Спорт мектептері Спорт мектептерінде оқу, жаттығу үрдісін ұйымдастырудың тәртібі туралы ереже
Ата-аналардың көбі баласының дені сау, шыныққан, күшті болып өсуін қалайды. Сол мақсатта оқу жылы ішінде мектептерде дене тәрбиесі сабақтары және сыныптан тыс спорттық-сауықтыру жұмыстары жүйелі түрде жүргізіледі. Дене тәрбиесі мен спорт мамандары оқушылардың күнделікті қозғалыс белсенділігі 14 сағаттан кем болмауына ұмтылады.
Жазғы ең ұзақ демалыс кезінде ата-аналардың бәрі бірдей баласының тоғыз айлық мектеп режиміндей тұрақты түрде дене тәрбиесімен және спорт жаттығуларымен айналысуын ұйымдастыра ала ма? Көп жағдайда — жоқ.
Мұндай жағдайда ең тиімді жолдардың бірі — балаңызды көп жылдан бері жұмыс істеп келе жатқан балалар демалыс-сауықтыру лагеріне жіберу.
Жазғы сауықтыру лагерлері қалай ұйымдастырылады?
Балалардың жазғы сауықтыру лагерлері көбіне 7–15 жастағы оқушыларға арналып, кәсіпорындар мен мекемелердің, халыққа білім беру департаменттерінің, денсаулық сақтау басқармаларының және кәсіподақ комитеттерінің қатысуымен құрылады. Әдетте бұл — қала маңындағы лагерлер және экономикасы мықты кәсіпорындар ұйымдастырған лагерьлер.
Ауылдық жерлерде бұрын әр ауданның халыққа білім беру бөлімінің басқаруымен балалар денсаулық лагері жұмыс істеп, аудан мектептері өз оқушыларын сол лагерге жіберетін. Қазіргі кезде көптеген лагерьлер жабылып, олардың орнына орта жалпы білім беретін мектептердің жанынан еңбек-сауықтыру лагерлері ұйымдастырылды. Сонымен қатар спорт мекемелерінің қаржыландыруымен спорттық-сауықтыру лагерлері де ашылады.
Ескерту
Бұл лагерьлердегі жұмыстардың мазмұны ұқсас болғандықтан, төменде жалпы түрде «демалыс лагері» ұғымы қолданылады.
Лагерьдегі басқару және мамандар құрамы
Балалар демалыс лагеріндегі барлық жұмысты ұйымдастыру лагерь бастығы басқаратын мамандар тобына жүктеледі. Әдетте құрамына мыналар кіреді: аға тәрбиеші, ұстаз, тәрбиешілер, дене тәрбиесі нұсқаушылары, жүзу нұсқаушысы, дәрігер және медбике.
Педагогикалық кеңес
Мектептегідей лагерьде де жұмыстарды басқару үшін педагогикалық кеңес құрылады. Кеңесті лагерь бастығы басқарады. Құрамына барлық мамандар және оқушылар сайлаған белсенділер кіреді.
Отряд және тәрбиеші
Оқушылар лагерьге келген күннен бастап отрядтарға бөлінеді. Әр отрядтың жұмысын ұйымдастыруға ұстаз-тәрбиеші бекітіледі. Ол балалардың күнделікті өмірін, тәрбие және спорт бағытындағы жұмыстарын үйлестіреді.
Лагерьдегі дене мәдениеті кеңесі
Дене тәрбиесі жұмыстарын ұйымдастыру үшін мектептегідей дене мәдениеті кеңесі құрылады. Кеңеске отряд жиналысы ұсынған, спортта белсенді және ұйымдастыру қабілеті бар оқушылар сайланады. Оқушылар санына қарай кеңес құрамы 7–11 адам болуы мүмкін.
Кеңестің жұмыс қағидаты
Кеңес төрағасы жалпы лагерьлік спорт жұмысына жауап береді. Мүшелер өзара бөлінген міндеттер бойынша дене тәрбиесі мен спорттың әр бағытына жетекшілік жасап, спорт нұсқаушысына көмектеседі.
- Сауықтыру шараларын ұйымдастыру: таңғы бой жазу жаттығулары, суға түсу, дене тәрбиесі және спорт жаттығулары.
- Лагерьлік спорт іс-шараларын өткізу және отрядтағы жарыстар мен белсенділікті бақылау.
- Отрядтардағы спорт ұйымдастырушыларының жұмысын үйлестіру.
- Лагерь радиосы арқылы ақпарат тарату, мерекелерде спорт түрлерінен көрсетілімдер ұйымдастыру, дене тәрбиесі бұрыштарын құру; гигиена, тамақтану және жаттығу режимі туралы әңгімелер өткізу.
