Ертегілер арқылы қиялды дамыту жолдары
Жоспар
- 1 Кіріспе — 1–3
- 2 Негізгі бөлім — 3–13
-
- 2.1. Қиял түрлері мен сипаттамасы
- 2.2. Шығармашыл қиял
- 2.3. Оқушылар қиялы — арман. Ертегілер арманмен толығады
- 3 Тәжірибелік бөлім — 13–21
-
- 3.1. «Ертегілер еліне саяхат» (сабақ жоспары)
- 3.2. Ертегілер арқылы қиялды дамыту жолдары
- 4 Қорытынды — 21–23
- 5 Әдебиеттер тізімі — 24
Қиялмен өмір сүргендер,
Болашаққа күліп кіргендер.
Арманға мойынсұнғандар,
Мақсатқа жеткен ұландар!
Кіріспе
Қоғамдағы саяси-экономикалық және мәдени өзгерістерге байланысты оқыту жүйесіне де жаңартулар енгізілді. Қоғам өмірінде ең алдымен баланың өздігінен дамуы мен жетілуін іске асыратын психологиялық теория мен практиканың маңызы арта түсті. Оқушының дербестігін және шығармашылық ынтасын күшейтуге бағытталған педагогикалық жүйе — қазіргі білім берудің өзекті талабы.
Жеке бала — күрделі, тұтас жүйе. Сондықтан оның дамуын айқындайтын жүйеқұраушы бөлікті анықтау ерекше маңызды. Зерттеушілер мұндай бөлік ретінде өзіндік танымдылықты атап көрсетеді. Бұл — тұлғалық дамудың интегралдық көрсеткіші: адамға жаңа жағдайда тез бағдар табуға, түрлі ортада білім мен дағдыны тиімді қолдануға мүмкіндік береді. Демек, оқушының өзіндік танымдылығын дамыту — мәнді әрі уақыт талабындағы мәселе.
Жеке баланың өзіндік танымдылығына көптеген факторлар ықпал етеді: стихиялық және арнайы ұйымдастырылған, табиғи және әлеуметтік әсерлер. Солардың ішінде ғалымдар мен педагог-практиктер қоршаған ортаның ықпалын ерекше атап өтеді. Дәл осы ортада бала тұлға ретінде қалыптасып, әсер мен тәжірибе арқылы өзін танытады.
Білім беру ортасының құрылымдық бөлігі ретінде зерттеушілер пәндік қоршауды көрсетеді. Пәндік қоршау пәндік орта ретінде қарастырылып, іс-әрекетті ұйымдастыру тұрғысынан (ұйымдасқан және ұйымдаспаған орта), сондай-ақ белгілі бір әрекет шеңберінде (ойын, оқу, еңбек) талданады.
Барлық теориялық және практикалық зерттеулерге қарамастан, ойын-пәндік орта ұғымының мазмұны мен оны құрудың бірқатар аспектілері әлі де жеткілікті деңгейде жүйеленбеген. Ойын-пәндік ортаның мағынасы, оның құрылымы және оқу-пәндік ортада оқушылардың өзіндік танымдылығын дамыту механизмі — зерттеуді қажет ететін маңызды бағыттар.
Зерттеу құрылымы
I. Өзектілігі
- Әлеуметте өзіндік танымы қалыптасқан және өзін дамытуға мүмкіндігі бар еркін тұлғаға деген қажеттілік.
- Бастауыш және орта буын оқушыларының өзіндік танымдылығын дамытуды зерттейтін, ғылыми негізін талдайтын білім беру ұйымдарының сұранысы.
- Сабақ барысында оқу және танымдық үдерістерді жетілдіру үшін тиімді әдістер мен жаңа технологияларды жүйелі қолданатын мұғалімдердің аздығы.
II. Мақсаты
5-сынып оқушыларының қиялын ертегілер арқылы дамыту жолдарын ұсыну.
- Оқушыларға қиял және оның түрлері туралы түсінік беру.
- Оқу үдерісінде қиялды дамыту жолдарын жоспарлау.
- Ертегі оқу арқылы қиялдың ерекше түрі — арманды қалыптастыру.
- Қиял-ғажайып ертегілер арқылы оқушы бойындағы қиял түрлерін жетілдіру.
III. Міндеттері
- Зерттеу проблемасының теориялық негізін терең зерделеу.
- Проблеманы шешудің тиімді жолдарын іздестіру.
- 5-сынып оқушыларының қиялын ертегілер арқылы дамытуда жаңа әрі нәтижелі әдіс-тәсілдерді қолдану.
IV. Әдістері
- Бала әрекетінің өнімін талдау.
- Педагогикалық эксперимент.
- Анкета, сұхбат, бақылау.
- Математикалық және статистикалық материалдарды талдау.
V. Жаңашылдығы және практикалық маңыздылығы
Ойын-пәндік ортада субъект әрекетін ұйымдастыру технологиясы жоспарланып, кезеңдер арқылы ұсынылады: дайындық, репродуктивті ізденіс, шығармашылық ізденіс, талдау. Оқу-пәндік орта пәндік қоршау ретінде баланы ойын әрекетіне жетелейді және оның жеке әлеуетін дамытуға ықпал етеді.
VI. Теориялық негізі
- Жеке әрекет жасау тұлғаның өзіндік танылуына жағдай жасайды.
- Жүйелі жағдай құру: педагогикалық құбылыстарды өзара байланысты, келісімді тұтас жүйе ретінде қарастыру.
- Әлеуметтік қатынастар теориясының қағидаларын негізге алу.
Жұмыс көлемі
Курстық жұмыс — 20 бет
Фокус
5-сынып оқушыларының қиялын ертегілер арқылы дамыту