін арттыру бар.
Шағын бизнес өзінің мәні бойынша нарықтық экономикаға тән құбылыс және қазіргі заманғы инфрақұрылымның маңызды құрамдас бөлігі. Дамыған елдердің тәжірибесі шағын кәсіпкерліктің экономикалық ахуалға жедел бейімделетінін көрсетеді.
Мемлекеттік басымдық және стратегиялық бағдар
Қазақстан экономикасы Батыс пен Шығыстың озық тәжірибесін ұштастыра отырып дамып келеді. Осыған байланысты Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Назарбаев шағын және орта бизнеске ерекше назар аударып, оның мемлекеттің нарықтық экономикасының маңызды әрі ажырамас бөлігі екенін атап өткен.
2006 жылғы Қазақстан халқына Жолдауда елдің әлемдегі бәсекеге барынша қабілетті 50 елдің қатарына кіруі үшін шағын және орта бизнестің тұғырын кеңейту мен нығайтудың қажеттілігі айтылды.
Курстық жұмыстың мақсаты мен міндеттері
Осы курстық жұмыстың негізгі мақсаты — нарықтық экономикадағы шағын кәсіпкерліктің маңызын ашып, қарқынды дамып келе жатқан Қазақстан экономикасындағы шағын бизнестің рөлін анықтау.
Зерттеу бағыты
Шағын кәсіпкерлік ұғымын және оның негізгі ерекшеліктерін талдау.
Инновациялық аспект
Шағын инновациялық кәсіпкерліктің негізгі формаларын қарастыру.
Даму динамикасы
Қазақстан Республикасындағы шағын бизнестің даму үрдісін бақылау және сипаттау.
Мәселелер мен ұсыныстар
Шағын бизнестің проблемаларын ашып, сараптау және оларды шешуге бағытталған ұсыныстар ұсыну.
Жұмыстың құрылымы: кіріспе, үш тарау, қорытынды және пайдаланылған әдебиеттер тізімі.
Неге бұл тақырып өзекті?
- 1 Шағын кәсіпкерлік экономиканың икемділігін арттырып, нарықтық өзгерістерге жедел жауап береді.
- 2 Жұмыспен қамтуға ықпал етіп, әлеуметтік тұрақтылықты нығайтады.
- 3 Бәсекені күшейтіп, монополияға қарсы тетіктердің жұмыс істеуін қолдайды.
- 4 Инновация мен ғылыми-техникалық прогрестің жекелеген бағыттарын ілгерілетеді.
Ескерту: Берілген мәтін кіріспе бөлігін қамтиды; жоспардағы тараулар төмендеуі мүмкін толық жұмыстың құрылымын сипаттайды.