Пән бірлестігі
Кәсіби бағдар берудің мазмұны және білім беру жүйесіндегі орны
Кәсіби бағдар берудің өзектілігі — оны оқыту мен білім беру жүйесіне қолданбалы курстарды енгізу арқылы іске асыру бүгінгі күн талабына сай жаңа білім беру үдерісімен, атап айтқанда бейінді және бағдарлы оқытумен тығыз байланысты. Жоғары сынып оқушыларының қоғамдық-гуманитарлық немесе жаратылыстану-математикалық бағыттардың бірін таңдауы мектептің педагогикалық ұжымы үшін жауапты әрі маңызды шешім болып саналады.
Бұл шешім мұғалімдердің оқу-тәрбие үдерісіндегі әдістемелік жүйесін жаңартуды немесе қайта қарауды қажет етеді. Нәтижеге қол жеткізу үшін төмендегідей жұмыстар жүйелі түрде атқарылуы тиіс:
-
Әдістемелік жетекшілік
Мұғалімнің кәсіптік бейімделуіне әдістемелік қолдау көрсету, тәжірибе алмасуды ұйымдастыру.
-
Үздіксіз білім алу
Мұғалімнің өз бетімен жүйелі білімін жетілдіруіне жағдай жасау.
-
Психологиялық-педагогикалық ахуал
Ұжым ішінде қолайлы атмосфера қалыптастыратын іс-шараларды жоспарлау және өткізу.
-
Жүйелі ұйымдастыру
Мектепішілік білім жетілдіру жұмысының құрылымын нақтылап, жауапкершілікті бөлу.
Пән бірлестігінің рөлі: әдістемелік тірек және сапаны арттыру тетігі
Мектепішілік білім жетілдірудің құрылымдық жүйесінде пән бірлестігінің орны ерекше. Ол оқу мазмұнын жаңарту, бағдарламаларды нақтылау және әдістемелік сапаны көтеру бағытында тұрақты жұмыс жүргізеді.
Пән бірлестігінің негізгі міндеттері
- Оқу бағдарламасына сай үлгілі технологиялар мен әдістемелерді талқылау және сынақтан өткізу.
- Жаңа оқу бағдарламаларын әзірлеу.
- Оқу материалдарын талқылау, талдау және рецензиялау.
- Инновациялық іс-шаралардың барысын талдау.
- Өз бағыты бойынша ғылыми-әдістемелік қамтамасыз ету талаптарының өзгерісін болжау.
- Ғылыми-әдістемелік жұмыстың сапасын арттыруға ұсыныстар енгізу.
- Бағдарламаларды тәжірибеге енгізу және мониторинг жүргізу.
Жеке тұлғалық формат
Диалог, нақты жұмысқа көмек, кеңес беру, жеке шығармашылық есеп, шеберлікке бағытталған қолдау.
Топтық формат
Дөңгелек үстел, ой шабуылы, презентация, тренинг, қызықты форматтағы іс-шаралар.
Ұжымдық формат
Әдістемелік ринг, марафон, ұсыныстар аукционы, дебаттар мен пікірталастар.
Тәжірибе көрсеткендей, аталған іс-шаралар қолданбалы курстардың бағдарламаларын әзірлеуге және оны оқыту сапасын жақсартуға елеулі ықпал етеді.
Бағдарлы оқыту және қолданбалы курстардың маңызы
Бағдарлы оқытуды тиімді ұйымдастыру үшін екі бағыттағы жұмыс қатар жүруі қажет. Біріншіден, 9-сынып оқушыларына бағдарлы оқыту бағдарламаларын дұрыс таңдауға мүмкіндік беретін бағдарлық дайындық жүргізіледі. Екіншіден, 10–11-сыныптардағы бағдарлы сынып оқушыларына негізгі бағдарлы пәнді берілген стандарт деңгейінде меңгеруге қолдау көрсететін қолданбалы курстар ұсынылады.
Сабақта оқу жұмысын ұйымдастыру бағыттары
Ғылыми көзқарас негіздерін қалыптастыру.
Білімге саналы қарым-қатынасты тәрбиелеу.
Танымдық белсенділікті дамыту.
Ой еңбегінің мәдениетін жетілдіру.
Өз қабілет-қарымы деңгейінде шешен тілде қарым-қатынас жасай білу.
Мамандыққа сай ой-өрісті кеңейтіп, саналы таңдау жасауға даярлық қалыптастыру.
Бұл міндеттердің орындалуы көбіне оқушылар сұранысын ескеретін қолданбалы курстардың тақырыбы мен мазмұнына байланысты.
Тәжірибе мысалы: қазақ тілі мен әдебиеті бойынша қолданбалы курстар
2006–2007 оқу жылында ресурстық орталықта қазақ тілі мен әдебиеті пәні бойынша 9–11-сынып оқушыларына арналған бес қолданбалы курстың бағдарламасы әзірленіп, оқытылды. Олар:
Нормативті қазақ тілі
Тіл нормаларын жүйелеуге бағытталған мазмұн.
Ресми қазақ тілі
Ісқағаздар мен ресми қатынас тілі дағдыларын дамыту.
Мәнерлеп оқу
Оқу техникасы мен көркем мәтінді жеткізу мәдениетін жетілдіру.
Балалар әдебиеті
Жас ерекшелікке сай әдебиетті талдау және түсіну.
Жамбылтану
Жамбыл шығармашылығын жүйелі меңгеруге арналған курс.
Курстарды таңдау және бағдарламаның мазмұнын құрастыру кезінде қалыптастырылатын білім, білік және дағдылардың оқушы үшін әрдайым пайдалы болуына басымдық берілді.
«Ресми қазақ тілі» курсы туралы
Осы курстың бағдарламасы құжаттарды толтырудың мемлекеттік ережелеріне сүйене отырып жасалды және кәсіби бағдар беру міндеттерімен тікелей ұштасады.