Бөлінбеген пайда (жабылмаған зиян) аудиті туралы қазақша реферат
Бөлінбеген пайда (жабылмаған зиян) аудиті
Меншікті капиталдың бұл элементіне аудит жүргізген кезде аудитор бөлінбеген табыс (немесе жабылмаған зиян) бойынша есептің дұрыстығын, шоттар корреспонденциясының негізділігін және кезеңдер арасындағы ауысымдардың заң талаптары мен құрылтай құжаттарына сәйкестігін бағалайды.
1) Қалдықтарды салыстыру және бастапқы тексеріс
- Жылдың басындағы және соңындағы қалдықтарды Бас кітаптағы 5410 және 5420 шоттарының деректерімен салыстыру.
- Осы шоттардың кредиттік айналымы көрсетілетін есеп регистрлері мен журнал-ордерлер (мысалы, №13) және машинажазба (ақпараттық жүйе) мәліметтерімен сәйкестігін тексеру.
- 5410/5420 шоттарында көрініс тапқан шаруашылық операцияларының дұрыстығын және толықтығын анықтау.
2) Табысты (зиянды) қалыптастыру: 5610 шотының рөлі
Типтік шоттар жоспарына сәйкес есепті кезең ішіндегі табыс (зиян) 5610 «Жиынтық табыс (зиян)» шотында анықталады. Бұл шот арқылы кезеңнің кірістері мен шығыстары жинақталып, нәтижесінде таза табыс (немесе зиян) сомасы айқындалады.
VII «Табыстар» бөлімінің шоттарымен корреспонденцияда алынған табыстың жиынтық сомасы көрсетіледі.
VIII «Шығыстар» (шығындар) бөлімінің шоттарымен корреспонденцияда шығыстардың жиынтық сомасы көрсетіледі.
Таза нәтиже: 5610 шотының дебеттік және кредиттік айналымдарын салыстыру арқылы 5410 шотына көшірілетін таза табыс (зиян) сомасы анықталады.
3) Жабу жазбалары: табыс пен зиян жағдайлары
5610 дебеттеледі, ал 5410 кредиттеледі.
Кері жазба жасалады: 5410 дебеттеледі, ал 5610 кредиттеледі.
4) Резервтік капиталға аударым және зиянды жабу
Заң актілері мен құрылтай құжаттарына сәйкес, есепті жылдың бөлінбеген табысының есебінен резервтік капиталға аударым жүргізілуі мүмкін. Сондай-ақ резервтік капитал қаражаттары есепті жылдың зиянын жабуға бағытталуы ықтимал.
5300 бөлімшесінің тиісті шоттары дебеттеліп, 5410 шоты кредиттеледі.
5) Дивидендтер және кезеңдер арасындағы көшіру (5410 → 5430)
Есепті жылдың бөлінбеген табысының елеулі бөлігі серіктестік қатысушыларына табыс есептеу және дивиденд төлеу үшін жұмсалуы мүмкін. Қалған сома, әдетте, 5410 шотынан 5430 «Өткен жылдардың бөлінбеген табысы (жабылмаған зияны)» шотына көшіріледі.
Қатысушыларға дивидендтер мен табыстарды төлеуге байланысты сомалар 3030 және өзге де кредиторлық қарыздар бойынша 4430 шоттарымен корреспонденцияда көрсетіледі.
Есепті жыл қорытындысы бойынша қалған сома 5430 шотына өткізілгенде, бөлінбеген табыстың келесі жылдардағы қозғалысын бақылау жеңілдейді.
6) Аналитика: бөлінбеген табысты бағалау және динамика
Аудитор бөлінбеген табыстың мөлшерін бағалау үшін оның динамикасын талдайды: ағымдағы кезең көрсеткіштерін өткен есепті кезеңдермен салыстырып, өзгеру үрдісін анықтайды. Талдауда тек есепті жылдың қорытынды деректері ғана емес, алдыңғы кезеңдердің мәліметтері де пайдаланылады.
Қалдықтардың сәйкес келуі: Бас кітап ↔ регистрлер ↔ қаржылық есептілік.
Заңдылық және негізділік: резервке аударымдар, дивидендтер, кезеңаралық көшіру.
Қорытынды
Бөлінбеген табыс (жабылмаған зиян) аудиті 5410, 5420, 5430 және 5610 шоттары бойынша қалдықтар мен айналымдардың дәлдігін тексеруді, сондай-ақ резервтік капиталға аударымдар мен дивидендтерге қатысты операциялардың құжаттық және нормативтік негізін бағалауды қамтиды. Нәтижесінде аудитор меншікті капиталдың осы бабының шынайылығын дәлелдейтін жеткілікті аудиторлық айғақтар қалыптастырады.