Материалдық запастар

Материалдық запастар

Бюджеттік ұйымдардағы материалдық құндылықтарды есепке алу, сақтау және қозғалысын бақылау тәртібі.

Материалдық запастардың құрамы

Бұл бөлімнің шоттарында бюджеттік ұйымға тиесілі құрылыс материалдары, қондырғылар мен жабдықтар, әртүрлі материалдар, тамақ өнімдері, отын мен жанармай, мал азығы (шөп, жем), ыдыс, машиналар мен жабдықтардың қосалқы бөлшектері, қосалқы шаруашылықтардың өнімдері мен бұйымдары, малдың төлдері және бордақыдағы малдар, оқулықтарға, ғылыми және өзге мақсаттарға арналған материалдар, сондай-ақ ұзақ пайдаланылатын және лабораториялық сынақтағы материалдар, шаруашылық шарттарындағы ғылыми-зерттеу жұмыстарына арналған арнаулы жабдықтар есепке алынады.

Есепте көрсетілу қағидасы

Материалдық запастар есепке алуда және есеп беруде олардың іс жүзіндегі құны бойынша көрсетіледі. Бұл құнға сатып алу шығындары толық енгізіледі: берерменнен алынған несие үшін пайыздар, жабдықтау және делдал ұйымдардың үстеме бағалары, сыртқы экономикалық ұйымдар төлеген үстеме ақылар, тауар биржалары қызметтерінің құны, кедендік баждар, сондай-ақ басқа ұйымдардың күшімен орындалатын тасымалдау, сақтау және жеткізу шығындары.

Есептің негізгі міндеттері

  • Сақталуын және қозғалысын бақылау

    Барлық материалдық құндылықтардың сақталуын, қозғалысын және дұрыс пайдаланылуын бақылауды қамтамасыз ету.

  • Нормаларды сақтау және артық/пайдаланусыз қорды анықтау

    Запастар мен шығыстардың белгіленген нормаларын сақтау; белгіленген тәртіппен өткізуге жататын, пайдаланылмай жатқан материалдарды уақытылы анықтау.

  • Қалдықтар туралы нақты ақпарат

    Бюджеттік ұйым қоймаларындағы қалдықтар туралы дәл және жедел мәлімет алу.

Қойманы ұйымдастыру және жауапкершілік

Сақтау шарттары

Материалдық құндылықтарды сақтау арнайы бейімделген бөлмелерде (қоймаларда) жүргізілуі тиіс. Қоймада орналастыру тәртібі қабылдау, беру және түгендеу операцияларын жедел орындауға мүмкіндік беруі қажет.

Материалдық жауапты тұлға

Қабылдау, сақтау және босату үшін жауапкершілік ұйым басшысының бұйрығымен тағайындалатын материалдық жауапты тұлғаға жүктеледі. Бұл тұлғалардың ауыстырылуы қоймаларда түгендеу жүргізумен және ұйым басшысы бекітетін қабылдау-тапсыру актілерін жасаумен қатар орындалады.

Өлшеу және бақылау жабдықтары

Сақтау орындары қажетті таразы жабдықтарымен, өлшеу аспаптарымен, өлшейтін ыдыстармен және өзге бақылау құралдарымен жабдықталуы қажет.

Есеп жүргізу тәртібі

Қоймадағы және бухгалтериядағы есеп

Материалдық құндылықтардың есебі материал атаулары және жауапты тұлғалар бойынша сандық және сомалық түрде жүргізіледі. Қоймада есепті материалдық жауапты тұлға материалдың № 017 қоймалық есеп кітабында атауы, сорты және саны бойынша жүргізеді.

Бухгалтерлік қызмет қоймаға материалдық құндылықтардың келіп түсуі мен бөлінуін бақылайды, сондай-ақ бухгалтерлік жазбаларды қоймадағы жазбалармен жүйелі түрде салыстырып отырады.

Кірістерді тіркеу және бастапқы құжаттар

Материалдар мен тамақ өнімдері кірістер жөніндегі бухгалтерлік есеп тіркелімдеріне бастапқы құжаттар негізінде құндылықтар түскен күнімен жазылады.

Бастапқы құжаттарда міндетті түрде көрсетілетін деректер:

  • Материалдар мен тамақ өнімдерінің кімнен түскені
  • Атауы, сорты
  • Саны (салмағы), бағасы, сомасы
  • Қоймаға түскен уақыты
  • Қабылдаған материалдық жауапты тұлғаның қолы

Берермен құжаттарының деректерімен алшақтық болған жағдайда № 429 қабылдау актісі жасалады. Актіні қабылдау комиссиясы міндетті түрде қойма меңгерушісін және мүдделі тараптарды қатыстыра отырып, екі данада рәсімдейді: бір данасы қабылданған құндылықтарды есепке алу үшін, екіншісі берерменге наразылық хатын рәсімдеу үшін қолданылады.