- Спорттық құрылыстарды жақсарту, құрал-жабдықтарды сақтау және жөндеу жұмыстарын ұйымдастыру.
Балалар мен жасөспірімдер спорт мектептері
Қазіргі таңда елімізде балалар мен жасөспірімдер спорт мектептері көптеген қалада, аудан және облыс орталықтарында жұмыс істейді. Көптеген спорт мектептерінің бөлімшелері (филиалдары) ауылдарда да оқушылармен жаттықтыру жұмыстарын жүргізеді.
Негізгі мақсат
Спорт мектебінің негізгі мақсаты — оқушылармен жаттықтыру және тәрбие жұмыстарын жүргізіп, спорт түрлері бойынша жоғары жетістіктерге жеткізу.
Негізгі міндеттер
- Оқушылардың денсаулығын нығайту.
- Таңдаған спорт түрі бойынша қабілеттілікті дамыту.
- Халықаралық аренада ел намысын қорғайтын мықты спортшыларды тәрбиелеу.
- Дене тәрбиесі мен спорт бағытында белсенді оқушыларды даярлау.
- Жалпы білім беретін мектептерге көпшілік спортты дамытуда әдістемелік көмек беру.
- Спортты насихаттау.
Спорт мектептерінің түрлері
Спорт мектептері спорт түрлерінің бағытына қарай арнайы және кешенді болып екіге бөлінеді.
Арнайы спорт мектептері
Спорт түрлерінің ұқсас бағытына қарай құрылады: қысқы спорт түрлері, спорт ойындары, жеке сайыс спорт түрлері сияқты бағыттар бойынша.
Кешенді спорт мектептері
Аудандарда балалар көптеп қатысатын бірнеше спорт түрі бір мектептің құрамына енгізіледі. Мұндағы спорт түрлері әртүрлі бағытта болуы мүмкін.
Оқу-жаттығу үдерісінің регламенті
Спорт мектептері ереже-регламент бойынша жұмыс істейді. Құжатта мектеп құрылымы, оқу топтарындағы сағат саны мен балалар саны, басқарушылар мен қызметкерлер құрамы, жұмыс тәртібі, дәрігерлік бақылау, жоспарлау, есепке алу және есеп беру түрлері көрсетіледі.
Қазақстан Республикасының Туризм және спорт жөніндегі агенттігінің 2003 жылғы 15 шілдедегі № 06-2-2 бұйрығымен бекітілген регламентте оқу топтары мен апталық сағат жүктемелері айқындалады.
Басқару құрамы және жауапкершілік
Спорт мектебін директор басқарады. Ол мамандарды іріктеу және қабылдау, оқу топтарын қалыптастыру, оқу-тәрбие жұмыстарының сапасы, сондай-ақ мектептегі барлық қызметтің жалпы ұйымдастырылуына жауап береді.
Мектеп қызметкерлері
- Оқу жұмысының меңгерушісі
- Әдіскер-нұсқаушы
- Спорт түрлерінің жаттықтырушылары
- Дәрігер
- Шаруашылық меңгерушісі
Оқу жұмысының меңгерушісі
Оқу топтарының толықтығына, жоспарлауға, оқу құжаттарына, жаттықтыру кестесіне, күнтізбелік жарыс жоспарына және оның орындалуына, сабақ сапасына, сондай-ақ бапкерлердің білімін арттыру курстарынан уақытында өтуіне жауап береді.
Әдіскер-нұсқаушы
Оқу-тәрбие жұмыстарының дұрыс жүргізілуін бақылайды, әдістемелік және ұйымдастыру нұсқауларын береді.
Жаттықтырушының жауапкершілігі
Жаттықтырушылар өз спорт түрі бойынша жаттықтыру сабақтарының жүргізілуіне, жоспарлау мен есепке алу құжаттарының сауатты толтырылуына, оқушылардың жарыстарға қатысуына, спорттық дәрежелерінің тұрақты өсуіне және жоғары спорттық жетістіктерге жетуіне жауап береді.
Оқушыларды іріктеу және бағыттау
Спорт мектептеріндегі жаттықтыру сабақтарына денсаулығы мықты, дәрігердің қорытындысы бар, ата-анасының және мектеп директорының рұқсатын алған оқушылар қабылданады. Іріктеу жұмыстары мектептің дене тәрбиесі сабақтарында, жарыстарда және мектеп секцияларында жүргізіледі.
Жалпы білім беретін мектептің дене тәрбиесі мұғалімдері спортқа бейімі бар оқушыларды спорт мектептеріндегі жаттықтыруларға уақтылы бағыттап, тұрақты түрде қолдау көрсеткені маңызды.