Қазақша рефераттар

Үлгі саны

Қозғалмалы фосфорды анықтау

Бұл бөлімде топырақтағы қозғалмалы фосфорды анықтау үшін жұмысшы шкаласын құру, үлгілі ерітіндіні дайындау және нәтижелерді есептеу тәртібі берілген.

Жұмысшы шкаласын құру (бірінші үлгілі ерітінді)

  1. Аналитикалық таразыда 0,192 г KH2PO4 өлшеп алыңыз.
  2. Өлшенген тұзды 1 литрлік өлшеу колбасына салыңыз.
  3. Колбаға 0,5 М сірке қышқылын құйып, зат толық ерігенше араластырыңыз.
  4. Содан кейін колбаны белгі сызығына дейін сол 0,5 М сірке қышқылымен толықтырыңыз.
  5. Осы алынған ерітінді негізінде үлгі (градуирлеу) шкаласы дайындалады.

Үлгі шкаласын дайындау үшін 500 см3 өлшеу колбасына төмендегі кестеде көрсетілген көлемде бастапқы ерітінді құйылады. Әр колба белгі сызығына дейін сірке қышқылымен толықтырылып, кейін фотоколориметрде (калориметрде) өлшенеді.

Кесте 1. Қозғалмалы фосфорды анықтауға арналған шкала

Үлгілер: 1–9

Көрсеткіш 1 2 3 4 5 6 7 8 9
1) Бастапқы ерітіндідегі фосфат көлемі, см3 0 4 10 15 20 30 40 50 60
2) Колбадағы P2O5 мөлшері (100 см3 үшін), мг 0 0,008 0,02 0,03 0,04 0,06 0,08 0,10 0,12
3) Топырақтағы P2O5 мөлшері, мг/кг 0 20 50 75 100 150 200 250 300

Ескерту: өлшеулер фотоколориметрдің салыстырмалы шкаласы бойынша жүргізіледі.

Нәтижелерді есептеу

Топырақтағы фосфор мөлшері градуирлеу графигі бойынша және фотоколориметр көрсеткіштерінің салыстырмалы шкаласы арқылы анықталады. Есептеу төмендегі формула бойынша жүргізіледі:

Формула

P2O5 = C · V · 1000 / V1 · m

C
P2O5 концентрациясы (100 см3 үшін), салыстырмалы шкала бойынша
V
Анализге алынған сүзінді ерітінді көлемі
1000
1 кг топыраққа есептеуге көшіру коэффициенті
m
Топырақтың массасы
V1
Колориметрлеуге алынған колбадағы ерітінді көлемі

Сапаны бақылау (қайталанымдылық)

  • Анализ 2–3 рет қайталанады.
  • Егер P2O5 мөлшері 50 мг/кг шамасында болса, айырмашылық 20%-дан аспауы керек.
  • Одан жоғары мәндерде айырмашылық 15%-дан аспауы тиіс.

Ерітінді дайындау: 0,5 М сірке қышқылы

  1. Мұзды сірке қышқылынан 30 см3 өлшеп алыңыз.
  2. Оны 1000 см3 дистилденген суға қосып, мұқият араластырыңыз.
  3. Ерітіндінің қышқыл-негіздік қасиетін фенолфталеин индикаторы арқылы тексеріңіз.