Кәсіпкерге белгіленген салық салу тәртібі

Қазақстан Республикасы егемендік алып, тәуелсіз мемлекет болғанына он бес жылдан асты. Осы кезең ішінде салық жүйесіне көптеген өзгерістер енгізілді. Қазақстан Республикасы Конституциясының 35-бабында «Заңды түрде белгіленген салықтарды, алымдарды және өзге де міндетті төлемдерді төлеу әркімнің борышы әрі міндеті болып табылады» деп атап көрсетілген.

Салықтар мемлекеттің саяси және экономикалық қызметтерін қаржыландырудың негізгі қайнар көзі болып саналады. Салықтар — мемлекет біржақты тәртіппен заң жүзінде белгілейтін, белгілі бір мөлшерде өндірілетін, қайтарымсыз және өтеусіз сипаттағы бюджетке төленетін міндетті ақшалай төлемдер.

Бюджет ұдайы өндірісті іске асырудың құралы әрі маңызды алғышарты болып табылады. Оның көмегімен әлеуметтік бағдарламаларды жүзеге асыруға, қоршаған ортаны қорғауды қамтамасыз етуге, ғылыми-техникалық прогресті ынталандыруға, қорғаныс қабілеттілігін қолдауға және басқа да мемлекеттік міндеттерді орындауға жағдай жасалады. Демек, шаруашылық механизмін тиімді қалыптастыру бюджеттік басқарудың нәтижелі жүйесінсіз мүмкін емес.

Нарықтық қатынастарға, корпорациялар мен мемлекет реттейтін экономикаға көшу мемлекеттік бюджетті, кәсіпорындар мен салалардың қаржысын, сондай-ақ аймақтық және жергілікті деңгейдегі бюджеттен тыс қорлармен байланысты қаржылық қатынастардың жаңа буынын дамытуды талап етеді. Бұл үдерістер тереңдетілген құрылымдық жаңғыртуды қажет етеді.

Бюджеттер мен салықтарға қатысты жаңа көзқарас қоғам мүшелеріне, яғни салық төлеушілерге ұсынылатын қоғамдық игіліктер категориясына негізделеді. Бұл бағыт бюджетті және оның қызметтерін нарықтық тұрғыдан бағалауға мүмкіндік береді: мемлекет бюджетті қоғамдық игіліктерді өндіру мен ұстауды қамтамасыз ету үшін қалыптастырады.

Егер салық бюджетке төленетін міндетті төлем болса, салық салу — салық түрлері бойынша енгізу, бекіту, есептеу және төлеу тәртібін айқындайтын мемлекеттік ережелер жиынтығы. Тиімді салық салу үдерісін жүзеге асыру үшін мемлекет бірқатар қағидаттарға сүйенеді.