Эксперименттік есептердің артықшылықтары
Эксперименттік есептер мәтінді есептерге қарағанда дайындыққа да, шешуге де көбірек уақыт талап етеді. Сонымен қатар мұғалімдер мен оқушылар экспериментті дұрыс құрастыруға алдын ала дағдылануы қажет. Дегенмен, мұндай есептер физиканы оқытудың сапалық қырын айқын күшейтеді.
Эксперименттік есептердің артықшылықтары
1) Қатысуды арттырып, ойлауды дамытады
Кез келген эксперимент сияқты, эксперименттік есептер оқушылардың сабаққа белсенді қатысуын едәуір көтереді. Олар логикалық ойлауды дамытады, құбылысты талдауға үйретеді және сабақта қалыптасқан практикалық дағдыларды қолдана отырып терең ойлануға жетелейді. Сонымен бірге оқушыларды бірлікке, өз күшімен білім игеруге және дүниені тануға ұмтылуға тәрбиелейді.
2) Теорияны нақты тәжірибемен байланыстырады
Эксперименттік есептер оқушыларды шынайы білім алуға үйретеді: олар нақты мысалдар арқылы практикалық сұрақтарды шешуге мектепте алған білімнің жеткілікті екенін көреді. Бұл білімнің көмегімен физикалық құбылыстарды бақылауға, олардың заңдылықтарын түсінуге және белгілі бір деңгейде басқаруға болатынына көз жеткізеді. Осылайша теориялық тұжырымдар мен оқулықтағы болжамдар нақты мәнге ие болады, ал білім берік негізге сүйеніп, өмірде қолдануға бағытталады.
3) Заңдардың объективтілігін дәлелмен көрсетеді
Есепті шығарып, шешімін тәжірибе жүзінде тексеру оқушылардың физикалық заңдардың объективтілігіне сенімін нығайтады. Олар практика мен тәжірибе теориялық білімнің критерийі екенін, ал практикамен тексерілген білімнің ең құнды екенін түсінеді. Әсіресе күрделі практикалық есептерде қоршаған құбылыстарды тануда эксперименттің үлесі жоғары болады.
4) Дербес жұмыс пен шығармашылықты қалыптастырады
Эксперименттік есептерді шешу барысында оқушылардың өз бетімен жұмыс істеуі олардың іскерліктерін, дағдыларын және шығармашылық қабілеттерін дамытады. Мұнда оқушылар тек есептің жоспарын құрып қана қоймай, өлшеу мен есептеу тәсілдерін таңдайды, құралдарды өздігімен жинақтайды, зерттелетін құбылысқа сай құралдарды іріктейді және қажет болған жағдайда қарапайым конструкцияларды құрастырады.
5) Дәлдікке, ұқыптылыққа және қателікті түсінуге үйретеді
Талдау жасау оқушыларды өлшеу нәтижелерін мүмкіндігінше дәл алуға және эксперименттің шарттарына мұқият мән беруге дағдыландырады. Практикада олар өлшеу нәтижелерінің әрқашан жуық болатынын және оған әртүрлі себептер әсер ететінін байқайды. Сондықтан эксперимент жүргізгенде қателік тудыратын факторларды барынша азайту қажеттігін түсінеді.
6) Өмірге жақын, толық емес берілгені бар жағдайларды модельдейді
Эксперименттік есептердің маңызды ерекшелігі — олардың көп жағдайда берілгені толық емес есептер болуы. Бұл оларды оқушылар өмірде кездесетін құбылыстарға едәуір жақындатады: шартты нақтылау, қажетті шамаларды таңдау және алынған нәтижені тәжірибемен негіздеу сияқты әрекеттер табиғи түрде алдыңғы орынға шығады.