Бір жыл бойы Мәншүк әскери комиссариаттан өзін әскерге жіберу туралы өтінді
Мәншүк Мәметова: ерлікке айналған тағдыр
Мәметова Мәншүк Жиенғалиқызы — Кеңес Одағының Батыры. Ол 1922 жылы Гурьев облысы, Орда ауданында дүниеге келген. Азан шақырып қойған есімі — Мәнсия.
Бес жасынан бастап оны әкесінің немере інісі Ахмет Мәметов пен жұбайы Әмина асырап алады. Үлкен қара көзі, пысықтығы мен ширақтығы үшін олар баланы еркелетіп «Моншағым» деп атаған. Ал өзінен атын сұрағанда, бала «Мәншүк» деп жауап берген екен — сөйтіп, бұл есім өмірлік атына айналды.
Қуғын-сүргіннің қасіреті
1937 жылғы қуғын-сүргін Мәметовтер әулетін де айналып өтпеді. Ғылыми-зерттеу институтының директоры Ахмет Мәметов тұтқындалып, «халық жауы» атанды.
Ахмет Мәметовтің жарына айтқан соңғы аманаты: «Менің Мәншүгімді ренжітпе, аман сақта» болды.
Кейін Ахмет Мәметов ақталғанымен, отбасы ұзақ уақыт қудалаудың ауыр зардабын тартты. Есейген Мәншүк әкесінен бас тартпады, оны сатпады; әкесінің тұтқындалуын қате деп білді.
Оқу мен шешім: майданға өз еркімен аттану
Мектепті тәмамдаған соң Мәншүк медицина институтына оқуға түсті. 1941 жылы Ұлы Отан соғысы басталған кезде ол небәрі 18 жаста еді. Сол сәттен бастап Отанын қорғау туралы берік шешім қабылдайды.
Өтінішіндегі сөздің салмағы
Өтінішінде: «Фашистерді жою үшін майданға жіберетін менің ағайым да, апайым да жоқ, сондықтан өзімді жіберіңіз», — деп жазады.
Ол 1939 жылдан бері комсомол мүшесі болған. 1941 жылдың 7 тамызынан бастап бір жыл бойы әскери комиссариатқа қайта-қайта өтініш жасап, әскерге сұранады.
100-ші атқыштар бригадасы және жауынгерлік шыңдалу
1942 жылдың 13 тамызында Алматыдан 100-ші атқыштар бригадасы майданға аттанды. Оның құрамында 4890 жауынгер болды. Сол сапта екі қазақ қызы — дәрігер Мәриәм Сарлыбаева мен Мәншүк Мәметова да бар еді. Бригаданы ұлы ақын Жамбыл өлеңімен шығарып салған.
Әскердің қиындығы
Мәншүк ерлермен қатар ауыр сынақтан өтті: жер бауырлап еңбектеді, судан жүзіп өтті, қалың орманды кешті, пулемет атуға машықтанды.
Шебер пулеметші
Ол 21-ші гвардиялық атқыштар дивизиясының үздік пулемет атқышы атағына ие болып, ержүректік үлгісіне айналды. Дивизия жауынгерлері оны мақтан тұтты.
Невель түбіндегі шайқас: соңғы ұрыс
1943 жылдың 15 қазанында Псков облысындағы Невель қаласын азат ету үшін Изоча станциясы маңындағы 173,7 биіктікте аса қатал ұрыс өтті. Мәншүк өз бөлімшесінің шабуылын пулемет оғымен қолдап отырды.
Ерліктің сәті
Ұрыс кезінде Мәншүктің басына оқ тиеді. Соған қарамастан соңғы күшін жинап, пулеметін ашық жерге алып шығып, жолдастарына жол ашып, жауға тура беттеп оқ жаудырды.
Мәншүк қаза тапқан сәтте де пулеметтің саптарын қолынан босатпай, тас қылып қысып жатқан күйі табылған. Сол қанды майданда Мәншүк Мәметова ерлікпен қаза болды.
Марапат пен мәңгілік есім
КСРО Жоғарғы Кеңесінің Жарлығымен 1944 жылдың 1 наурызында неміс басқыншыларына қарсы соғыста қолбасшылық тапсырмаларды бұлжытпай орындап, көрсеткен ерлігі үшін Мәншүк Мәметоваға Кеңес Одағының Батыры атағы берілді.
Алғыс хаттар
Мәншүк майданға аттанған Алматы қаласына Кеңес Одағының түкпір-түкпірінен алғыс хаттар келіп түсті.
Невельдегі естелік
Невель қаласында Мәншүк Мәметованың есімі берілген көше бар — бұл оның ерлігіне қойылған тірі ескерткіш.