Қоршаған ортаны қорғау туралы қазақша реферат
Қоршаған ортаны қорғау: мәні мен мақсаты
Табиғатты қорғау — халықаралық және қоғамдық деңгейде жүзеге асатын жоспарлы жүйе. Оның негізгі мақсаты — табиғи ресурстарды ұтымды пайдалану, қоршаған ортаны ластанудан және бүлінуден сақтау, сондай-ақ қазіргі қоғам мен келешек ұрпақтың материалдық және рухани қажеттіліктерін қамтамасыз ету.
Қазіргі кезеңде табиғатты қорғаудың басты міндеттері — ресурстарды тиімді басқару, табиғи байлықтарды сақтау және сыртқы ортаны әртүрлі ластану түрлерінен қорғау. Бұл бағыттағы үйлестіру және бақылау жұмыстары мемлекеттік экологиялық органдардың құзыретіне жүктеледі.
Негізгі ұстаным
Табиғатты қорғау — тек ресурсты сақтау емес, оны қоғамның ұзақ мерзімді дамуына қызмет ететіндей етіп басқару.
Табиғи ресурстар: анықтамасы және маңызы
Табиғи ресурстар — адамзат өндіріс, тұрмыс және технологиялық қажеттіліктер үшін табиғат қойнауынан алып пайдаланатын байлықтар. Оларға топырақ құнарлығы, өсімдіктер дүниесі, су, орман, кен орындары, көмір, мұнай, жанғыш энергия көздері, жабайы өсімдіктер мен жануарлар және басқа да қоректік әрі шаруашылыққа қажет қорлар жатады.
Осылайша, табиғи ресурстар қоғамның материалдық базасын құрайтын тұтас жүйе ретінде қарастырылады.
Табиғи ресурстардың жіктелуі
Сарқылмайтын ресурстар
Сарқылмайтын ресурстарға климаттық факторлар жатады: күн радиациясы, жауын-шашын, жел, табиғи энергия ағымдары. Бұлар жалпы алғанда таусылмайтын қор ретінде қарастырылғанымен, олардың тиімді пайдаланылуы да маңызды.
Ескерту: Су қоры әлемдік көлемі бойынша сарқылмайтынға жақын болғанымен, кей өңірлерде тапшылыққа ұшырайды. Сондықтан суды үнемдеу — уақыт талабы.
Сарқылатын ресурстар
Сарқылатын ресурстар екіге бөлінеді: қайта қалпына келетін және қайта қалпына келмейтін.
- Қайта қалпына келмейтін ресурстар: қазба байлықтар (кен, көмір, мұнай және т.б.). Оларды немқұрайлы, жоспарсыз пайдалану қорлардың тез сарқылуына әкеледі.
- Қайта қалпына келетін ресурстар: топырақ, өсімдік және жануарлар дүниесі. Дұрыс басқарылған жағдайда оларды қалпына келтіруге мүмкіндік бар.
Ауыл шаруашылығы және топырақ
Топырақ — қайта қалпына келетін ресурс болғанымен, оның құнарлығы дұрыс пайдаланылмаған жағдайда тез төмендейді. Топырақты тиімді басқару, эрозияның алдын алу және жерді ұқыпты игеру — әсіресе ауыл шаруашылығы үшін шешуші талап.
Демалыс мәдениеті және табиғатты қорғау
Халықтың демалысын жоспарлау және рекреациялық аймақтарды ұқыпты ұйымдастыру — табиғатты қорғау жүйесінің маңызды бағыты. Адамдар демалыс кезінде табиғи байлықтарды кең пайдаланады, ал табиғат аясындағы тынығу денсаулықты нығайтып, еңбекке қабілеттілікті арттырады.
Сондықтан қоршаған ортаны қорғау — мемлекет алдындағы негізгі мәселелердің бірі және қоғамдық игілікпен тікелей байланысты міндет.
Үнемдеу және технологиялық шешімдер
Табиғи ресурстарды үнемдеудің тиімді тәсілдерінің бірі — аз шығынды және қалдықсыз (немесе қалдығы аз) технологияларды енгізу. Бұл өндірістегі артық шығынды қысқартып, қоршаған ортаға түсетін жүктемені төмендетеді.
Сонымен қатар кен орындарын қорғауды күшейту, минералдық ресурстарды кешенді пайдалану, қазба байлықтарды өндіру, тасымалдау және өңдеу кезеңдерінде тиімді басқару — ресурстардың орынсыз жоғалуын азайтудың негізгі жолдары. Мұндай шаралар заманауи экологиялық басқару тетіктерімен ұштасқанда ғана жоғары нәтиже береді.