Тәжірибе бұл қолданбалы және ғылыми болжамға бағытталған зерттеудің айрықша түрі
Педагогикалық тәжірибе: мәні мен ерекшелігі
Педагогикалық тәжірибе — ғылыми танымның негізгі әдістерінің бірі. Ол нақты құбылыстарды бақылау және басқару жағдайында зерттеуге мүмкіндік береді.
Тәжірибе — қолданбалы міндеттерді шешуге және ғылыми болжамдарды тексеруге бағытталған зерттеудің айрықша түрі. Тәжірибе барысында әдетте арнайы ұйымдастырылған (жасанды немесе тәжірибелік) жағдай жасалады. Осы жағдай аясында зерттелетін құбылыстың себептері айқындалып, олардың салдары мен ықпалы қатаң бақылауға алынады және бағаланады. Сонымен қатар зерттелетін құбылыс пен басқа құбылыстар арасындағы статистикалық байланыстар анықталады.
Тәжірибенің түрлері
Педагогикалық тәжірибенің көптеген түрі бар: ұзақ және қысқа мерзімді, табиғи және зертханалық, жинақтаушы, қалыптастырушы, қорытындылаушы, пилотажды және негізгі және т.б.
Пилотажды тәжірибе және негізгі кезең
Тәжірибе, әдетте, пилотажды зерттеуден басталады. Оның міндеті — жоспардың қаншалықты мұқият дайындалғанын бағалау: тақырыптың дұрыс анықталуын, болжамдардың нақтылығын, әдістің орынды таңдалуын, статистикалық өңдеу мүмкіндігін және алынған нәтижелерді түсіндіру тәсілдерін тексеру.
Егер пилотажды тәжірибе оң нәтиже берсе, анықталған кемшіліктер жойылғаннан кейін негізгі тәжірибені жүргізуге кіріседі. Негізгі кезеңде ұсынылған болжамдарды дәлелдеуге қажетті бастапқы деректер жиналады, кейін олар жүйеленіп, талданып, қорытындыланады.
Нәтижелердің сипаттамасы
Тәжірибе нәтижелері екі қырынан айқындалады: мөлшерлік (сандық) және сапалық көрсеткіштері арқылы.
Өлшенетін деректер, көрсеткіштердің өзгерісі, салыстыру нәтижелері, статистикалық байланыстар.
Үдерістің мәндік өзгерістері, жаңа қасиеттер мен байланыстардың пайда болуы, педагогикалық түсіндірме.
Педагогикалық зерттеулердегі тәжірибелік жұмыстар
Педагогикалық зерттеулерде тәжірибелік жұмыстардың бірнеше түрі кең қолданылады:
Оқу-тәрбие үдерісінің жүйе ретіндегі нақты жағдайын анықтайды.
Оқу-тәрбие үдерісіндегі жаңа байланыстарды, қасиеттерді, заңдылықтарды, қағидаларды және оны жетілдіру жолдарын анықтауға мүмкіндік береді.
Теориялық қағидалардың дұрыстығын тексеруге мүмкіндік береді.