Әлеуметтік жұмыста болжаудың ерешеліктері
Кіріспе
Жер бетінде адамзат пайда болғаннан бастап, әлеуметтік жұмыс қоғамдық құбылысқа айналды. Қоғам дамуының әр кезеңінде өз мүшелерін әлеуметтік қамсыздандыру үшін әртүрлі көмек түрлері қолданылды. Алғашқы рулық қоғамда көмек және өзара көмек ұғымдары орнықты. Сол кезеңде көмектің объектісі мен субъектісі дәстүрлік ұстанымдарға, көмектің формаларына және қоғам мүшелерінің бір-біріне рулық негізде жәрдем көрсетуіне байланысты айқындалды.
Әлеуметтік жұмыс ұғымының мағыналық қырлары көп. Солардың ішінде ерекше маңызға ие бағыттардың бірі — әлеуметтік жұмыста болжаудың (прогноздаудың) ерекшеліктері.
Анри Файольдің тұжырымы
“Басқару — бұл көріпкелдік, алдын ала көру; ал көру — бұл әрекет ету.”
Бұл ойдың түйіні: болжаусыз жоспар құрылмайды.
Әлеуметтік саладағы болжаудың өзектілігі
Болжаудың әлеуметтік салада жоспарлануы бүгінгі күні ауқымды әрі күрделі мәселе. Әлеуметтік жұмыстың маңызды міндеттерінің бірі — қоғамдағы негізгі проблемаларды дәл анықтау және сол проблемаларды шешуге қажет технологиялар мен әдістерді дұрыс таңдай білу. Осы қатарда болжам жасау әдістерін орынды қолдану ерекше рөл атқарады.
Әлеуметтік жұмыста болжау әдістерін әртүрлі қырынан талдау және оларды ғылыми тұрғыдан негіздеу — осы мәтінде көтерілетін негізгі мақсат. Сонымен бірге болжау әдістерінің типологиясын жасау да өзекті міндеттердің бірі ретінде қарастырылады.
Әлеуметтік жұмыс теориясының ғылым ретіндегі орны
Мәселенің ауқымдылығы мен көпқырлылығы әлеуметтік жұмысты әлеуметтанудың бір саласы ретінде қабылдауға негіз береді. Ғылым ретінде әлеуметтік жұмыстың дамуының ғасырлық тәжірибесі шетелде әлеуметтік ойлаудың классикалық парадигмаларын жаңғыртумен ғана шектелмей, қоғамды әлеуметтік қайта құрудағы жаңа үрдістердің ғылыми негізін қалыптастыруға ықпал етті.
Қазіргі уақытта әлеуметтік жұмыс теориясының дамуы пікірталас тудырады: оның ғылымдар жүйесіндегі орны жиі талқыланады. Дегенмен әлеуметтік жұмыс теориясы ғылым ретінде қалыптасқанын көрсетуге мүмкіндік беретін негізгі құрылымдық белгілерге ие:
-
өзіндік зерттеу объектісі мен пәні;
-
өзіне тән заңдылықтар;
-
арнайы ұғымдар, категориялар;
-
қолданылатын әдіс-тәсілдер.
Сонымен қатар әлеуметтік жұмыс көбіне қолданбалы ғылымдар тобына жатқызылып, пәнаралық сипатқа ие сала ретінде қарастырылады.
Зерттеудің мақсаты, міндеттері және пәні
Мақсаты
Әлеуметтік жұмыс саласында қолданылатын болжау әдістерінің жіктелуін көрсету.
Міндеттері
- болжау ұғымына қатысты толық ақпаратты жинақтау;
- Қазақстан Республикасының заңдары мен бағдарламаларына қатысты материалдарды қарастыру;
- болжау әдістері мәселесін зерттеген ғалымдардың еңбектерін талдау.
Зерттеу пәні
Әлеуметтік жұмыстағы болжау әдістерінің жіктелу ерекшеліктері.
Тақырыптың зерттелу деңгейі
Қазіргі өтпелі экономикалық жағдайда дамудың келесі сатысына өту барысында еліміздің ерекшеліктерін ескере отырып, шетелдік тәжірибені пайдалану қажеттігін мамандар жиі атап өтеді. Ақпараттандыру дәуірінде бұл жетістіктер мен тәжірибелерге қол жеткізу айтарлықтай қиындық туғызбайды. Осыған байланысты мәтінде шетелдік ғалымдардың көзқарастары да қамтылады.
Мысалы, И.В. Романенко өз еңбектерінде әлеуметтік және экономикалық болжаудың артықшылықтары мен ерекшеліктерін ашып көрсетіп, болжау әдістерінің жіктелуін ғылыми тұрғыдан қарастырған.
Жұмыстың құрылымы
Құрылымы кіріспеден, екі тараудан, қорытынды бөлімнен, сілтемелер мен пайдаланылған әдебиеттер тізімінен, сондай-ақ үш кестеден тұрады. Жалпы көлемі — 39 бет (курстық жұмыс мәтіні — 32 бет).