Иван Игнатьевич Суптель 1919 жылы Алтай өлкесі Красноозер ауданындағы Зубковко селосында шаруа семьясында туған

Иван Игнатьевич Суптель: майдан жолы және еңбекпен өрілген ғұмыр

Иван Игнатьевич Суптель 1919 жылы Алтай өлкесінің Красноозер ауданындағы Зубковко ауылында шаруа отбасында дүниеге келді. 1937 жылға дейін Новосібірде тұрып, кейін Шығыс Қазақстан облысының Глубокое кентіне қоныс аударады. Мұнда Ертіс мыс қорыту зауытында слесарь болып еңбек етті.

Армия қатарына шақырылуы

1939 жылғы 24 қарашада Қызыл Армия қатарына шақырылды. Винница облысында орналасқан 371-атқыштар полкінде әскери қызмет атқарып жүрген кезінде соғыс басталды. Ол Оңтүстік-Батыс, Воронеж және I Украин майдандарындағы шайқастарға қатысты.

Майдандағы өсуі

Суптель майданда жүріп КОКП мүшелігіне өтті. Соғыс жылдары ол бес рет жараланды. Курск иініндегі қиян-кескі ұрыстарда взвод командирі болды, кейін атқыштар ротасын басқарды.

Пирятин үшін ұрыс және марапат

1943 жылғы тамызда 309-атқыштар дивизиясының бөлімдері Пирятин қаласын азат етті. Қалаға алғашқылардың бірі болып кіргендердің қатарында кіші лейтенант Суптель басқарған рота да бар еді. Осы ұрыс үшін ол I дәрежелі Отан соғысы орденімен марапатталды.

Днепрден өту: шешуші түн

Қыркүйектің мамыражай бір түнінде Украина аспанында жұлдыздар ерекше жарқырады. Майданда бұрын-соңды болмаған тыныштық орнағандай еді. Жау Днепрдің оң жағалауындағы биік жарқабақта қуатты бекініс шептерінде тым-тырыс жатты.

Офицерлер жиналып болған кезде полктің командалық пунктіне кіші лейтенант Суптель келді. Бір минуттан соң жертөлеге аға офицерлер тобымен бірге дивизия командирі, Кеңес Одағының Батыры генерал-майор Дермин кірді. Амандасқаннан кейін ол бірден іске көшті:

— Біздің тағы бір су бөгетін еңсеруімізге тура келеді. Міндет қиын. Жау мықты бекінген, жаңа бөлімдерін де қосты. Бірақ біз жауды соққылай отырып, кеңес жерінен біржола қуып шығуға тиіспіз. Бұл міндетті орындауға сіздердің әбден даяр екендеріңізді білемін. Алдымен екінші атқыштар батальоны мен миномет батареясы бастайды.

Алғашқылардың бірі болып өзеннен өту

24 қыркүйекке қараған түні кіші лейтенант Суптельдің ротасы Днепрден алғашқылардың бірі болып өтті де, сол бойда-ақ Шучинка елді мекеніне басып кірді. Шабуылдың жойқындығы сонша, немістер абдырап, қару-жарағы мен техникасын тастай қашты.

Алты тәулікке созылған қарсы шабуылдар

Таң ата гитлершілер танкілер мен авиацияны қосып, қарсы шабуылға шықты. Қиян-кескі ұрыстар алты тәулікке созылды. Рота командирі кіші лейтенант И.И. Суптель жараланса да, саптан шықпай шайқасты.

Жау күші мен техникасы жағынан айқын басым болса да, рота олардың жасаған қарсы шабуылдарының бәрін тойтарды. Осы ұрыстардағы табандылығы мен ерлігі үшін 1943 жылғы 23 қазанда И.И. Суптельге Кеңес Одағының Батыры атағы берілді.

Соғыстан кейінгі еңбек жолы

1943 жылғы 22 қарашада кіші лейтенант Суптель тағы да ауыр жараланды. Госпитальда емделіп шыққаннан кейін әскерден босатылып, туған өлкесіне оралды.

  • Ертіс полиметалл комбинатында еңбек етті.
  • Кейін Бұқтырма су электр станциясының құрылысына қатысты.
  • Павлодар облысына келіп, Ертіс–Қарағанды каналының құрылысында жұмыс істеді.

1965 жылдан Қалқаман кентінде тұрды. Өмірінің соңында да сол өңірде ғұмыр кешіп, сонда жерленді.

Ерлік пен еңбек сабақтастығы

Иван Игнатьевич Суптельдің өмір жолы — майдандағы табандылық пен бейбіт күндегі адал еңбектің тұтасқан айғағы. Ол соғыста командир ретінде жауапкершіліктің ауыр жүгін көтерсе, соғыстан кейін елдің ірі өндірістік және инфрақұрылымдық құрылыстарына атсалысып, қоғам игілігіне қызмет етті.