Қазақстанда туристік фирмалардың қызметтері

Бүкіләлемдік туристік ұйым (БТҰ) — туризм саласындағы халықаралық ұйымдардың жетекші институттарының бірі. 2002 жылы БТҰ құрамына 139 мемлекет, 6 шекаралық аумақ және 350-ге жуық серіктес құрылымдар (жеке сектор, оқу бөлімшелері, туристік қауымдастықтар) кірді.

Соңғы 20 жылда шетел туристерінің халықаралық көші-қонының өсу қарқыны жылына орта есеппен 5,1%-ды құраса, туризмнен түсетін валюталық түсім 14%-ға артқан. Бұл көрсеткіштер туризмнің қазіргі қоғамда инфрақұрылымның негізгі бағыттарын — экономиканы, мәдениетті, әлеуметтік саланы және коммуникацияны — кешенді түрде ілгерілететінін көрсетеді.

Туризм индустриясының қалыптасуына ықпал ететін ең маңызды факторлардың бірі — туристік өнімді насихаттауға бағытталған шығындар. Халықаралық туристік ұйымдардың деректеріне сүйенсек, ұлттық туристік өнімді ілгерілетуге жұмсалатын шығындар ұлттық туристік бюджеттің орта есеппен 56%-ын құрайды.

Насихаттауға салынған әрбір доллардың қайтарымы да жоғары: Францияда — шамамен 375 $, Испанияда — 319 $, Австралияда — 78 $. Қазақстанда мұндай шараларға бөлінетін қаражат салыстырмалы түрде аз, бұл халықаралық нарықта бәсекеге қабілеттілікті төмендететін факторлардың бірі.

Мамандардың есептеуінше, бір туристің келуінен түсетін табыс көлемі әлемдік нарыққа 9 тонна көмір немесе 15 тонна мұнай, не болмаса 2 тонна жоғары сапалы бидай экспорттаумен шамалас.

Алайда көмір мен мұнай өндіру — таусылатын байлықтардың азаюына және экологиялық ахуалдың нашарлауына әкелетін бағыттар. Ал туризм индустриясы, негізінен, қалпына келетін ресурстарға сүйеніп дамиды және ұзақ мерзімді перспективада орнықты экономикалық өсімге жұмыс істей алады.

Туристік-экскурсиялық қызметті дамытуда екі практикалық бағыт айқындалады:

Жалпы алғанда, Қазақстанда туризмнің дамуы бірқатар елдермен салыстырғанда баяу қарқынмен жүріп келеді. Мысалы, Алматы қаласының АҚШ-тағы Аризона штатындағы бауырлас Тусон қаласы туризмнің есебінен жыл сайын өз бюджетіне шамамен 3,8 млрд АҚШ доллары көлемінде табыс түсіріп отырады. Бұл сома Қазақстанға келетін шетелдік инвестициялар көлемімен шамалас.