Туризм тарихын зерттеуде тарихи ғылымда қолданылатын дәстүрлік тәсілдер қолданылды
Туризм тарихын зерттеудегі дәстүрлі тарихи тәсілдер
Туризм тарихын зерделеуде тарихи ғылымда қалыптасқан дәстүрлі әдістер кешені қолданылады. Олардың қатарына тарихи-генетикалық, тарихи-салыстырмалы, тарихи-ретроспективті, тарихи-типологиялық, тарихи-жүйелік және тарихи-мәдени тәсілдер жатады. Бұл тәсілдер туризмнің қалыптасуы мен эволюциясын жан-жақты түсіндіруге мүмкіндік береді.
Тарихи-генетикалық тәсіл
Тарихи-генетикалық тәсіл зерттелетін құбылыстың салыстырмалы тұрақтылығының шегін айқындаумен қатар, оқиғалардың қозғалысын және өзгеріс динамикасын көрсетуге бағытталады. Ол дамуды талдауды көздейді және жалпы мен жекенің сипаттамаларын қамтуы тиіс.
Дегенмен, бұл тәсіл көбіне сипаттауға бейім болып, әрдайым бірізді ұғымдық аппаратқа және нақты әдістемелік логикаға сүйене бермейді. Сондықтан оны тарихи-салыстырмалы тәсілмен ұштастыру тиімді.
Тарихи-салыстырмалы тәсіл
Тарихи-салыстырмалы тәсіл әртүрлі құбылыстардағы ортақ белгілер мен ұқсастықтарды айқындайды. Ол қоғамның тарихи дамуы қайталанатын әрі ішкі шартталған сипатқа ие болады деген тұжырымға негізделеді.
Тарихи-ретроспективті тәсіл
Тарихи-ретроспективті тәсіл қайта құру әдісі ретінде қарастырылады: ол қазіргі кезеңнен өткенге, яғни салдардан себепке қарай бағытталады.
Бұл тәсіл үрдістің әртүрлі сатыларын түсінуге және зерттелетін оқиғаның мәніне тереңірек үңілуге мүмкіндік береді.
Тарихи-типологиялық тәсіл
Тарихи-типологиялық тәсіл құбылыстар мен объектілерге тән жалпы белгілерге сүйене отырып, оларды сапалық тұрғыдан белгілі бір топтарға жүйелі түрде жіктеуді мақсат етеді.
Тарихи-жүйелік тәсіл
Тарихи-жүйелік тәсіл әртүрлі деңгейдегі тарихи жүйелердің қызмет етуін тек себеп-салдарлық шартталу арқылы ғана емес, сонымен бірге функционалды байланысқан оқиғалар, фактілер, құбылыстар және тарихи үрдістердің тұтас құрылымы ретінде қарастырады.
Тарихи-мәдени тәсіл
Тарихи-мәдени тәсіл адамның тұлғасына, оның ұмтылыстары мен сенім-нанымдарына, қызметіне қатысты әлеуметтік-психологиялық қырларға назар аударады. Бұл тұрғыда белгілі бір мақсатты көздеген танымал тұлғалардың да, қатардағы адамдардың да іс-әрекеті, сондай-ақ олардың қоршаған әлемге қатынасы зерттеледі.
Тәсіл тарихи үрдіске қатысқан адамдардың өмірбаянын талдауды да қамтиды.
Тұлға және дерек: М. Блоктың пайымы
Тарихшы М. Блок: «Нағыз тарихшы ертегідегі адамжегішке ұқсайды: қай жерде адамзаттың иісі шықса, сол жерде олжасы бар екенін біледі», — деп атап өткен.
Өткен дәуірдегі туристердің өмірбаянын зерттеу туризмдегі үрдістерді нақтырақ талдауға мүмкіндік береді және дамудың ықтимал болашақ бағыттарын айқындауға жол ашады.