Табиғатты пайдалану және тұрақты даму экологиясы туралы қазақша реферат
Табиғатты пайдалану және тұрақты даму экологиясы
Қарағанды облысында атмосфераға шығарылатын ластаушы заттардың жалпы көлемі әлі де жоғары. Дегенмен соңғы жылдары эмиссия көлемі бойынша оң динамика (төмендеу) байқалады. Бұл үрдіс кәсіпорындарда жаңа технологияларды енгізу және табиғатты қорғау іс-шараларын жүйелі орындаумен байланысты.
Су ресурстары: сарқынды сулар және тазарту
Өнеркәсіп кәсіпорындары облыс бойынша су ресурстарын ластаудың негізгі көздерінің бірі болып табылады. Ластанған сарқынды сулар тазарту құрылғыларында өңделеді. Жер үсті тоғандарына сарқынды суды шығару көлемі төмендегі деректермен сипатталады.
| Көрсеткіш | 2005 | 2006 | 2007 |
|---|---|---|---|
| Жылына, м³ | 951,84 | 1053,43 | 1055,0 |
| Мың тонна | 563,514 | 688,73 | 690,7 |
Өндірістік факторлар
«Қазақмыс Корпорациясы» АҚ-ның энергиямен жабдықтау кәсіпорындарында электр энергиясын өндіру көлемінің артуына байланысты нормативтік таза су шығару көлемі өсті. Соның нәтижесінде тоғандарға сарқынды суларды шығару көлемі де артты.
Тазартылмаған ағындыларды азайту
Толық тазартылмаған сарқынды суларды жер үсті тоғандарына шығару соңғы жылдары едәуір қысқарды. Алайда көрсеткіш әлі де жоғары болып отыр: 1996 жылы 48 млн м³ болса, 2005–2006 жылдары 6,5 млн м³ деңгейінде тіркелді.
Инфрақұрылымдық жаңғырту қажеттілігі
«Капиталстрой» ЖШС тазарту құрылғыларына түсетін Саран және Қарағанды қалаларының тұрмыстық сарқынды суларының көлемі өсіп келеді. 2007 жылы бұл көрсеткіш жылына 7,5 млн м³-ке дейін артады деп күтіледі. Мәселені шешу үшін кәсіпорынның өз қаражаты және облыстық бюджет есебінен сарқынды су тазарту құрылғыларын салу, қайта құру және тиімділігін арттыру бойынша шаралар жоспарланған.
Жер ресурстары: бұзылған аумақтарды қалпына келтіру
Қарағанды облысының жер қоры 42,8 млн гектарды құрайды. Өндірістік кәсіпорындардың қызметі жердің бұзылуына және құнарсыздануына әкеледі. Бұзылған жерлердің жалпы аумағы шамамен 42 мың гектар, оның ішінде өңделгені 10,8 мың гектар.
Қалпына келтіру жұмыстарының нәтижесі
2002–2006 жылдар аралығында ауыл шаруашылығы айналымына 1700 гектардан астам жер қайта қайтарылды. Соған қарамастан, облыс кәсіпорындарында бұзылған жерлерді рекультивациялау көлемі әлі де жеткіліксіз деңгейде.
Өндірістік қалдықтар: жинақтау, пайдалану, орналастыру
Облыс кәсіпорындарында өндіріс қалдықтарын орналастыру және қоршаған ортада қолдану табиғатты пайдаланудың негізгі бағыттарының бірі болып отыр. Қазіргі таңда жұмыс істеп тұрған кәсіпорындарда жинақталған қалдық көлемі шамамен 6,5 млрд тоннаға жеткен.
| Көрсеткіш (млн тонна) | 2005 | 2006 | 2007 (болжам) |
|---|---|---|---|
| Пайда болуы | 200,2 | 196,0 | 200,0 |
| Пайдалану | 59,4 | 60,5 | 60,0 |
| Жинақтау | 140,8 | 135,5 | 140,0 |
Экологиялық ағарту және қоғамдық бастамалар
Тұрғындардың экологиялық білімін арттыру мақсатында Қарағанды қаласында «Экология және балалар» тақырыбында ғылыми-тәжірибелік конференция өткізілді. Сонымен қатар «Ауа райының ауқымды өзгерістері» және «Экологиялық таза Қарағанды қаласы» атты білім беру бағытындағы экологиялық фильмдер мен фотоматериалдар дайындалды.
Оқу құралдары
Мектеп жасындағы балаларға арналған мемлекеттік және орыс тілдерінде 5500 дана оқу құралы шығарылды: «Экошкиннің үйі», «Тірі табиғат қанша тұрады», «Қоршаған ортаны қорғау — келешек ұрпақ үшін».
Бейнематериалдар
«Ауа райының ауқымды өзгерісі» атты фильмнің 135 дана тиражы бейнекассеталар мен дискілерге шығарылды.
Фестиваль
Халықаралық шөл және шөлейттену жылы аясында экологиялық фестиваль ұйымдастырылып, өткізілді.
Қаржыландыру және экологиялық төлемдер
2005–2007 жылдары қоршаған ортаны қорғауға және тұрғындардың өмір сапасын арттыруға жергілікті бюджеттен бөлінген инвестиция көлемі 1406,2 млн теңгені құрады. Бөлінген қаржыны игеру 1397,8 млн теңге немесе 99,4% деңгейінде орындалды.
Ластану үшін төлемдерден түскен түсім
- 2005 жыл
- 813,6 млн теңге
- 2006 жыл
- 1195,7 млн теңге
Табиғатты қорғау іс-шараларына бағытталған қаражат
- 2005 жыл
- 242,5 млн теңге
- 2006 жыл
- 273,3 млн теңге
Жоспарланған іс-шаралар
Берілген бөлім бойынша 2005–2006 жылдары 0,005 мың гектар аумақта іс-шаралар жоспарланып, іске асырылуда.