Қазақша рефераттар

Финансы предприятий

Кәсіпорын қаржысының мәні

Нарықтық экономика жағдайында кәсіпорын деңгейінде қаржыны басқару ерекше маңызға ие. Кәсіпорындардың қаржысы ақша нысанында ұлғаймалы ұдайы өндірістің негізгі үдерістерін бейнелейді және экономикалық заңдардың талаптарына сәйкес олардың іске асуына ықпал етеді.

Мемлекет кәсіпорындар қаржысын халық шаруашылығын дамытуға қажетті ақшалай табыстар мен қорларды бөлу және пайдалану тетігі ретінде де қолданады.

Неге бұл маңызды?

  • Қаржы басқаруы өндірістің үздіксіздігін қамтамасыз етеді.
  • Ресурстарды тиімді бөлу арқылы табыстылық пен тұрақтылық күшейеді.
  • Кәсіпорынның даму қарқыны мен бәсекелік артықшылықтары артады.

Қаржылық ресурстардың негізгі көздері

Жарғылық капитал

Кәсіпорынның қаржылық ресурстарын қалыптастырудағы негізгі көз — жарғылық капитал. Ол акцияларды орналастыру немесе сату, меншік иесінің (қатысушының) капитал салымы, мемлекеттік қаражат, материалдық емес активтер, сондай-ақ өзге мүліктер мен мүліктік құқықтар есебінен құрылады.

Жарғылық капитал жаңадан құрылған заңды тұлғаның қызметін бастауға арналған бастапқы материалдық база болып саналады және құрылтайшылардың (акционерлердің, қатысушылардың) үлесін, сондай-ақ кепілдік сипатын айқындайды.

Резервтік капитал

Резервтік капитал — акционерлік қоғамның және өзге ұйымдардың таза табысы есебінен қалыптасатын меншік капиталының бір бөлігі.

  • Мақсаты: негізгі (операциялық) қызметтен алынған зияндарды жабу.
  • Қосымша қызметі: ағымдағы табыс жеткіліксіз болған жағдайда дивидендтерді төлеу.

Табыстылық және оның көрсеткіштері

Нарықтық экономика жағдайында кәсіпорын қызметінің экономикалық тиімділігі ең алдымен табыс табумен анықталады. Кәсіпорынның табыстылығы абсолюттік және салыстырмалы көрсеткіштер арқылы сипатталады.

Талдау нәтижесіне сүйенген ұсыныстар

1

2002 жылы 2001 жылмен салыстырғанда табыс мөлшері едәуір төмендеген. Сондықтан кәсіпорын бұл қаржы көзін ұлғайту бағытындағы жұмысты күшейтуі қажет.

2

Табыстылықты арттырудың негізгі факторларының бірі — өнімнің өзіндік құнын төмендету. Бұл тұрғыда өндірістік ақаулардың жоғары үлесін азайту маңызды.

Ақауды төмендету үшін жұмыртқаларды салуға арналған арнайы машиналарды өндіріске енгізу ұсынылады.

3

Өткізу көлемін ұлғайту қажет. Бұл айналым қаражаттарының көлемін арттырып, табыстылық көрсеткіштеріне оң әсер етеді.

4

Кәсіпорында қаржы менеджментін жүйелі түрде ұйымдастыру және басқарушылық шешімдерді деректерге сүйене отырып қабылдау тетіктерін жолға қою қажет.

Қолданылған әдебиеттер

  • Жұманова Д.Т., Мұқашева Г.М. Қаржылық менеджмент. Астана, 2010.

  • Баканов М.И., Шеремет А.Д. Теория экономического анализа: учебник. М.: Финансы и статистика, 1996.

  • Балабанов И.Т. Основы финансового менеджмента. Как управлять капиталом? М.: Финансы и статистика, 1994.

  • Белолипецкий В.Г. Финансы фирмы. М.: ИНФРА-М, 1998.

  • Бородина Е.И. Финансы предприятий: учебное пособие. М.: Банки и биржи, ЮНИТИ, 1999.

  • Ворст И., Ревентлоу П. Экономика фирмы. “Высшая школа”, 1999.

  • Гусева Е.Г. Управление производством на предприятии: учебно-практическое пособие. М.: МГУЭСИ, 1999.

  • Дюсембаев К.Ш. және басқалар. Қаржылық талдау. Алматы, 2000.

  • Ильенкова С.Д. Экономика и статистика фирм. М.: Финансы и статистика, 1996. 240 б.

  • Ковалев В.В. Финансовый анализ: Управление капиталом. Выбор инвестиций. Анализ отчетности. М.: Финансы и статистика, 1998. 512 б.

  • Крейнина М.Н. Финансовый менеджмент: учебное пособие. М.: Издательство “Дело и Сервис”, 1998. 304 б.

  • Крейнина М.Н. Финансовое состояние предприятия. Методы оценки. М.: ИКЦ “Дис”, 1997. 224 б.

  • Лысенко И.А. Финансы предприятия: имущество, фонды, налоги. М.: ИПИО “Приз”, 1998.

  • Моляков Д.С. Финансы предприятий отраслей народного хозяйства. М.: ФиС, 1996.

  • Мельников В. және т.б. Финансы. Алматы, 2001.

  • Палий В.Ф., Суздальцева Л.П. Технико-экономический анализ производственно-хозяйственной деятельности предприятий. “Машиностроение”, 2000.