Сонымен катар, көлік еңбек бөлінісін кеңінен дамытуға және осының негізінде жекелеген республикалар мен экономикалық аудандардағы шаруашылықгардың мамандануын тереңдете түсуге мүмкіндік береді
Көліктің экономикадағы орны
Көліктің жеке алғанда ешқандай өнім өндірмейтіні белгілі. Дегенмен оның шаруашылықтағы маңызы орасан: көлік болмаса, кез келген аумақтың қазіргі экономикасы, бейнелеп айтқанда, бір күнде де тіршілік ете алмайды. Себебі өндіруші өнеркәсіп пен өңдеуші өнеркәсіптің, ауыл шаруашылығының, өнім мен оны тұтынушылардың арасындағы байланысты қамтамасыз ететін негізгі тетік — көлік.
Негізгі ой: көлік — өндіріс пен тұтыну арасындағы үзілмейтін көпір.
Еңбек бөлінісі және мамандану
Көлік еңбек бөлінісін кеңінен дамытуға және соның негізінде жекелеген республикалар мен экономикалық аудандардағы шаруашылықтың мамандануын тереңдетуге мүмкіндік береді. Осы тұрғыдан алғанда, көлік — өндіргіш күштерді дамытудың қуатты құралы.
Аумақтық байланыс
Өнеркәсіп пен ауыл шаруашылығы арасында тұрақты өндірістік байланыс қалыптасады.
Мамандану мен кешенді даму
Тек көліктің көмегімен экономикалық аудандарды мамандандырып, оларды кешенді дамыту мүмкін болады.
Біртұтас көлік жүйесі
Көліктің барлық түрлері, әдетте, өзара тығыз байланысты: бірін-бірі толықтырып, қызмет көрсететін біртұтас кешен түзеді. Көліксіз шаруашылық салаларын дамыту мүмкін емес. Оның арқасында облыс, аудан, қала мен ауыл арасында өнім алмасу жүреді, сондай-ақ сыртқы саудаға жол ашылады.
Көліктің басты міндеті
- Халық пен шаруашылық салаларының жүк және жолаушы тасымалына деген сұранысын толық қанағаттандыру.
- Түрлі аймақтар арасындағы тұрақты байланысты қамтамасыз ету.
Көлік аумақтық еңбек бөлінісінің негізі болып табылады. Көлік неғұрлым жетілдірілген сайын, республикада географиялық еңбек бөлінісін дамытуға, экономикалық аудандардың мамандануына және кешенді дамуына соғұрлым көп мүмкіндік туады.
Қазақстан үшін маңызы
Жер көлемі ұланғайыр, табиғи байлықтары мен халқы әркелкі орналасқан Қазақстан үшін көліктің маңызы ерекше. Республикада көліктің барлық түрлері дамыған: құрғақ жол (темір жол және автомобиль), әуе, су (теңіз және өзен), құбыр және электрондық көлік (электр жеткізу желілері).
Көлік кешені қалай қалыптасады?
Барлық көлік түрлері бірігіп бірыңғай көлік жүйесін құрайды. Ал көліктік тораптар арқылы өзара байланысқан көлік жиынтығы көлік кешенін қалыптастырады.