Бухгалтерлік есептің мәні және стандарты туралы қазақша реферат
Бухгалтерлік есептің мәні
Бухгалтерлік есеп — басқарудың ең маңызды функцияларының бірі. Нарықтық экономикасы дамыған елдерде оны бизнестің және кәсіпкерліктің тілі деп атайды. Сондықтан бухгалтерлік есеп ұйымның алдына қойған міндеттерін толық орындай алатындай етіп дұрыс ұйымдастырылуы тиіс.
Негізгі міндеттері
Қазақстан Республикасының «Бухгалтерлік есеп және қаржылық есеп беру туралы» заңына сәйкес бухгалтерлік есептің негізгі міндеттері төмендегідей:
-
Жедел басшылық ету мен басқаруға, сондай-ақ инвесторлар, жеткізушілер, сатып алушылар, кредиторлар, салық және банк органдары пайдаланатын деректер үшін кәсіпорын қызметі мен шаруашылық процестері туралы толық әрі шынайы ақпарат қалыптастыру.
-
Мүліктің қолда бары мен қозғалысын, сондай-ақ материалдық, еңбек және қаржылық ресурстардың бекітілген нормаларға, нормативтерге және сметаларға сәйкес жұмсалуын бақылауды қамтамасыз ету.
-
Қаржы-шаруашылық қызметіндегі жағымсыз құбылыстар туралы уақтылы ескертулер жасау.
-
Ішкі шаруашылық резервтерді анықтау және жұмылдыру.
-
Ішкі ресурстарды пайдалануды нақты бағалау.
Маңызды: Ел экономикасының нарықтық қатынастарға көшуіне байланысты жаңа кәсіпкерлік қызмет түрлері көбейіп, бухгалтерлік есептің маңызы мен рөлі айқын арта түсті.
Қазіргі бухгалтердің рөлі
Бухгалтерлік есептің мазмұны мен құрылымына уақыт талабына сай өзгерістер енгізілді. Бүгінде елімізде жүргізілетін бухгалтерлік есеп халықаралық қаржылық есеп беру талаптарына сәйкес орындалады. Осыған байланысты бухгалтер маманы тек есеп жүргізумен шектелмей, кәсіпорынның қаржылық жағдайын анықтап, бағалап, талдап, алдағы кезеңдегі экономикалық әл-ауқатын дамыту бағыттарын жоспарлай білуі қажет.
Сондықтан кез келген елде бухгалтерлерді жоғары деңгейде даярлау — ұйымдардың экономикалық тұрғыдан тұрақты дамуына ықпал ететін маңызды фактор.
Бухгалтерлік есеп стандарттарының мәні
«Стандарт» сөзі ағылшын тілінен аударғанда үлгі, норма деген мағынаны білдіреді. Ал бухгалтерлік есеп стандарттары — кәсіпорында есеп жұмысын дұрыс ұйымдастырудың және құжаттарды талапқа сай толтырудың ережелері.
Әрбір стандарт бухгалтерлік есептің әдістері мен тәсілдерін, оның мәні мен мазмұнын, сондай-ақ қолданылатын терминологияны нақтылайды. Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есеп беру стандарттарының әрқайсысының өз мақсаты, қолданылу аясы, негізгі анықтамалары, күшіне енетін уақыты және мазмұны болады.
Стандарттың типтік құрылымы
Есеп стандарттары, әдетте, төмендегі бағыттардан тұрады:
-
1
Мақсаты
Есеп саласындағы мәселелердің мәнін қысқаша түсіндіріп, стандартты әзірлеу және жариялау міндетін көрсетеді.
-
2
Қолдану өрісі
Стандарт объектісін және оны қолданудың объективті жағдайларын сипаттайды.
-
3
Анықтамалар
Мәтінде қолданылатын негізгі терминдерге түсінік береді және оларды тану тәртібін белгілейді.
-
4
Баяндау
Есеп принциптерін, бағалау әдістерін, шаруашылық фактілерін тіркеу тәртібін және басқа да маңызды талаптарды сипаттайды.
-
5
Ақпараттың маңызын ашу
Ақпарат мазмұнын және есеп саясатын қалыптастыру кезінде ақпаратты ашып көрсету тәртібін айқындайды.
-
6
Күшіне ену күні
Стандарттың қолданылуы басталатын күнін (іске асырылу мерзімін) көрсетеді.