Қоймадан босату: құжаттар және лимиттер

Қоймадан материалдарды беру ұйым басшысы бекіткен құжаттар бойынша жүргізіледі.

№ 434 жолдама (талап қағазы)

Қоймадан материалдар берілген кезде және материалдардың ұйым ішінде ауыстырылуы кезінде қолданылады. Әдетте бір данада рәсімделеді.

№ 298 және № 299 меню-талапхаты (тамақ өнімдері)

Қоймадан тамақ өнімдерін беру үшін пайдаланылады. Меню-талапхаты күн сайын тамақ өнімдерін бөлу нормалары және тұтынушылар саны туралы деректер негізінде жасалады.

Тамақ өнімдерін беру және алу туралы қолдары қойылған меню-талапхаттар кестеде белгіленген мерзімде, бірақ айына кемінде үш рет, бухгалтерлік қызметке тапсырылады. Емдеу-профилактикалық ұйымдарда тамақ өнімдерін беру өкілетті ведомство нұсқауларына сәйкес, Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігімен келісілген құжаттар бойынша жүргізіледі.

№ 397 шөп және жем беру ведомосі

Шөп пен жем қоймадан белгіленген нормалар шегінде босатылады.

№ 410 ведомосі (ұйым мұқтажына материалдар беру)

Ай бойында шаруашылық материалдарын, оқулықтарды және басқа мақсаттарға арналған материалдарды беру үшін қолданылады. Ай соңында әр материал түрі бойынша жалпы қорытынды шығару үшін әр атауға жеткілікті жол қалдыру қажет.

№ 431 алыс-беріс картасы (лимиттік босату)

Материалдар мен отынды күн сайын, сондай-ақ ай бойында белгілі бір уақыт аралықтарымен босатқан кезде қолданылады. Карта әр алушыға материалдардың бірнеше атауы бойынша нақты мақсатқа жұмсау үшін жазылады және екі данада рәсімделеді: бір данасы алушының қолымен қоймада, екіншісі алушыда сақталады.

Мерзімдері мен тәртібі

  • Күн сайын босатқанда — 15 күндік мерзімге беріледі.
  • Уақ-уақ босатқанда — бір айлық мерзімге беріледі.
  • Материалдар мен отын алушы өз данасын көрсеткенде, белгіленген лимит шегінде беріледі.
  • Лимиттен артық босату — № 434 талап қағазы бойынша жүргізіледі.

Егер отынды талап қағазы немесе алыс-беріс картасы бойынша беру мүмкін болмаса, отын шығынын есептен шығару қалдықты өлшеу актісі бойынша жүргізіледі. Өлшеу актісі бойынша отын белгіленген жұмсау нормаларымен салыстырғанда артық жұмсалғаны анықталса, ұйым басшысы артық жұмсау себебін анықтап, қажет болған жағдайда өндіру (төлеттіру) шараларын қолданады.

Жол парағы (автомобиль бензині)

Автомобиль бензинін есептен шығару үшін қолданылады. Бензин іс жүзіндегі жұмсалуы бойынша есептен шығарылады, бірақ автомобиль маркалары үшін белгіленген нормалардан аспауы тиіс.

№ 1-т ведомствоаралық тауарлық-көліктік жүкқұжаты

Ұйымның өз мұқтажы үшін өз автомобильдерімен жүк тасымалдауда қолданылады.

Есептен шығару және ыдыстарды есепке алу

Материалдар мен тамақ өнімдерін есептен шығару

Материалдар мен тамақ өнімдерін есептен шығару, егер олар әртүрлі бағалармен сатып алынған болса, сатып алу бағасы немесе орташа баға бойынша жүргізіледі.

Қайтарылатын және алмастырылатын ыдыстар

Қайтарылатын немесе алмастырылатын ыдыстар (күбілер, бидондар, жәшіктер, құмыралар және т.б.) бос күйінде де, материалдық құндылықтар сақтаулы тұрған күйінде де, тиісті топтар немесе түрлер бойынша берермен шоттарында көрсетілген бағалармен есептеледі.

Ыдыстар қайтарылған немесе сатылған кезде сатып алынған баға мен сату бағасы арасындағы айырмашылық іс жүзіндегі шығыстарға жатқызылады.

Материалдық запастарға арналған шоттар

  • 03

    Бұйымдар және өнімдер

  • 04

    Жабдықтар, құрылыс материалдары және ғылыми зерттеулерге арналған материалдар

  • 05

    Малдың төлдері және бордақыдағы малдар

  • 06

    Материалдар және тамақ өнімдері

Қысқаша қорытынды

Материалдық запастарды тиімді басқару үшін нақты құн бойынша есепке алу, қоймадағы сақталу тәртібін дұрыс ұйымдастыру, жауапты тұлғаларды айқындау, бастапқы құжаттарды толық рәсімдеу және қоймалық есеп пен бухгалтерлік есептің сәйкестігін тұрақты тексеру шешуші мәнге ие.