Қазақстандағы экономикалық саясатының жүргізілуі
Мазмұны
Кіріспе
Кіріспе — 3
І бөлім
Экономикалық теорияның ғылым ретінде қалыптасуы мен дамуы
- 1.1. Экономикалық теорияның даму кезеңдері — 5
- 1.2. Экономиканы ғылыми зерттеу әдістері — 7
- 1.3. Қоғамды экономикалық ұйымдастырудың негізгі проблемалары — 8
ІІ бөлім
Қазақстан Республикасының тұрақты экономикалық даму жағдайындағы міндеттері
- 2.1. Қазақстан Республикасының тұрақты экономикалық дамуға көшу тұжырымдамасы — 39
- 2.2. Ұлттық экономиканың жаһандану жағдайындағы дамуы — 46
- 2.3. Қазақстандағы экономикалық саясаттың жүргізілуі — 53
Қорытынды — 57
Қолданылған әдебиеттер тізімі — 58
Курстық жұмыс көлемі: 58 бет.
Кіріспе
Экономикалық ілім тарихи тұрғыдан саяси экономия ретінде қалыптасты. Қазіргі уақытта бұл пән көбіне экономикалық теория деп аталады. Атаудың өзгеруі мәселенің түпкі мәнін өзгертпейді, өйткені ғылымның іргетасы мен негізгі заңдылықтары сақталады.
Экономикалық теория адамзат дамуының жалпы ықпалына байланысты қатынастарды қарастырумен қатар, әр қоғамның нақты тарихи даму заңдылықтарын да зерттеуге тиіс. Сондықтан жалпыадамзаттық көзқараспен бірге әр елде қалыптасқан өндірістік қатынастарды, сондай-ақ әлеуметтік және таптық өзара байланыстарды елемеуге болмайды.
Қазіргі экономикалық ғылымдағы дағдарыс
Бүгінгі экономикалық ғылым күрделі дағдарыс белгілерін бастан өткеруде. Оның себептері қоғамның түрлі салаларынан — экономикадан, саясаттан, идеологиядан және басқа да қоғамдық өмір бағыттарынан көрінеді. Ең өзекті мәселелер еңбекші қауымның еңбек және тұрмыс жағдайын жақсарту, күнделікті қажеттіліктерді өтеуге жеткілікті тауар қорын молайту, әсіресе азық-түлік мәселесін шешу төңірегінде шоғырланады.
Экономикалық ғылым адамдардың қажеттіліктерін қанағаттандыру жолдарының заңдылықтарын зерттейді. Бұл ғылымның объективті заңдары еңбекшілердің және жалпы халықтың мүдделеріне қызмет ететіні белгілі.
Экономикалық ілім қоғамдық өндірісті және адамдар арасындағы әлеуметтік-экономикалық қатынастарды зерттейтіндіктен, ол қоғам өмірінің барлық қырларымен — күнделікті тұрмыспен, еңбек ету жағдайымен, әлеуметтік әл-ауқатпен — тығыз байланысты мәселелерге назар аударуға міндетті.
Өндірістік қатынастардың өзегі
Қоғамдық қатынастардың негізі — өндірістік қатынастар. Олардың құрамына жалпы алғанда:
-
Өндіріс қатынастары
-
Айырбас қатынастары
-
Бөлу қатынастары
-
Тұтыну қатынастары
Осы қатынастардың үздіксіз қайталанып отыруы — ұдайы өндіріс — экономиканың тұрақты дамуы үшін ерекше маңызды.
Қазіргі кезеңде шешімін күтіп отырған маңызды міндеттердің бірі — 70 жылдан астам тарихы бар кеңестік экономиканы саяси-экономикалық тұрғыдан талдау. Мұндай талдау бұрынғы және қазіргі уақытта нарықтық бағыт ұстанған елдердегі әлеуметтік-экономикалық қатынастарды түсіндіруге мүмкіндік береді.
