Дикторлық радиодан журналистік радиоға ауысуы туралы қазақша реферат
Қазақ радиосындағы жұмыс тәсілдерінің өзгеруі
Қазақ радиосының бұрынғы жұмыс принципі бойынша эфирге шығатын хабарлар алдын ала үнтаспаға жазылып, өңдеуден өткізіліп, кейін бағдарлама кестесіне енгізілетін. Яғни радио көбіне алдын ала дайындалған бағдарламалар жүйесімен жұмыс істеді.
Алдын ала жоспарлаудың негізгі түрлері
- Жылдық жоспар
- Тоқсандық жоспар
- Айлық жоспар
- Апталық жоспар
Ал журналистік радио — алдын ала жазылып алынбайтын, тікелей эфир арқылы таратылатын хабарлар форматы. Мұнда бұрынғыдай дикторларды арнайы шақыру міндетті емес: хабар көбіне телефон байланысы арқылы, белгілі бір тақырып аясында жоба авторының қатысуымен немесе жүргізушінің бастауымен өтеді.
Тікелей эфир журналистке қандай талап қояды?
Тікелей эфирдің талабына сай жұмыс істеу журналистке бірқатар міндет жүктейді. Ең бастысы — сөз өнерін, ойды жүйелі толғауды меңгеру. Эфирде уақыт шектеулі, тыңдарманның назары құбылмалы болғандықтан, ойды нақты, жинақы әрі әсерлі жеткізу — кәсіби шеберліктің негізгі өлшемі.
Негізгі ұстаным
Айтылатын ойды да, қозғалатын мәселені де түсінікті тілмен, дәл әрі сенімді жеткізу — радиожурналистке тән басты қасиет.
Ахмет Байтұрсыновтың түсіндірмесі
«Бір нәрсе туралы пікірімізді, яғни қиялымызды, яки көңіліміздің күйін сөз арқылы жақсылап айта білсек — сол сөз өнері болады».
— Ахмет Байтұрсынов
Демек, журналистік радио жағдайында сөздің салмағы артады: мазмұн ғана емес, оны жеткізу тәсілі де шешуші мәнге ие. Тыңдарманға ойды анық, сауатты, әсерлі түрде жеткізе алған журналист тікелей эфирдің басты талабын орындайды.