Қазақстанның өтпелі кезеңі және жаңа зерттеу мүмкіндіктері
Кеңес Одағы тарағаннан кейін Қазақстан Республикасы саяси тәуелсіздікке ие болып, жеке мемлекет ретінде Біріккен Ұлттар Ұйымының мүшелігіне қабылданды. Ел әкімшілдік жүйеден нарықтық қатынастарға сүйенген демократиялық даму бағытына бет бұрып, өтпелі кезеңнің түрлі сатыларынан өтуде. Осы үдерістер Қазақстанда жаңа өндірістік қатынастардың заңдылықтарын және олардың ерекше көріністерін зерттеуге кең мүмкіндік ашты.
Ел алдындағы негізгі міндеттер
Қазақстан Республикасының стратегиялық міндеттері әлеуметтік бағыттағы жоғары тиімді экономиканы қалыптастыруға және әлемдік кеңістікте өз орнын нығайтуға бағытталады. Нақты басымдықтар мыналарды қамтиды:
- Экономикалық тәуелсіздікті қамтамасыз ету
- Еңбек өнімділігінің жоғары деңгейіне қол жеткізу
- Халық шаруашылығы құрылымында жоғары технологияларды қолдану
- Халықтың тұрмыс деңгейін көтеру
- Аралас экономиканы дамыту және әртүрлі меншік нысандарына жол ашу
- Нарық институттары жағдайында тиімді әрі заңға негізделген іскерлікті қалыптастыру
Мақсаты
Қазақстан Республикасында тұрақты экономиканың қалыптасу жағдайларын қарастыру. Сонымен бірге осы мақсатқа бағытталған стратегияларды талдап, олардың күшті тұстары мен әлсіз жақтарын айқындау.
Тақырыптың өзектілігі
Нарықтық қайта құрулар мен экономиканың жаңа сапалы ахуалға көшу тиімділігінің басты өлшемі — экономикалық өсудің тұрақты және орнықты қарқындарына қол жеткізу.
Инвестиция және ұзақ мерзімді даму басымдықтары
Қазақстанның 2030 жылға дейінгі Даму стратегиясында белгіленген негізгі жеті бағыттың бірі — инвестиция тарту. Бұл экономикалық басымдық шетелдік капиталды да, ішкі жинақ қаражаттарын да жұмылдыруды, соның есебінен экономикалық өсудің жаңа траекториясына шығуды білдіреді.
Ел макроэкономикалық тұрақтандыруға және бірқатар салаларды жандандыруға, сондай-ақ экономиканың жалпы алғанда орнықты әрі қарқынды өсуіне қол жеткізе алды. Сыртқы байланыстарды кеңейту және инвестицияларды жүйелі тарту экспортқа бағдарланған салалардың дамуына ықпал етіп, шикізат өндірісін ұлғайтумен қатар, валюталық қорды толықтыруға, теңгені нығайтуға және оның өтімділігін күшейтуге мүмкіндік берді.
Мақсатты көрсеткіштер және индустриялық-инновациялық бағдар
Әлемдегі бәсекеге қабілетті 50 елдің қатарына кіру міндетін іске асыру үшін, сондай-ақ Қазақстан Республикасының индустриялық-инновациялық даму стратегиясына сәйкес, 2015 жылға болжам ретінде жалпы ішкі өнімді 2000 жылмен салыстырғанда 3,6–3,9 есеге арттыру мақсаты қарастырылды.
Инновациялық, индустриялық және технологиялық дамуды жеделдетудің, ұлттық өндірістің тиімділігі мен бәсекеге қабілеттілігін, сондай-ақ елдің экономикалық қауіпсіздігін қамтамасыз етудің басты шарты — инвестициялық қызметті белсендіру. Ол үшін шетелдік және ішкі инвестициялық ресурстарды пайдалана отырып, экономиканың нақты секторындағы салымдар ауқымын едәуір кеңейту қажет.
Технологиялық жаңғыру негізінде жалпы ұлттық өнімнің өсу қарқынын жеделдетуге табысты көшу үшін қаржылық және нақты сектор институттарының өзара іс-қимылын жүйелеу, сондай-ақ өңірлерде инвестициялық саясаттың мақсаттары мен міндеттеріне қол жеткізуді қамтамасыз ететін тетіктерді құру қажет. Осылардың барлығы зерттеу тақырыбының өзектілігін айқындайды.